Το ιστολόγιο "Τέχνης Σύμπαν και Φιλολογία" είναι ένας διαδικτυακός τόπος που αφιερώνεται στην προώθηση και ανάδειξη της τέχνης, της επιστήμης και της φιλολογίας. Ο συντάκτης του ιστολογίου, Κωνσταντίνος Βακουφτσής, μοιράζεται με τους αναγνώστες του τις σκέψεις του, τις αναλύσεις του και την αγάπη του για τον πολιτισμό, το σύμπαν και τη λογοτεχνία.
Νέες
υπέρυθρες εικόνες του πλανήτη Ουρανού μας αποκαλύπτουν την “παγωμένη κόλαση”
που επικρατεί στην επιφάνειά του. New infrared images
of Uranus show details not seen before. Credit: NASA/ESA/L. A. Sromovsky/P. M.
Fry/H. B. Hammel/I. de Pater/K. A. Rages
Εδώ
και δεκαετίες, οι καλύτερες εικόνες του μακρινού πλανήτη Ουρανό δείχνουν μόνο
μια γαλαζοπράσινη σφαίρα χωρίς κανένα ορατό χαρακτηριστικό. Τώρα, μια νέα
τεχνική παρατήρησης επέτρεψε στους αστρονόμους να διακρίνουν λεπτομέρειες και
βίαια μετεωρολογικά συστήματα.
Uranus, seen by
Voyager 2. Image credit: NASA/JPL
Αν
και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος, μετά τον Δία
και τον Κρόνο, ο Ουρανός παραμένει μυστηριώδης, αφού βρίσκεται 30 φορές πιο
μακριά από τον Ήλιο, σε σχέση με τη Γη, και παραμένει κρυμμένος στο αιώνιο
λυκόφως. Ακόμα και η αποστολή Voyager, η οποία πέρασε από τον Ουρανό το 1986,
κατάφερε να δει μόνο μια τιρκουάζ σφαίρα.
Οι
νέες εικόνες αποκαλύπτουν ότι ο Ουρανός μοιάζει τελικά με τους υπόλοιπους
αέριους γίγαντες του Ηλιακού Συστήματος, τον Δία, τον Κρόνο και τον Ποσειδώνα:
είναι τυλιγμένος σε ζώνες περιστρεφόμενων σύννεφων και η ατμόσφαιρά του
μαστίζεται από γιγάντιους κυκλώνες.
Near-infrared views
of Uranus reveal its otherwise faint ring system, highlighting the extent to
which the planet is tilted. CREDIT: Lawrence Sromovsky, (Univ.
Wisconsin-Madison), Keck Observatory
Τα
νέα πορτρέτα του Ουρανού συνδυάζουν πολλαπλές υπέρυθρες λήψεις με το τηλεσκόπιο
Keck II, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή του ηφαιστείου Μάουνα Κέα της Χαβάης.
Με επικεφαλής τον Λάρι Σρομόφσκι του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν στο Μάντισον,
οι ερευνητές κατάφεραν να απομονώσουν το θόρυβο και να αποκαλύψουν έτσι τα
χαρακτηριστικά της ατμόσφαιρας.
Οι
αστρονόμοι διαπίστωσαν ότι βαθιά μέσα στην ατμόσφαιρα του Ουρανού, η οποία
αποτελείται από υδρογόνο, ήλιο και μεθάνιο, οι άνεμοι πνέουν συνήθως από τα
ανατολικά, με ταχύτητες που φτάνουν τα 900 χιλιόμετρα την ώρα.
Είναι
εντυπωσιακό το γεγονός ότι ο άνεμος είναι τόσο ισχυρός, δεδομένου ότι η
ενέργεια της ατμόσφαιρας είναι περιορισμένη στη θερμοκρασία των -240 βαθμών
Κελσίου.
«Ο
ήλιος είναι στον ουρανό 900 φορές πιο ασθενής από ό,τι στη Γη, οπότε πέφτει και
η ένταση της ηλιακής ενέργειας που τροφοδοτεί το σύστημα» εξηγεί ο Δρ
Σρομόφσκι.
Επισημαίνει
επίσης ότι στο βόρειο πόλο του Ουρανού διακρίνονται για πρώτη φορά ρεύματα
μεταφοράς θερμότητας, τα οποία θυμίζουν τη γιγάντια δίνη που μαίνεται στο νότιο
πόλο του Κρόνου. Η
μελέτη παρουσιάστηκε σε συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Αστρονομίας στο
Ρένο της Νεβάδα.
House
3, Providence, Rhode Island, 1975-1976. Η Φραντσέσκα Γούντμαν είναι διάσημη για τα
εξαιρετικά ασπρόμαυρα πορτρέτα της που μοιάζαν στοιχειωμένα. Φωτογράφιζε συχνά
τον εαυτό της γυμνό, κάποιες φορές με ένα αντικείμενο, έναν καθρέφτη ή ένα
έπιπλο που έκρυβε το σώμα ή το πρόσωπό της. Η τεχνική που χρησιμοποιούσε άφηνε
εκτεθειμένο το φιλμ αρκετά ώστε να αποτυπωθούν κάποιες φανταστικές
φιγούρες. Πολλές από τις λήψεις της έχουν μια αίσθηση μελαγχολίας, αν κι αυτός
ο μύθος βασίστηκε μόνο στο γεγονός ότι το 1981, στα 22 της χρόνια, μετά
από κατάθλιψη, η Γούντμαν αυτοκτόνησε πηδώντας από το παράθυρο του σπιτιού της
στη Νέα Υόρκη.
Η
Francesca Woodman γεννήθηκε σε οικογένεια καλλιτεχνών. Ο πατέρας της ήταν
φωτογράφος και ζωγράφος και η μητέρα της κεραμίστρια. Η ίδια έδειξε ενδιαφέρον
για τη φωτογραφία, τράβηξε την πρώτη της αυτοπροσωπογραφία σε ηλικία δεκατριών
ετών και συνέχισε να φωτογραφίζει τον εαυτό της μέχρι το τέλος. Μεγαλωμένη σε
μια οικογένεια που ταξίδευε στον κόσμο και περνούσε τα καλοκαίρια της στην
ύπαιθρο της Φλωρεντίας, σε ένα παλιό αγρόκτημα, έκανε μία σχολική χρονιά
στην Ιταλία και τις γυμνασιακές σπουδές της στο Abbot Academy, ένα
ιδιωτικό οικοτροφείο της Μασαχουσέτης. Εκεί άρχισε να αναπτύσσει τις
φωτογραφικές της ικανότητες και να ενδιαφέρεται για την τέχνη.
H
Francesca Woodman στην Ακρόπολη το 1971. Credit: Woodman Family Foundation
Archives.
Ασχολήθηκε από μικρή με τη φωτογραφία και σε ηλικία 13 ετών έκανε τις πρώτες της εκτυπώσεις σε ασπρόμαυρο φιλμ. Ξεκινώντας
το 1975, παρακολούθησε το Rhode Island School of Design (RISD). Σπούδασε
στη Ρώμη μεταξύ 1977 και 1978 σε ένα πρόγραμμα αριστείας RISD και
εκεί, καθώς μιλούσε άπταιστα ιταλικά, έγινε φίλη με Ιταλούς διανοούμενους
και καλλιτέχνες. Ενώ βρισκόταν στη Ρώμη, δημιούργησε μερικά από τα πιο ποιητικά
και προκλητικά έργα της. Επηρεάστηκε από την ιταλική τέχνη, την αρχιτεκτονική
και τον πολιτισμό. Η εκλεπτυσμένη κατανόηση της φωτογραφίας και η
καλλιτεχνική της ωριμότητα ήταν εμφανείς. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου
έκανε ατομικές εκθέσεις στην Addison Gallery of American Art το 1976
καθώς και την έκθεση της διατριβής της στην γκαλερί Woods-Gerry, RISD,
το 1978.
It must be time for lunch now, 1979. Η Woodman
εξερεύνησε το πορτρέτο πέρα από την ικανότητά του να καταγράφει την εμφάνιση –
χρησιμοποιώντας τη δημιουργικότητα και τη φαντασία της για να μιλήσει
για τις έννοιες της ομορφιάς, του συμβολισμού, της μεταμόρφωσης και
της αφήγησης. Αν και έφυγε από τη ζωή πολύ νέα, άφησε πίσω της πάνω από
800 εκτυπώσεις χωρίς τίτλο και θεωρείται από τις πιο καινοτόμους
καλλιτέχνιδες της γενιάς της.
Μετακόμισε
στη Νέα Υόρκη το 1979 και τα επόμενα δύο χρόνια αποδείχθηκαν προβληματικά για
την καριέρα που ήθελε να κάνει ως καλλιτέχνιδα. Δεν υπήρχε ενδιαφέρον για το
έργο της. Στη Νέα Υόρκη άρχισε να ενδιαφέρεται για την εμπορική φωτογραφία
μόδας, παράγοντας μια σειρά από φωτογραφίες «μόδας» το 1979 και το 1980. Ήταν
συνεργάτιδα στην περίφημη αποικία MacDowell στο Νιου Χάμσαϊρ το
καλοκαίρι του 1980. Επέστρεψε στη Νέα Υόρκη και συνέχισε να αναπτύσσει μια
σειρά έργων μεγάλης κλίμακας τυπωμένων σε αρχιτεκτονικό χαρτί μπλε ή
σέπια.
Η
τεχνική που χρησιμοποιούσε όταν φωτογράφιζε της επέτρεπε να αποτυπώσει πολλά
στάδια της κίνησης με τρόπο που να μπορεί να ανιχνεύσει το μοτίβο του χρόνου. Ως
αποτέλεσμα, η εικόνα της είναι θολή, γεγονός που υποδηλώνει κίνηση και
επείγουσα ανάγκη.
Francesca
Woodman
Με
την επιστροφή της στη γενέτειρά της τελείωσε τις σπουδές της και μετακόμισε
στην Νέα Υόρκη το 1979 με σκοπό να κάνει καριέρα στη μόδα. Έκανε κάποιες
προσπάθειες στέλνοντας το portfolio της σε γνωστούς φωτογράφους μόδας, όμως οι
προσπάθειες αυτές ναυάγησαν, ενώ παράλληλα βίωσε και την αποτυχία ενός μεγάλου
έρωτα.
Η
πρώτη μονογραφία της εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 1981. Στις 19 του ίδιου μήνα η
Francesca Woodman αυτοκτόνησε πηδώντας από το παράθυρο ενός loft στη Νέα Υόρκη
λίγο πριν κλείσει τα 23 της χρόνια.
Self portrait of Francesca Woodman, dated c. 1977.
Η Φραντσέσκα Γούντμαν είναι διάσημη για τα
εξαιρετικά ασπρόμαυρα πορτρέτα της που μοιάζαν στοιχειωμένα. Φωτογράφιζε συχνά
τον εαυτό της γυμνό, κάποιες φορές με ένα αντικείμενο, έναν καθρέφτη ή ένα
έπιπλο που έκρυβε το σώμα ή το πρόσωπό της. Η τεχνική που χρησιμοποιούσε άφηνε
εκτεθειμένο το φιλμ αρκετά ώστε να αποτυπωθούν κάποιες φανταστικές
φιγούρες. Πολλές από τις λήψεις της έχουν μια αίσθηση μελαγχολίας, αν κι αυτός
ο μύθος βασίστηκε μόνο στο γεγονός ότι το 1981, στα 22 της χρόνια, μετά
από κατάθλιψη, η Γούντμαν αυτοκτόνησε πηδώντας από το παράθυρο του σπιτιού της
στη Νέα Υόρκη.
Francesca
Woodman, Χωρίς τίτλο, μεταξύ 1975-78. Εδώ η Woodman απεικονίζει το γυμνό σώμα
της σε στάση που μοιάζει με αυτή που χρησιμοποίησε αργότερα στο
"Temple". Credit: Woodman Family Foundation/Artists Rights Society
(ARS), Νέα Υόρκη, μέσω Gagosian.
Στις περισσότερες των φωτογραφιών της χρησιμοποιεί τον εαυτό της ως μοντέλο και την οικία της ως χώρο, γιατί, όπως υποστήριζε, ήταν πάντα διαθέσιμη.
Francesca
Woodman, Χωρίς τίτλο, περ. 1979-80. Η Woodman ποζάρει γυμνή με το υπό κατασκευή
έργο της, αντιπαραβάλλοντας το σώμα της με εκείνα των φίλων που είχε
επιστρατεύσει ως Καρυάτιδες. Credit: Woodman Family Foundation/Artists Rights
Society (ARS), Νέα Υόρκη, μέσω Gagosian.
Αντλώντας
έμπνευση από τα πλακάκια μπάνιου με ασπρόμαυρα σχέδια στις πολυκατοικίες της
Νέας Υόρκης, προσπάθησε να επικαλεστεί το αρχαίο παρελθόν και τη στοχαστική
ηρεμία που τη συνέδεε μαζί του με τα πιο αμυδρά ίχνη του στην καθημερινή ζωή.
Στο «Blueprint for a Temple» διοχέτευσε τη δική της βαθιά και διά βίου
ενασχόληση με την τέχνη της αρχαιότητας. Έβαλε επίσης τις φίλες της να ποζάρουν
ως Καρυάτιδες, θολώνοντας τη γραμμή μεταξύ παρελθόντος και παρόντος,
άψυχου και έμψυχου. Σήμερα αυτό το έργο θεωρείται από τα πιο περίπλοκα που
παρουσίασε.
Francesca
Woodman, Χωρίς τίτλο, περ. 1979-80. Credit: Woodman Family Foundation Archives.
Εφάρμοσε
μερικά από τα χαρακτηριστικά του σουρεαλισμού όταν δημιούργησε ονειρικά
περιβάλλοντα με ενδιαφέροντα και ασυνήθιστα αντικείμενα, και συνδύασε οικεία
αντικείμενα σε άγνωστα πλαίσια για να προκαλέσει παράξενα συναισθήματα. Από τον
σουρεαλισμό εμπνεύστηκε για να μεταμορφώσει εξαιρετικά περιορισμένα και καθόλου
υποσχόμενα περιβάλλοντα σε χώρους φαντασίας και πειραματισμού.
Άραγε
θα μας απασχολούσε η περίπτωση της Φραντσέσκα Γούντμαν, 30 χρόνια μετά τον
θάνατό της, αν δεν είχε πεθάνει νεότατη, μόλις στα 22 της, το 1981, και δη με
τρόπο σοκαριστικό, πηδώντας δηλαδή από το παράθυρο ενός νεοϋορκέζικου λοφτ; Μια
άλλη αυτόχειρ, η Νταϊάν Αρμπους, έχει αφήσει πίσω της πλούσιο φωτογραφικό υλικό
– πέθανε εξάλλου στα 48 της χρόνια και όχι στα 22 – και το πέρασμά της στη
σφαίρα των σημαντικών φωτογράφων του 20ού αιώνα θεωρείται αναμφισβήτητο.
Όπως
και ο Ιρλανδός Μπομπ Κάρλος Κλαρκ, ο οποίος ενίσχυσε την καλτ αύρα της ερωτικής
εικονογραφίας του, πέφτοντας στις ράγες ενός τρένου στα 55 του. Η Γούντμαν, από
την άλλη, άφησε πίσω της 800 περίπου φωτογραφίες τραβηγμένες σε ένα διάστημα
εννέα χρόνων, δεδομένου ότι η ενασχόλησή της με τη φωτογραφία είχε ξεκινήσει
από τα 13 της. Με έντονες τις επιρροές οι οποίες εκούσια ή ακούσια ενσωματώθηκαν
στο εφηβικό και μετεφηβικό έργο της. Λίγο μπαρόκ, λίγος σουρεαλισμός, λίγη
φωτογραφία μόδας και άπλετη αυτοεξερεύνηση. Η ίδια πίσω από τον φακό, η ίδια
τις περισσότερες φορές και μπροστά από αυτόν, με φόντο το σπίτι της και
στούντιό της, το λοφτ από το οποίο έκανε το άλμα της.
Παρούσα ως υπόσταση, σχεδόν πάντα φευγαλέα, σπανίως χειροπιαστή. Με τα μαλλιά να καλύπτουν το πρόσωπο, με το κεφάλι εκτός κάδρου, με το σώμα εκτός εστίασης ή θολό εξαιτίας της κίνησης. Μια σημαντική διαφοροποίηση από τις υπόλοιπες απανταχού κοπέλες οι οποίες ως έφηβες έχουν αποπειραθεί να φωτογραφίσουν τον εαυτό τους, ηδυπαθή, ευάλωτο, ευαίσθητο, μοιραίο, όπως τον φαντασιώνονται, όπως θα τον ήθελαν, όπως προσπαθούν να τον ανακαλύψουν. «Μου αρέσουν το ροζ και οι δαντέλες» έγραφε σε ημερολόγιό της η Γούντμαν, αποκαλύπτοντας τη θηλυκή, την κοριτσίστικη πλευρά της. «Δεν με τρομάζει η πραγματικότητα, αλλά τα πράγματα που έχω μέσα στο κεφάλι μου» έδινε δείγμα του ταραγμένου ψυχισμού της. «Είμαι τόσο ματαιόδοξη και μαζοχίστρια. Πώς γίνεται να συνυπάρχουν αυτές οι δύο πλευρές;» συνόψιζε τα συναισθήματα που βίωνε.
Στις
φωτογραφίες της αυτά οπτικοποιούνταν με μια εικονογραφία που περιελάμβανε το
σώμα της γυμνό να αναδύεται από τους τοίχους και την ξεφλουδισμένη ταπετσαρία,
τις σάρκες της να πιέζονται πίσω από γυάλινες επιφάνειες, να ασφυκτιούν και να
ξεχύνονται μέσα από κορδέλες που σφίγγουν τα πόδια της, θυμίζοντας τις κούκλες
του Χανς Μπέλμερ. Θα μας ασκούσε λοιπόν την ίδια γοητεία αυτή η Αμερικανίδα, η
52χρονη, αν ζούσε σήμερα, Γούντμαν;
Θα
εξακολουθούσε να παράγει εικόνες ανάλογης δύναμης σαν και αυτές, τις
«πρωτόλειες», χάρη στις οποίες έχει διατηρηθεί μια φήμη η οποία όχι μόνο δεν
έχει ατονήσει αλλά τροφοδοτείται συστηματικά από εκθέσεις που διοργανώνονται με
επιτυχία σε διαφορετικά μήκη και πλάτη της Γης; Στα Μουσεία Μοντέρνας Τέχνης
(MoMA) της γενέτειράς της, στο «Fondation Cartier Pour l’Art Contemporain» του
Παρισιού αλλά και στην Γκαλερί Victoria Miro στο Λονδίνο, στην πιο πρόσφατη
έκθεση αφιερωμένη στο έργο της.
Ακόμη
και ντοκυμαντέρ έχει εμπνεύσει η περίπτωσή της: Το «Woodmans» διακρίθηκε ως «Best New York Documentary» στο εφετινό 9ο
Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα στη Νέα Υόρκη. Στο συγκεκριμένο ντοκυμαντέρ ο σκηνοθέτης
Σκοτ Γουίλις προσεγγίζει το οικογενειακό περιβάλλον της προκειμένου να
σκιαγραφηθεί μέσα από τους γονείς και τον αδελφό της ένα πιο πλήρες πορτρέτο
της ή ένα επεξηγηματικό «μακροσκελές επιθανάτιο σημείωμα» της Φραντσέσκα.
Αλήθεια, τι ωθεί μια νέα, όμορφη, ταλαντούχα, αγαπητή, ευαίσθητη κοπέλα να
πηδήξει από το παράθυρό της;
«Υπάρχει ψυχικό ρίσκο στο να είσαι καλλιτέχνης» λέει ο πατέρας Γούντμαν σε απόσπασμα της ταινίας. O οποίος πατέρας ασχολήθηκε και με τη φωτογραφία μετά τον θάνατο της κόρης του, δημιουργώντας όμως κάδρα που είχαν τρομακτική ομοιότητα με αυτά της κόρης του. Η μητέρα σπεύδει να διευκρινίσει ότι αυτός μάλλον είναι ο τρόπος του να αντιμετωπίσει την τόσο επώδυνη απώλεια, όμως δεν επεξηγεί ένα σχόλιό του για την κόρη του: «Ήταν τόσο καλή, που έκανε τη δική μου δουλειά να φαίνεται αφελής». Ακόμη όμως και αυτές οι φιλότιμες προσπάθειες του σκηνοθέτη, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται τρία χρόνια έρευνας, ενδελεχούς ανάγνωσης των ημερολογίων της και γυρισμάτων, συν τρία χρόνια που χρειάστηκαν για να πείσει τους γονείς της να δεχτούν να συμμετάσχουν, δεν μπορούν να οδηγήσουν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για τη μυστηριώδη, εύθραυστη φύση αυτής της πολλά υποσχόμενης καλλιτέχνιδος.
Francesca
Woodman, "Lightning or Lightning Legs", 1976. Credit: Woodman Family
Foundation/Artists Rights Society (ARS), Νέα Υόρκη- μέσω Gagosian
Η
Francesca Woodman στις φωτογραφίες της ποζάρει με την αποστασιοποιημένη
ανεμελιά ενός νέου ανθρώπου του οποίου το σώμα δεν έχει αγγίξει η φθορά του
χρόνου. Η ίδια ρομαντικοποίησε τη φθορά στο έργο της, το εύθραυστο, την ένταση
ανάμεσα στις ονειρικές, θολές φωτογραφίες και στις πιο σκληρές αλήθειες που
κρύβονται από κάτω τους. Μπόρεσε και δραματοποίησε τους τρόπους με τους οποίους
το ανθρώπινο σώμα, και ιδιαίτερα το γυναικείο σώμα, τοποθετείται και
μετατοπίζεται, γιόρτασε τη σεξουαλικότητά της με εκπληκτική διαφάνεια και
ταλέντο στο οποίο συνδύασε το καθημερινό με το μυθικό. Η Woodman σήμερα
«λατρεύεται» από φεμινίστριες, ιστορικούς τέχνης, καλλιτέχνες. Υπάρχουν οι
φωτογραφίες που σφράγισαν τη σύντομη ζωή της για να κάνουμε υποθέσεις,
ποιητικούς συνειρμούς και καλλιτεχνικές αναγνώσεις. Η ζωή της διέσχισε σαν
κομήτης το σύμπαν, αλλά η κληρονομιά της είναι ένα λαμπρό άστρο.
Ο
φωτογράφος και συγγραφέας George Lange, στον οποίο οφείλουμε μερικές
από τις ωραιότερες φωτογραφίες της τραβηγμένες από άλλους, ήταν
συμφοιτητής της το 1976 και γράφει:
«Η
Francesca έζησε την τέχνη της. Έμοιαζε με την τέχνη της. Είχε το λεξιλόγιο της
τέχνης. Η έντασή της ήταν αισθητή. Με τρόμαξε. Δεν είχα συναντήσει ποτέ κανέναν
που θα μπορούσε να αποκαλύψει τόσο ξεκάθαρα ένα εκλεπτυσμένο όραμα. Θα μπορούσε
επίσης να είναι ένα χάος. Ο τόπος της ήταν χάος. Η τεχνική της φωτογραφίας,
λεκιασμένη. Αυτό το χάος είναι η υφή της δουλειάς της. Δεν μπορούσε να ελέγξει
τα πάντα, αλλά κατά κάποιον τρόπο με το άγγιγμά της, αυτό το χάος έγινε
ποίηση». Ο Lange κράτησε όλες τις φωτογραφίες της σε ένα κουτί. «Ήταν γεμάτο με
φωτογραφίες που τραβήξαμε μαζί, εκτυπώσεις που έστελνε
με το ταχυδρομείο (με σφραγίδα και γράμματα ακριβώς στο πίσω
μέρος), προσκλήσεις που πετούσε κάτω από την πόρτα μου». Της χάρισε το 2019 στο
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Ντένβερ για την έκθεση «Francesca Woodman:
Portrait of a Reputation», φέρνοντας στο φως ένα κεφάλαιο της ζωής της που
έλειπε.
Λίγο
πριν από τον θάνατό της κυκλοφόρησε το βιβλίο «Some Disordered Interior
Geometries» με φωτογραφίες της, που έχει έκταση 24 σελίδων και βασίζεται
σε επιλεγμένες σελίδες από ένα ιταλικό τετράδιο ασκήσεων γεωμετρίας στις οποίες
η Woodman είχε επισυνάψει 16 φωτογραφίες και είχε προσθέσει χειρόγραφα και
λευκό διορθωτικό υγρό. Οι κριτικοί έγραψαν πολλές απόψεις για αυτό το βιβλίο,
αποκαλώντας το παράξενο, περίεργο, «ένα τριπλό παιχνίδι που παίζουν το κείμενο
και οι εικονογραφήσεις για μια εισαγωγή στον Ευκλείδη με το κείμενο και τα
διαγράμματα της ίδιας της Woodman, καθώς και με τη "γεωμετρία" των
τυπικών συνθέσεών της», «ποιητικό και χιουμοριστικό, αναλυτικό και στοχαστικό».
Πολλά λόγια για μια καλλιτέχνιδα που προσπαθούσε να βρει τη θέση της στον κόσμο
της τέχνης με τον πιο απλό καμβά, το σώμα της. Η Francesca Woodman ήταν πολύ
νέα, πολύ ταλαντούχα, πολύ απρόβλεπτη και έξω από τα «νερά της εποχής».
«Δεν
έχει να κάνει με το ότι δεν μπορώ να αντιμετωπίσω τη μεγάλη πόλη, δεν έχει
σχέση με αυτοαμφισβήτηση ή με το ότι η καρδιά μου είναι λειψή. Και ούτε για να
δώσω ένα μάθημα στους ανθρώπους. Απλώς είναι η άλλη πλευρά». ―Φραντσέσκα
Γούντμαν, η τελευταία σημείωση στο Ημερολόγιό της, πριν πηδήσει από το
μπαλκόνι, στα 22 χρόνια της.
Tête de Femme,
Sanctuaire d'Aphrodite à Arsos, Vers 300 - 200 avant JC., Calcair.
Femme voilée
assise, fragment de stèle funéraire attique, marbre, H. 1.22 m
Tête du guerrier B
de Riace, Bronze
«Η μεγάλη επανάσταση της ελληνικής τέχνης, η ανακάλυψη της φυσικής μορφής και της βράχυνσης, συνέβη σε μιαν εποχή που μπορεί να θεωρηθεί γενικά η πιο εκπληκτική στην ανθρώπινη ιστορία. Είναι η εποχή που οι άνθρωποι στις ελληνικές πόλεις αρχίζουν να αμφισβητούν τις παραδόσεις και τους μύθους που αφορούσαν τους θεούς, και ερευνούν δίχως προκατάληψη τη φύση των πραγμάτων.
Dionysos in a ship,
sailing among dolphins. Attic black-figure kylix, ca. 530 BC. From Vulci.
Είναι η εποχή που γεννιούνται η φιλοσοφία και η επιστήμη, όπως την εννοούμε σήμερα, και που ξεπηδά το θέατρο από τις τελετές προς τιμήν του Διονύσου. Δεν πρέπει ωστόσο να νομίσουμε πως οι καλλιτέχνες ανήκαν τότε στην τάξη των διανοουμένων. Οι πλούσιοι που κυβερνούσαν τις πόλεις και που περνούσαν τον καιρό τους στην αγορά με ατελεύτητες συζητήσεις, ίσως ακόμη και οι ποιητές και οι φιλόσοφοι, αντιμετώπιζαν συνήθως με συγκατάβαση τους γλύπτες και τους ζωγράφους. Οι καλλιτέχνες δούλευαν με τα χέρια, και το έκαναν για να βγάλουν το ψωμί τους. Εργάζονταν στα χυτήρια, ιδρωμένοι και βρώμικοι, μοχθούσαν σαν τον κοινό σκαφτιά. Δεν μπορούσαν λοιπόν να θεωρηθούν μέλη της «καλής κοινωνίας». Ο ρόλος τους ωστόσο στη ζωή της πόλης ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερος από το ρόλο του Αιγύπτιου ή του Ασσύριου τεχνίτη, γιατί οι περισσότερες ελληνικές πόλεις, και ιδιαίτερα η Αθήνα, ήταν δημοκρατίες, όπου αυτοί οι ταπεινοί εργάτες, περιφρονημένοι από τους υπεροπτικούς πλούσιους, μπορούσαν ωστόσο να μετέχουν, ως ένα βαθμό, στη διαχείριση των κοινών.»
E. H. Gombrich,Το χρονικό της τέχνης, ΜΙΕΤ, Αθήνα, 1994, σ. 82
Τις
πρώτες εικόνες από τα οκτώ κέντρα δεδομένων της Google, τα οποία στηρίζουν τον διαδικτυακό κόσμο
της δημοφιλέστερης μηχανής αναζήτησης, έδωσε στη δημοσιότητα ο αμερικανικός
κολοσσός.
Το
εντυπωσιακό φωτογραφικό υλικό αποκαλύπτει ένα δαιδαλώδες δίκτυο από μονάδες
ηλεκτρονικών υπολογιστών, servers, πολύχρωμα καλώδια και εκλεπτυσμένο
ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
Το
λειτουργικό «χταπόδι»
Η
έκταση των οκτώ μέγα-κέντρων που εντοπίζονται στη Βόρεια και στη Νότια
Καρολίνα, στην Αϊόβα, στην Τζόρτζια, στην Οκλαχόμα, στο Όρεγκον, στη Φινλανδία
και στο Βέλγιο, είναι τέτοια ώστε οι ειδικοί που εργάζονται εκεί να κινούνται
στους διαδρόμους με ποδήλατα. Στην παρούσα φάση, η Google ετοιμάζεται να ρίξει
τα τροφοδοτικά της «δίχτυα» στη Χιλή, στο Χονγκ Κονγκ, στη Σιγκαπούρη και στην
Ταϊβάν.
The data centers
represent Google's nerve center, although none are located near the company's
headquarters in Mountain View, Calif
«Πολύ
λίγα άτομα έχουν μπει μέσα σε ένα κέντρο δεδομένων της Google και υπάρχει λόγος
για αυτό: πρώτη προτεραιότητά μας είναι η ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων των
χρηστών και για αυτό λαμβάνουμε πολύ αυστηρά μέτρα απαγορεύοντας οποιαδήποτε
είσοδο στα κτήριά μας. Μόνο ένας μικρός αριθμός εργαζομένων έχει πρόσβαση στον
όροφο με τους servers» εξηγεί σε επίσημη ανακοίνωσή της η εταιρεία.
«Σήμερα
για πρώτη φορά μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στο τι υπάρχει στο εσωτερικό των
κέντρων δεδομένων και να πραγματοποιήσετε μια εικονική περιοδεία. Μέσα από τον
διαδικτυακό τόπο “Where the Internet lives” (http://www.google.com/about/datacenters/gallery/#/all)
οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν
φωτογραφίες του φωτογράφου Κόνι Ζου και να δουν με διαφορετικό μάτι την
τεχνολογία, το προσωπικό και τα κέντρα που κρατούν την Google “εν ζωή”»
επισημαίνει η Google.
Η
NASA έδωσε στη
δημοσιότητα μια εικόνα με το δείγμα εδάφους που έχει συλλέξει το Curiosity και το οποίο θα αναλύσει αναζητώντας ίχνη
ζωής στον Άρη. The robotic arm on NASA's Mars rover Curiosity
delivered a sample of Martian soil to the rover's observation tray for the
first time during the mission's 70th Martian day, or sol (Oct. 16, 2012). Image
Credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS
Το
Curiosity, ο ρομποτικός
εξερευνητής του Άρη, συνέλεξε ένα μικρό δείγμα εδάφους του Κόκκινου Πλανήτη και
ξεκίνησε τις αναλύσεις με τα προηγμένα όργανα που διαθέτει. Βασικός στόχος των
επιτελών της αποστολής σε αυτή την εξέταση είναι να αποκαλυφθούν τα διάφορα
συστατικά του εδάφους και ειδικότερα εκείνα των μεταλλικών στοιχείων που
υπάρχουν σε αυτό. Η ανάλυση θα αποκαλύψει εκτός των άλλων και το κατά πόσον
είναι πιθανόν τα συστατικά αυτά να υποστηρίξουν τη μικροβιακή ζωή.
This image shows
part of the small pit or bite created when NASA's Mars rover Curiosity
collected its second scoop of Martian soil at a sandy patch called
"Rocknest." Image credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS
Τα λαμπερά
ρινίσματα
Ιδιαίτερο
ενδιαφέρον προξένησαν στους ερευνητές κάποια λαμπερά ρινίσματα που αρχικώς
αποδόθηκαν σε υλικό προερχόμενο από τον ίδιο τον ρομποτικό εξερευνητή Curiosity. Τελικά όμως φαίνεται πως μάλλον τα
ρινίσματα αυτά προέρχονται από κάποιο μέταλλο του Κόκκινου Πλανήτη και
διεσπάρησαν ύστερα από την τομή που πραγματοποίησε στο έδαφος ο ρομποτικός
βραχίονας. Σε κάθε περίπτωση οι ερευνητές θα επιχειρήσουν να συντάξουν την
πλήρη «λίστα» των ορυκτών του Άρη.
Three bite marks
left in the Martian ground by the scoop on the robotic arm of NASA's Mars rover
Curiosity are visible in this image taken by the rover's right Navigation
Camera during the mission's 69th Martian day, or sol (Oct. 15, 2012). Image Credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS
Τα
ρομπότ που τα προηγούμενα χρόνια εξερεύνησαν τον Άρη δεν διέθεταν τέτοια όργανα
ανάλυσης και έτσι είναι η πρώτη φορά που θα γίνει ένα τεστ που μπορεί
ενδεχομένως να αποκαλύψει την ύπαρξη ζωής στον πλανήτη. Γι αυτό και η
επιστημονική κοινότητα αναμένει τα αποτελέσματα της ανάλυσης με μεγάλο
ενδιαφέρον.
