Arts Universe and Philology

Arts Universe and Philology
The blog "Art, Universe, and Philology" is an online platform dedicated to the promotion and exploration of art, science, and philology. Its owner, Konstantinos Vakouftsis, shares his thoughts, analyses, and passion for culture, the universe, and literature with his readers.

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2014

Carlos Santana - Ο θρύλος της ροκ μουσικής. Carlos Santana - The legend of rock music

Aug 16, 1969. Carlos Santana trades riffs with bassist David Brown during his namesake band’s performance on Woodstock’s second day. On their eight-song setlist: “Evil Ways.”

Όλα του τα μουσικά κομμάτια μπορούσαν, μπορούν και θα μπορούν για πολλά χρόνια ακόμα να ταξιδεύουν τον ακροατή και ταυτόχρονα να τον κάνουν να νιώθει μέρος του κόσμου της μουσικής. Παρουσιάζουμε λοιπόν ένα μέρος της ήδη γνωστής σε πολλούς βιογραφίας του για να θυμίσουμε στους παλιότερους και να μάθουν ίσως κάποιοι νεότεροι την πορεία αυτού του μεγάλου μουσικού.

High spirit ... Carlos Santana rides a wave of euphoria. Photograph: Ian Dickson/Rex Features

Ο Carlos Santana γεννήθηκε το 1947 σε ένα χωριό του Μεξικού που λέγεται Αουτλάν. «Μυήθηκε» στην μουσική από τον πατέρα του που ήταν μουσικός και ασχολείτο με τα παραδοσιακά είδη μουσικής, αν και στον Κάρλος άρεσε περισσότερο η μουσική ροκ που εκείνη την εποχή κυριαρχούσε.

Santana performing in Hamburg in November of 1973.

Οι Santana αποτέλεσαν αφετηρία για πολλά μεταγενέστερα συγκροτήματα. Δίκαια τους αξίζει λοιπόν ο χαρακτηρισμός του καλύτερου μουσικού σχήματος στην ιστορία της ροκ. Ήταν οι πρώτοι που έδωσαν στην ροκ μουσική μια άλλη διάσταση αναμειγνύοντάς την με καυτούς αφροκουβανέζικους ρυθμούς. O Carlos Santana ήταν εκείνος που έδωσε το όνομά του στο συγκρότημα. Την θέση του σαν αρχηγός των Santana κατάφερε να τη διατηρήσει από το 1967 μέχρι σήμερα και συνεχίζει ακάθεκτος.

Οι Santana είναι ένα από τα πιο δημοφιλή συγκροτήματα της ροκ εδώ και τρεις δεκαετίες και από τους πρωτοπόρους της Αφρο-Λάτιν Ροκ μουσικής σκηνής.

Για πρώτη φορά έκαναν την εμφάνισή τους στα τέλη της δεκαετίας του '60 στο Σαν Φρανσίσκο. Πολύ γρήγορα όμως ξεπέρασαν ακόμα και τους εαυτούς τους, έχοντας ένα δικό τους μουσικό στυλ που πολλά από τα μεταγενέστερα συγκροτήματα προσπάθησαν μέσα στα επόμενα χρόνια να αφομοιώσουν. 

Για περισσότερα από 25 χρόνια, ο αρχηγός του συγκροτήματος, ο Carlos Santana (που γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου στο Μεξικό), κατάφερε να συνδυάσει την τζαζ και το φανκ με το δικό του μοναδικό ύφος και συνεχίζει να κάνει το ίδιο μέχρι σήμερα.

Που θα πέσει ο δορυφόρος Kosmos-1220; Russian satellite Kosmos-1220 set to crash to Earth is ‘very real danger’ to populated areas

An artist's rendition of a military reconnaissance satellite in orbit above the Earth. Experts warn it is impossible to say where the former Soviet military hardware will end its descent. 

Ρωσικός δορυφόρος με όνομα «Kosmos-1220» αναμένεται να χτυπήσει σήμερα τη Γη και ενέχει «πραγματικούς κινδύνους», όπως προειδοποιούν οι ειδικοί καθώς θα επιβιώσει από την υψηλή ταχύτητα επανεισόδου στον πλανήτη μας και θα κάνει μία φλογερή και ανεξέλεγκτη κάθοδο μέσα στην ατμόσφαιρα της Γης. Είναι καθ' οδόν και δεν ελέγχεται, με αποτέλεσμα να προσγειωθεί οπουδήποτε, λένε οι ειδικοί, ενώ μάλλον θα καταλήξει στον Ειρηνικό Ωκεανό.

The Kosmos-1220 was launched into by Russia in 1980 and classified as defunct the same year. Russian officials have now warned it will re-enter the earth's atmosphere on Sunday February 16, however officials say they don't know exactly where it will land. This is a stock image

Ο δορυφόρος με το όνομα «Kosmos-1220» ξεκίνησε από τη Ρωσία το 1980 και ταξινομήθηκε ως ανενεργός το ίδιο έτος. Ωστόσο, Ρώσοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι θα επανέλθει στη γήινη ατμόσφαιρα σήμερα, Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου.

Η βαθύτατη ανησυχία των ειδικών, όμως, εντοπίζεται στο πού θα καταλήξουν τα θραύσματα του δορυφόρου. «Από τις 7 Φεβρουαρίου του 2014 τα θραύσματα αναμένεται να φτάσουν στη Γη στις 16 Φεβρουαρίου» είπε ο συνταγματάρχης Αλεξέι Ζολότουκχιν στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Ria Novosti.

ΔΕΙΤΕ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟ ΤΗΝ ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ. If you’d like to track the position of Kosmos-1220 during its last few hours over Earth, head on over to the Real Time Satellite Tracking and Prediction page, which shows the satellite’s position using map data from Google.

«Ο ακριβής χρόνος που θα φτάσουν στη γη τα θραύσματα από τον “Kosmos-1220” μπορεί να αλλάξει λόγω εξωτερικών παραγόντων », πρόσθεσε. Ο δορυφόρος το πιο πιθανόν είναι να προσγειωθεί κάπου στον Ειρηνικό Ωκεανό και έτσι δεν θα αποτελέσει απειλή. Ωστόσο, σύμφωνα με το Fox News, ειδικοί προειδοποιούν ότι θα μπορούσε δυνητικά να πέσει οπουδήποτε στη Γη.

Ποιες είναι η πιθανότητες ο δορυφόρος να πέσει στο κεφάλι μας;

The last high-profile satellite re-entry was when the European Space Agency’s GOCE unit – dubbed the “space Ferrari” because of its sleek and compact design – came down without damage to property in November last year. The GOCE satellite weighed only one tonne, however – and had innovative ion drive propulsion systems allowing agency officials to direct it down over the uninhabited Southern Ocean. The probability of debris from Kosmos-1220 coming down on land is higher, but it is still statistically unlikely anyone will be harmed.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που έκανε ο Mark Matney, ένας επιστήμονας της NASA (με αφορμή την πτώση ενός άλλου δορυφόρου πριν από μερικά χρόνια), οι πιθανότητες να χτυπήσουν τα συντρίμμια ενός δορυφόρου οποιονδήποτε από τους 7 δισεκατομμύρια ανθρώπους της Γης είναι 1 προς 3200, ενώ οι πιθανότητες να χτυπήσει ειδικά εσένα … είναι 1 προς αρκετά τρισεκατομμύρια!

Serge Haroche: Τα παράξενα και παράδοξα του κβαντικού κόσμου. Serge Haroche: Paradoxes of quantum mechanics

From hypothetical microscopic strings (top left) to fluctuations of cosmic radiation (the map of these fluctuations revealed by the COBE satellite is shown bottom right), quantum physics must explain phenomena across more than 60 spatial orders of magnitude.

Συναντήσαμε τον καθηγητή Serge Haroche, στα πλαίσια της διάλεξής του "Παράξενα και παράδοξα του κβαντικού κόσμου" στο μέγαρο Μουσικής Αθηνών και τον ρωτήσαμε για την έρευνά του και τις εμπειρίες του ως ερευνητή. 

Serge Haroche, Professor, Chair of Quantum Physics – Director, Collège de France, Nobel Prize winner in physics 2012.

Ο Serge Haroche διευθύνει την ομάδα κβαντικής ηλεκτροδυναμικής κοιλότητας στο εργαστήριο Kastler Brossel, το οποίο ανήκει στην École normale supérieure, στο Πανεπιστήμιο Pierre et Marie Curie και στο CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών).

Understanding the classical appearance of the macroscopic world and the non-existence of superpositions of macroscopic states is the major problem of interpretation of quantum physics.

To 2012, τιμήθηκε με το βραβείο Nόμπελ Φυσικής για την έρευνά του σχετικά με την μέτρηση και τον χειρισμό των απομονωμένων κβαντικών συστημάτων.



Ανακαλύπτοντας τα μυστικά του μικρόκοσμου, συνέντευξη με τον Serge Haroche, Νόμπελ Φυσικής 2012.

La mécanique quantique d'hier à aujourd'hui. Principes, expériences de pensée réalisables aujourd'hui au laboratoire. Conférence de Serge Haroche, prix Nobel 2012, au Collège de France.

 

Ελληνική παράδοση και γυναικείες φορεσιές στο Λονδίνο. Greek chic: London exhibition unveils the beauty of Hellenic fashion

«Ελληνικό σικ» στο Λονδίνο. Διάλογο με το παρόν ανοίγουν φορεσιές του 18ου και του 19ου αιώνα. Peloponnese mid-19th century Kondogouni 'Amalia' jacket. From pleats to geometric designs and intricate embroidery, the full splendour of Greek fashion is on display at a new show called Patterns of Magnificence. Photo: Hellenic Centre

Την μεγαλύτερη και πιο αντιπροσωπευτική έκθεση της ελληνικής γυναικείας ενδυμασίας που παρουσιάστηκε ποτέ στην Αγγλία φιλοξενεί από 4 Φεβρουαρίου μέχρι 2 Μαρτίου 2014 το Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου με τον τίτλο Patterns of Magnificence:Tradition and Reinvention in Greek Womens Costume.

Η έκθεση ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Ελληνικού Κέντρου Λονδίνου σαν αφιέρωμα στην μνήμη της Κούλας Λαιμού η οποία πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Κέντρου πριν από 20 χρόνια. Με την συνεργασία του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος συγκεντρώθηκαν 50 από τις πιο λαμπρές και εντυπωσιακές ενδυμασίες, πολλές από τις οποίες εκτίθενται για πρώτη φορά στο εξωτερικό.

Εκθέματα από τη συλλογή του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Μουσείου, του Μουσείου Μπενάκη και του Λυκείου Ελληνίδων, παραδοσιακές ενδυμασίες από τα Δωδεκάνησα, την Αττική, την Ήπειρο, κοσμήματα και κεντήματα, λεπτομέρειες από φορεσιές της Σκύρου, της Αστυπάλαιας, της Σκοπέλου συνθέτουν την ιδέα του «Greek Chic» που έως τις ημέρες μας αποτελεί πηγή έμπνευσης για τους σχεδιαστές μόδας.

Το «Greek Chic» είναι η άποψη που υποστηρίζει η Ιωάννα Παπαντωνίου, διευθύντρια του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, και το παρουσιάζει στην έκθεση «Αχνάρια Μεγαλοπρέπειας: μια νέα ματιά στην παράδοση της Ελληνικής γυναικείας φορεσιάς» που φιλοξενεί το Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου. 

Τα εκθέματα που παρουσιάζονται αφηγούνται με τις πτυχές τους, τα γεωμετρικά μοτίβα τους, τα κεντήματα πάνω στα βελούδινα σακάκια «την ιστορία του ελληνικού σικ.

Three women in everyday dress, with three children. Photo: Wace, 1909. Benaki Museum Photographic Archive, Athens.

Όμως πάνω στις φορεσιές φαίνονται επιδράσεις όλων των πολιτισμών της Μεσογείου, από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έως και των μουσουλμανικών στοιχείων» είπε η Ιωάννα Παπαντωνίου στην παρουσίαση της έκθεσης του Λονδίνου. Άλλη μια εκδήλωση για τον εορτασμό των σαράντα χρόνων του ΠΛΙ, που συνδέεται και με τις «Νύφες» στο Μουσείο Μπενάκη. 

Η έκθεση επικεντρώνεται στην εξέλιξη των τοπικών φορεσιών του ελλαδικού χώρου γύρω στον 18ο αιώνα εντοπίζοντας κατάλοιπα ενδυματολογικών σχημάτων που αποτέλεσαν τη βάση για ό,τι επρόκειτο να ακολουθήσει στα μέσα του 19ου αιώνα, όπου με τα ρομαντικά κινήματα αποκρυσταλλώθηκαν οι τοπικές φορεσιές στην Ελλάδα, την Ευρώπη και αλλού.

Ως αφετηρία έχει το φόρεμα της Κάσου - Καρπάθου, ένα φόρεμα τρίμετρο που αναδιπλώνεται και απηχεί τον «κόλπο» του ιωνικού χιτώνα και το πολύπτυχο, ριχτό φόρεμα της Κρήτης που μοιάζει να διαμορφώθηκε κυρίως στην Ιταλία στους χρόνους της Αναγέννησης.

Queen Amalia in her garden, c. 1855. Lithograph by Franz Hanfstaengl, based on the oil painting by Ernst Rietschel. National Historical Museum, Athens.

Η αφήγηση καταλήγει στα ενδύματα της βασίλισσας Αμαλίας και της βασίλισσας Όλγας. Κατά την άποψη της επιμελήτριας η Αμαλία που αγαπούσε τη μόδα υιοθέτησε το ελληνικό ένδυμα της εποχής της όταν ήρθε στη χώρα το 1836 και το ενσωμάτωσε σε στοιχεία της ευρωπαϊκής ενδυμασίας της.

The chrysomándilo costume. Late 19th century. Lyceum Club of Greek Women, Athens.

Από αυτή τη σύνθεση προέκυψε το «σακάκι της Αμαλίας», ένα κοντό σε γραμμή μπολερό βελούδινο ζακετάκι κεντημένο με παραδοσιακά σχέδια. Έγινε το πιο δημοφιλές κομμάτι στην Ελλάδα του 19ου αιώνα και οι γυναίκες άρχισαν να το αντιγράφουν σε όλη την επικράτεια, επηρεάζοντας τις αστικές ενδυμασίες και τις αγροτικές φορεσιές στην περιοχή των Βαλκανίων έως την Κύπρο. 

“The vast variety of Greek costume has held my attention and intrigued my curiosity since childhood,” says Greco-Austrian designer Marios Schwab. “The forms, shapes and textures are timeless yet each layer tells a captivating story. I have a real affection for these rare artefacts which I so often refer back to.”

Παράλληλα, οργανώνεται κύκλος ομιλιών με αναφορές στο θέμα της έκθεσης. Ανάμεσα στους ομιλητές ο ελληνιστής Ρόντερικ Μπίτον και ο ελληνοαυστριακός σχεδιαστής Μάριος Σγουάμπ που παρουσιάζει τις συλλογές του στο Λονδίνο.

Cult brand Ancient Greek Sandals has been a huge success since launching in 2011.

Κατά την διάρκεια της έκθεσης λειτουργεί πωλητήριο με αντικείμενα που παρουσιάζουν στο κοινό της Μεγάλης Βρετανίας το δημιουργικό πνεύμα Ελλήνων σχεδιαστών που εμπνεύστηκαν από την έκθεση. Κατά την πρώτη βδομάδα της έκθεσης η ανταπόκριση του κοινού στο Λονδίνο και ο σχολιασμός στον τύπο για την έκθεση, τον κατάλογο, τις εκδηλώσεις και το ελληνικό design που παρουσιάζεται στο πωλητήριο ξεπέρασε κάθε προσδοκία. 

Πληροφορίες και πλήρες πρόγραμμα:

Η έκθεση φιλοξενείται στο Ελληνικό Κέντρο του Λονδίνου έως τις 2 Μαρτίου. Στη συνέχεια θα ταξιδέψει στη Θεσσαλονίκη, τη Λευκωσία και θα καταλήξει το φθινόπωρο στην Αθήνα.



Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014

Έλιοτ Έρβιτ: το έξυπνο χιούμορ της καθημερινότητας. Elliott Erwitt: the intelligent humor of the mundane

Ο Έλιοτ Έρβιτ είναι μια μοναδική προσωπικότητα στο φωτογραφικό τοπίο του εικοστού αιώνα και του εικοστού πρώτου αιώνα. Η ικανότητά του να συμπυκνώνει την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης κατάστασης σε μια ενιαία εικόνα, συχνά με μια δόση ειρωνείας ή χιούμορ, τον ξεχωρίζει από τους συγχρόνους του. Elliott Erwitt is a singular figure in the photographic landscape of the twentieth century and into the twenty first century. His knack for condensing the complexity of the human condition into a single image, often with a twist of irony or humor, sets him apart from his contemporaries.

Born in Paris in nineteen twenty eight during a family stay in Europe, Erwitt grew up with a sensitivity to irony and the absurd shaped by the historical circumstances of his youth. The son of Russian Jewish parents, his family fled Europe before the Second World War and settled in the United States. That blend of European roots and an upbringing in the melting pot of New York forged in Erwitt a cosmopolitan vision aware of human contradictions, one that could find humor in situations that might otherwise seem banal.

Ο Elliott Erwitt, οι φωτογραφίες του οποίου πολύ συχνά χάριζαν πλατιά χαμόγελα στους θεατές –ακόμη κι αν δεν ήξεραν τον δημιουργό τους- άφησε τη τελευταία του πνοή σε ηλικία 95 ετών τη Τετάρτη 29 Νοεμβρίου 2023. Ευρωπαίος εβραϊκής καταγωγής, που κατέληξε στο Λος Άντζελες μετά από μια νομαδική εφηβεία ακολουθώντας τους γονείς του, o Elliott Erwitt γεννήθηκε ως Elio Romano Erwitz στο Παρίσι στις 26 Ιουλίου 1928. «Romano, γιατί ο πατέρας μου είχε σπουδάσει κάποτε στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης και του άρεσε». Η μητέρα του, Eugenia, καταγόταν από μια οικογένεια πλούσιων εμπόρων της Μόσχας που, «όπως όλα τα καλά κορίτσια από τέτοιες οικογένειες, ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο από την ηλικία των 18 ετών για να αποκτήσει εμπειρίες». Στη διάρκεια των περιπλανήσεων της, γνώρισε και ερωτεύτηκε τον Boris Erwitz, έναν φοιτητή αρχιτεκτονικής με καταγωγή από την Οδησσό και λίγο αργότερα παντρεύτηκαν στην Τεργέστη. Μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων το 1917, η Eugenia έπεισε έναν απρόθυμο Boris, ο οποίος ήταν και θα παρέμενε αφοσιωμένος σοσιαλιστής, να εγκαταλείψουν οριστικά τη Ρωσία, πηγαίνοντας πρώτα στη Ρώμη και στη συνέχεια μετακομίζοντας στο Παρίσι.

Από τις πρώτες του μέρες ως ανεξάρτητος φωτογράφος τη δεκαετία του '50, ο Erwitt εντάχθηκε στο πρακτορείο Magnum Photos και βρήκε το ιδανικό περιβάλλον για να αναπτύξει το ξεχωριστό του στυλ. Η δουλειά του είναι, στην ουσία της, ένα πείραμα στο συνηθισμένο: δρόμοι, πάρκα, ξενοδοχεία, αποβάθρες τρένων. Αυτή η επιλογή καθημερινών σκηνικών δεν είναι τυχαία. Εγκαταλείποντας μεγαλοπρεπείς σκηνές ή διάσημες προσωπικότητες, ο Erwitt βασίζεται στη δύναμη απλών ανεκδότων για να εκφράσει σύνθετες ιδέες. From his early days as a freelance photographer in the nineteen fifties, Erwitt joined the Magnum Photos agency and found the ideal environment to develop his distinctive style. His work is, at its core, an experiment in the ordinary: streets, parks, hotels, train platforms. That selection of everyday settings is not accidental. By forsaking grand scenes or famous personalities, Erwitt relies on the power of simple anecdote to express complex ideas.

Μετά τη γέννηση του μωρού, εγκαταστάθηκαν στο Μιλάνο, όπου παρέμειναν για τα επόμενα 10 χρόνια και όπου ο μικρός Elio ξεκίνησε το σχολείο. «Όταν ήμουν τεσσάρων ετών οι γονείς μου χώρισαν στο Μιλάνο κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες, για να το θέσω όσο πιο ήπια γίνεται», λέει. Η άνοδος του φασισμού στην Ευρώπη, επανένωσε προσωρινά την οικογένεια Erwitz και όλοι μαζί μετακόμισαν πρώτα στη Γαλλία και μετά, τις παραμονές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στις Ηνωμένες Πολιτείες: «Στην πραγματικότητα φύγαμε την 1η Σεπτεμβρίου και ο πόλεμος ξεκίνησε στις 3», θυμάται. «Ήταν το τελευταίο καράβι που έφυγε».

When viewers look at an Erwitt photograph, they feel as if they have witnessed a unique, almost clandestine moment in which a truth about human nature is revealed. His humor, far from being loud or brash, is subtle yet it intensifies reflection rather than dampening it. Through his lens, a pair of dogs that look as though they are having a private argument, a solitary man in a trench coat seated on a bench, a child crying beside an oblivious tourist all converge in a consistent aesthetic and ethical stance.

Όταν έφτασε στην Αμερική, ο Elliott Erwitt, όπως θα ονομαζόταν πλέον, δεν μιλούσε καθόλου αγγλικά, αλλά γράφτηκε σε Δημόσιο Σχολείο στη Νέα Υόρκη και αφέθηκε να τα βγάλει πέρα μόνος του. Παρά τα προφανή εμπόδια, κατάφερε να αποφοιτήσει, αν και βαριόταν αρκετά στα μαθήματα και κατέφευγε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης για να μελετήσει τον Πικάσο και τον Μαγκρίτ. Τις περισσότερες φορές, ζούσε με τον πατέρα του και επισκεπτόταν τη μητέρα του τα Σαββατοκύριακα. Η ήδη προβληματική σχέση των γονιών πολύ γρήγορα διαταράχτηκε οριστικά και ο Elliott ξεριζώθηκε για μια ακόμη φορά, ακολουθώντας τον πατέρα στη Καλιφόρνια. Οδηγώντας σε όλη τη διαδρομή, πουλούσαν ρολόγια χειρός στις μικρές πόλεις απ’ όπου περνούσαν για να επιβιώσουν και τελικά έφτασαν στο Λος Άντζελες το καλοκαίρι του 1941, όπου εγκαταστάθηκαν σε ένα λιτό σπίτι στο Χόλυγουντ. Εκεί ήταν που ο Elliott ασχολήθηκε «κατά λάθος» με τη φωτογραφία. Εντυπωσιασμένος περισσότερο από την αστραφτερή της εμφάνιση, παρά από την ικανότητά της να βγάζει φωτογραφίες, αγόρασε μια επιχρωμιωμένη κάμερα Argos. Ωστόσο, σύντομα γοητεύτηκε και μετέτρεψε το πλυσταριό του σε σκοτεινό θάλαμο. Αργότερα, με χρήματα που συγκέντρωσε πουλώντας τα ρολόγια του Boris, ο Elliott αναβάθμισε τον εξοπλισμό του, αγοράζοντας σε μια Rolleiflex, την πρώτη του «πραγματική» φωτογραφική μηχανή. Τα πρώτα θέματα που άρχισε να τραβάει ήταν οι άνθρωποι που βρήκε γύρω του - γείτονες, πεζοί στο δρόμο, σέρφερ στην παραλία. Ωστόσο, από την αρχή, μοίρασε τον χρόνο του ανάμεσα στο να τραβά τις «δικές του» φωτογραφίες και σε αυτές που του εξασφάλιζαν τα προς το ζην: γάμους και άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις, καθώς και εκτυπώσεις φωτογραφιών με αστέρια του κινηματογράφου.

Η καριέρα του έχει διαρκέσει 70 χρόνια και έχει δει μερικές από τις πιο αξιοσημείωτες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας. Αφήνει τις φωτογραφίες του να μιλήσουν. Ο Eliott Erwitt έχει τραβήξει τον John F. Kennedy στον Λευκό Οίκο, τον Fidel Castro στην Κούβα και τον Richard Nixon στη Μόσχα. Έχει φωτογραφίσει αστέρια του Χόλλυγουντ, όπως Marilyn Monroe, σε παρασκήνια τη Marlene Dietrich, Humphrey Bogart, Grace Kelly.

Έχει  φωτογραφίσει τα πάντα, από αίθουσες διδασκαλίας έως δρόμους και σιδηροδρομικούς σταθμούς, αποδεικνύοντας ότι το διάσημο ρητό του είναι αλήθεια: «Τα καλύτερα πράγματα συμβαίνουν όταν τυχαίνει να βρίσκεσαι κάπου με κάμερα».

Αυτό που τον διακρίνει είναι η παιχνιδιάρικη προσέγγιση στη φωτογραφία, φέρνοντας την αίσθηση της περιπέτειας και του αυθορμητισμού, αλλά έχοντας παράλληλα μια έφεση στο μπανάλ και το κιτς.

Όταν ρωτήθηκε τι του αρέσει περισσότερο για τη ζωή αυτή τη στιγμή, ο Erwitt απάντησε ως σήμα κατατεθέν με μία λέξη: «Άνθρωποι» … κενό σιωπής … “Ανθρωποι.” … Περισσότερη σιωπή… «Και τα σκυλιά», προσέθεσε.




Στα 21 του αποδεικνύει ότι ξέρει να κινείται, να γνωρίζει και συναναστρέφεται με τα κατάλληλα πρόσωπα. Η γνωριμία του με τον Robert Capa και τον Edward Steichen, στους οποίους έδειξε το χαρτοφυλάκιο του, τον οδήγησε στην πρώτη του εμπορική ανάθεση από τον Roy Stryker (τον πρώην Διευθυντή του Farm Security Administration) στο Πίτσμπουργκ για λογαριασμό του Ιδρύματος Mellon, κάτι που οδήγησε σε ένα από τα πρώτα του μεγάλα φωτογραφικά δοκίμια. Αυτή ήταν μια κρίσιμη καμπή στην εξέλιξη της σταδιοδρομίας του Erwitt, καθώς στη συνέχεια η καριέρα του επιταχύνθηκε. Επίσης, στο Πίτσμπουργκ, στη λιγότερο φανταχτερή πλευρά της αμερικανικής κοινωνίας, άναψε μια ανθρωπιστική σπίθα στο βλέμμα του Elliott, που τον ακολουθεί σε όλη την υπόλοιπη ζωή του. Από τις πρώτες φωτογραφίες του μπορούμε να αναγνωρίσουμε ένα καταπληκτικό, φυσικό ταλέντο που θα εξελιχθεί αργότερα σ’ ένα στυλ, το δικό του, αδιαμφισβήτητο στυλ, που γεννιέται από μια έμφυτη ικανότητα να συλλαμβάνει αστραπιαία το ασυνήθιστο στην καθημερινότητα. Μερικές φορές πρόκειται για την ικανότητα του να μπορεί να διακρίνει μια χειρονομία ή ένα βλέμμα, αλλά μερικές φορές πρόκειται για διαίσθηση, να προβλέπει την εξέλιξη μιας δράσης που μπορεί να μεταμορφωθεί σε μια ιδιόμορφη, αστεία ή συγκινητική κατάσταση. Ξέρει να μεταφράζει σε εικόνες τον εύθυμο χαρακτήρα του, πάντοτε έτοιμος να χαμογελάσει, με την λεπτή του ειρωνεία, την αίσθηση του χιούμορ, την ευχαρίστησή του για το παράδοξο, την τρυφερότητά του.
















Το 1964, ο Erwitt βρισκόταν για ένα ρεπορτάζ σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό στη Βουδαπέστη. Φωτογράφιζε τους ταξιδιώτες που έφευγαν. Αυτό δεν τον εμπόδισε βέβαια να τραβήξει και το δικό του αυτοπορτρέτο, που καθρεφτίζεται στο παράθυρο του τρένου, ενώ ταυτόχρονα περιλαμβάνει στο κάδρο του και μια κυρία που αναχωρεί, αποφεύγοντας συνειδητά ή ασυνείδητα το βλέμμα του.

Όμως η καλύτερη στιγμή του είναι όταν το τρένο έχει ήδη ξεκινήσει να απομακρύνεται και ο πόνος του χωρισμού σχηματίζει μια τρυφερή απόγνωση σ’ αυτούς που μένουν πίσω και αποχαιρετούν τους δικούς τους ανθρώπους αναρωτώμενοι πότε θα τους ξαναδούν.





Με το ξέσπασμα του πολέμου της Κορέας, ο Erwitt επιστρατεύτηκε ως πυροβολητής αντιαεροπορικών. «Οι μισοί από τους νεαρούς άνδρες που εντάχθηκαν ως πυροβολητές δεν γύρισαν ποτέ πίσω στο σπίτι τους», λέει. Λόγω όμως της εμπειρίας του μεταφέρθηκε στην Ευρώπη ως βοηθός φωτογράφου στο US Army Signal Corps, σε μια μονάδα με έδρα τη Γαλλία. Εκεί τράβηξε τις δικές του φωτογραφίες από την μάλλον βαρετή ζωή του στρατώνα, με τις οποίες συμμετείχε σε διαγωνισμό του περιοδικού Life για νέους φωτογράφους, με τον τίτλο «Κρεβάτι και πλήξη». Σε πλήρη αντίθεση με τη συνηθισμένη έμφαση στο αίμα της πολεμικής φωτογραφίας, ο Erwitt έδειξε στρατιώτες να χαλαρώνουν, προσπαθώντας να περάσουν τον χρόνο της θητείας του και κέρδισε το δεύτερο βραβείο και ένα χρηματικό έπαθλο 2.500 δολαρίων. Με την επιταγή των 2.500 δολαρίων («αστρονομικό ποσό εκείνη την εποχή»), ο Erwitt αγόρασε ένα αυτοκίνητο και του έδωσε το παρατσούκλι «Σε ευχαριστώ, Henry», από τον εκδότη της Time-Life, Henry Luce. Το αντιηρωικό και το παράξενο είχαν ήδη γίνει μοτίβα της φωτογραφικής υπογραφής του.




Στην εμβληματική αυτή φωτογραφία του Ewritt, που έμεινε στην ιστορία ως «The Kitchen Debate», ξαναβρίσκουμε τα δύο βασικά στοιχεία του δικού του στυλ, την χειρονομία και το βλέμμα, που μεταβάλλονται σε μήνυμα και υπαγορεύουν μια σαφή λεζάντα στη φωτογραφία. Τα χέρια, με πιθανή εξαίρεση τα μάτια, είναι τα πιο εκφραστικά μέρη του σώματος. Μας προσκαλούν να έρθουμε ή μας λένε να φύγουμε, κάνουν ερωτήσεις και δίνουν απαντήσεις, μαλώνουν ή επιβραβεύουν, μπορούν να ψάχνουν και να βρίσκουν, και το καλύτερό τους: γίνονται στοργικά ή λάγνα. Τα χέρια έχουν την ικανότητα να μεταφέρουν ό,τι τα λόγια και οι εκφράσεις του προσώπου μας δεν μπορούν. Όλοι μας θεωρούμε τις κινήσεις των χεριών, απλές και δεδομένες, αλλά όχι κι ο Elliott Erwitt. Στα χέρια μας, βλέπει δύναμη και απορία, συγκίνηση και συναίσθημα, χαρίζοντας μας τις στιγμές που, χωρίς τα χέρια, δεν θα υπήρχαν. Έχει γραφτεί ότι ο Erwitt είχε αναπτύξει αυτή την ιδιαίτερη ικανότητα από παιδί, όταν χρησιμοποιούσε ακριβώς τις χειρονομίες και τις εκφράσεις του προσώπου του για να προσπαθήσει να συνεννοηθεί με τους συνομιλητές του που μιλούσαν άγνωστες γι’ αυτόν γλώσσες. Πράγματι, από την οικογένειά του είχε μάθει μόνο τα ρωσικά, που μιλούσαν οι γονείς του. Στη συνέχεια φοίτησε σε ένα δημοτικό σχολείο στην Ιταλία και λίγα χρόνια αργότερα, σε ένα λύκειο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η παντομίμα ήταν πάντα χρήσιμη στον Elliott για να εκφραστεί και να επικοινωνήσει.







Ο Elliott Erwitt, όλα αυτά τα χρόνια ήταν ταυτισμένος με τις αστείες και περιπαικτικές φωτογραφίες του, που δημιουργούσαν μια ιλαρότητα και επεδείκνυαν την ικανότητά του να ανακαλύπτει και να αναδεικνύει τη χαρούμενη πλευρά της ζωής. Ελάχιστες ήταν οι πιο «σοβαρές» φωτογραφίες του. Ξεχωρίζουν το πρώτο πλάνο της Jacqueline Kennedy που κρατά στα χέρια της διπλωμένη την αμερικάνικη σημαία, στην κηδεία του συζύγου της, που συγκίνησε περισσότερο από την ίδια την δολοφονία, που όλοι είδαν και ξαναείδαν στην τηλεόραση, όπως και την φωτογραφία των δύο νιπτήρων, «white and coloured», που υπερβαίνει την ντοκουμενταρίστικη αξία της για τις φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ και απετέλεσε ένα σύμβολο, πανίσχυρο και σπαρακτικό, για οποιαδήποτε αδικία στον κόσμο.


Αν τον ρωτήσει κανείς για τις υπέροχες φωτογραφίες του που έχουν τεκμηριώσει την πολιτική ιστορία – όπως η συκλονιστική φωτογραφία της Τζάκι Κένεντι που κλαίει στην κηδεία του JFK –  απλώς σιωπά ή αλλάζει το θέμα. Θα προτιμήσει να μιλήσει για σκύλους ή ταξίδια, δύο από τα πάθη του όσον αφορά στη φωτογραφία.



































































































Από τις φωτογραφίες του, διαφαίνεται ξεκάθαρα και ο χαρακτήρας του ανθρώπου Erwitt, που διαθέτει τεράστια καλοσύνη. Ο Erwitt είναι τρυφερός και η τρυφερότητά του διοχετεύεται κυρίως σε σκυλιά και σε παιδιά. Τα φωτογράφιζε και τα δύο από την πρώτη ημέρα που έπιασε τη φωτογραφική μηχανή στα χέρια του. Στα σκυλιά αφιέρωσε ένα ολόκληρο βιβλίο, με τίτλο «Dog Dogs», 2008, αρχίζοντας ακριβώς από εκείνες τις μέρες που έφθασε στη Νέα Υόρκη, κατεβαίνοντας από ένα λεωφορείο της Greyhound. Όμως ο Erwitt έχει επίσης και μια έκδηλη αίσθηση του χιούμορ. Μια τρυφερή ειρωνεία που εκφράζεται στο αστείο που το έχει πάντα έτοιμο, τόσο στη συζήτηση, όσο και τη στιγμή που ετοιμάζεται να φωτογραφήσει, καθώς και στην απόλαυση του παράδοξου.

Μια από τις πιο ευρηματικές του φωτογραφίες είναι αυτή με το μπουλντόγκ που κάθεται στην αγκαλιά του ιδιοκτήτη του και που αποτελεί την τέλεια εικονογράφηση της φράσης που λέει ότι τα σκυλιά με τον καιρό μοιάζουν όλο και περισσότερο με τα αφεντικά τους. Το κεφάλι και το σώμα του σκύλου βρίσκονται σε τέλεια ευθυγράμμιση με τα χέρια και τα πόδια του ιδιοκτήτη του. Ο παραλογισμός της εικόνας υποστηρίζεται περαιτέρω από ένα δεύτερο σκυλί στα αριστερά, που κάθεται ακριβώς στην ίδια πόζα με την σουρεαλιστική σύνθεση του σκύλου-ανθρώπου. Αυτή η εκπληκτική συγκυρία τονίζει αυτό που ο Erwitt αποκαλεί «οπτικές αντιφάσεις που είναι το όνειρο ενός φωτογράφου».






















































O Erwitt διηγείται: Δεν ξέρω άλλα ζώα πιο κοντά στον άνθρωπο, όσο αφορά το συναίσθημα και τη πίστης. Κάποιοι λένε ότι κι οι ελέφαντες βρίσκονται τόσο κοντά. Προσωπικά, βρίσκω τους ελέφαντες πολύ ογκώδεις, δυσκίνητους, απροσπέλαστους για την καθημερινή φωτογράφιση και καθόλου φιλικούς ή ελκυστικούς με αυτές τις μεγάλες μακριές προβοσκίδες τους. Εξάλλου, δεν περιφέρονται ελεύθερα στους δρόμους σε κάθε πόλη και σε κάθε χώρα όπως κάνουν τα σκυλιά. Και τα σκυλιά αποτελούν εύκολα θέματα χωρίς να παραπονιούνται και χωρίς τις αντιρρήσεις των ανθρώπων, όταν αντιλαμβάνονται ότι τους φωτογραφίζεις. Τα σκυλιά γαβγίζουν. Γι’ αυτό το λόγο το σκυλάκι σε μια από τις φωτογραφίες μου έχει πηδήξει στον αέρα. Εγώ γάβγισα κι αυτό πήδηξε. Μια φορά στο Κιότο περπατούσα πίσω από μια κυρία που πήγαινε περίπατο ένα σκυλί με πολύ ενδιαφέρουσα εμφάνιση. Μόνο και μόνο για να δω τι θα γινόταν, γάβγισα. Η κυρία τράβηξε αμέσως μια κλωτσιά στο ταραγμένο σκυλί. Φαίνεται ότι γαβγίζαμε με τον ίδιο τρόπο.

Όπως δηλώνει και ο ίδιος στην προσωπική του ιστοσελίδα, αγαπάει τα παιδιά και τα σκυλιά.

Για περισσότερα από εβδομήντα χρόνια, ο Elliott Erwitt έχει δείξει ότι το φωτογραφικό μεγαλείο δεν πηγάζει από τη σοβαρότητα ή το θέαμα, αλλά από την ικανότητα να αποκαλύπτει τόσο την ειρωνεία όσο και την τρυφερότητα στην καθημερινή ζωή. Οι εικόνες του μας υπενθυμίζουν ότι το αληθινό πορτρέτο της ανθρώπινης φύσης χτίζεται από μικρές, σχεδόν γελοίες στιγμές που συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας και, στην επιφανειακή τους αθωότητα, φέρουν το βάρος της ίδιας της ύπαρξης. Τελικά, η απόλαυση του συνηθισμένου δεν έγκειται μόνο σε ένα περαστικό αστείο, αλλά στην επιβεβαίωση ότι η ομορφιά και το γέλιο συνυπάρχουν με την καθημερινή ρουτίνα, ότι η ανθρωπότητα ενσωματώνεται στην καθημερινότητα και ότι μια καλά εκπαιδευμένη κάμερα που κρατάει κάποιος πρόθυμος να δείξει συμπόνια μπορεί να αποκαλύψει την ειρωνική ποίηση του καθημερινού μας κόσμου.

Over more than seventy years Elliott Erwitt has shown that photographic greatness does not stem from solemnity or spectacle but from the ability to reveal both irony and tenderness in everyday life. His images remind us that the true portrait of human nature is built from small, almost ridiculous moments happening right before our eyes that, in their surface innocence, bear the weight of existence itself. Ultimately the delight of the mundane lies not only in a passing joke but in the affirmation that beauty and laughter coexist with daily routine, that humanity weaves itself into the commonplace and that a well trained camera held by someone willing to show compassion can unveil the ironic poetry of our everyday world.

Πηγές: https://www.elliotterwitt.com/ - https://www.dodho.com/elliott-erwitt-the-intelligent-humor-of-the-mundane/ - https://www.photologio.gr/megaloi-fotografoi/elliott-erwitt/ - https://www.ifocus.gr/magazine/megaloi-fotografoi/4168-masters-of-photography-elliott-erwitt