Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2015

Οι χιμπατζήδες masterchef. Chimpanzees Have Cognitive Abilities to Cook

Όπως φαίνεται οι χιμπατζήδες μπορούν να μαγειρέψουν. Findings suggest chimpanzees have the intellectual abilities required for cooking, which could have an impact on our view of human evolution. A chimpanzee at Tchimpounga Chimpanzee Sanctuary, where the study was conducted. Photograph: Alexandra Rosati/Tchimpounga Chimpanzee Sanctuary

Οι στενότεροι γενετικά συγγενείς μας, οι χιμπατζήδες, έχουν την ικανότητα για μαγείρεμα. Σε αυτό το απρόσμενο συμπέρασμα κατέληξαν Αμερικανοί επιστήμονες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι εξελικτικές ρίζες του μαγειρέματος φθάνουν έως τους χιμπατζήδες.

Η ικανότητα

Chimps (those used in the study are pictured) that had seen food being 'cooked' were then given a piece of raw potato and offered the choice of placing it in the 'cooking device', putting it in similar tub that didn't do any 'cooking', or eating it immediately. The majority attempted to 'cook' their food.

Οι Φίλιξ Γουόρνεκεν και Αλεξάντρα Ροζάτι του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ έκαναν πειράματα με χιμπατζήδες στο Κογκό και συμπέραναν ότι οι τελευταίοι έχουν σαφή προτίμηση για το μαγειρεμένο φαγητό. Έχουν, επίσης, την ικανότητα να καταλαβαίνουν τον μετασχηματισμό του άψητου φαγητού σε μαγειρεμένο και ακόμη μπορούν να αποθηκεύσουν και να μεταφέρουν φαγητό με στόχο να το μαγειρέψουν, βάζοντάς το πάνω από τη φωτιά.

The controlled use of fire led to the emergence of cooking.

Αν και σήμερα πια η διαδικασία του μαγειρέματος θεωρείται αυτονόητη, η σύλληψη από τους προγόνους μας της ιδέας ότι, χάρη στη φωτιά και στη θερμότητα, μια ακατέργαστη τροφή μετατρέπεται σε κάτι πιο εύγεστο και ευκολοχώνευτο, υπήρξε ορόσημο για την ανθρώπινη επινοητικότητα και για την ανάπτυξη του ανθρώπινου πολιτισμού. Καθοριστική, εν προκειμένω, υπήρξε η συμβολή του καθηγητή βιολογικής ανθρωπολογίας Ρίτσαρντ Ράνγκαμ του Χάρβαρντ, σύμφωνα με τον οποίο το μαγείρεμα έπαιξε ρόλο-κλειδί στην ανθρώπινη εξέλιξη - την έχει αναπτύξει στο βιβλίο του «Παίρνοντας φωτιά: Πώς η μαγειρική μας έκανε ανθρώπους».

Τα πειράματα

This schematic shows the nine different experiments carried out by researchers at Yale University that were used to show chimps have the cognitive capabilities for cooking. They began by showing that given the choice of two pieces of sweet potato, the chimps would almost always choose the cooked one over the raw one.

Φαίνεται, όμως, πως μια τέτοια ικανότητα δεν είναι άγνωστη ούτε στους χιμπατζήδες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πέρα από τον έλεγχο της φωτιάς (άναμα-διατήρηση-σβήσιμο), που είναι μια καθαρά ανθρώπινη ικανότητα, οι χιμπατζήδες διαθέτουν όλες τις υπόλοιπες δεξιότητες και «ενοράσεις» για να κατανοήσουν το μαγείρεμα - και τελικά ίσως για να μαγειρέψουν.


Σε ένα εντυπωσιακό πείραμα, οι επιστήμονες έδωσαν στους χιμπατζήδες μια συσκευή μαγειρέματος και πατάτες, για να δουν αν θα έσπευδαν να τις φάνε αμέσως (όπως συνήθως κάνουν τα ζώα) ή αν θα προτιμούσαν να περιμένουν, εωσότου αυτές ψηθούν. Προς μεγάλη έκπληξη των ερευνητών, οι χιμπατζήδες, όταν πήραν τις άψητες πατάτες, προτίμησαν να τις βάλουν για μαγείρεμα, περιμένοντας να ψηθούν. Περίπου οι μισοί χιμπατζήδες έδειξαν προτίμηση στο μαγείρεμα, ενώ οι άλλοι μισοί βιάστηκαν να φάνε τις ωμές πατάτες.

Ακόμη πιο αξιοσημείωτο ήταν ότι, όταν οι επιστήμονες έδωσαν ωμές πατάτες και ξύλα στους χιμπατζήδες, οι τελευταίοι έβαλαν στη συσκευή μαγειρέματος μόνο τις πατάτες, καταλαβαίνοντας ότι τα ξύλα δεν μπορούν να μαγειρευτούν. Εξίσου εντυπωσιακό ήταν ότι, όταν οι ερευνητές έδωσαν ωμές πατάτες στους χιμπατζήδες, αλλά σε κάποια απόσταση από τη συσκευή του μαγειρέματος, οι τελευταίοι πήραν τις πατάτες και τις πήγαν εκεί που βρισκόταν η συσκευή, προφανώς με πρόθεση να τις μαγειρέψουν.

Η επιβεβαίωση ήλθε με το τελικό πείραμα, όταν οι επιστήμονες έδωσαν πάλι ωμές πατάτες στους χιμπατζήδες, αλλά εξαφάνισαν τελείως τη συσκευή μαγειρέματος. Αρκετοί χιμπατζήδες φύλαξαν σε μια άκρη τις πατάτες και περίμεναν για να τις μαγειρέψουν αργότερα, όταν η συσκευή θα εμφανιζόταν και πάλι.

Η φωτιά

Like other animals, wild chimpanzees eat their food raw. But unlike all others, chimps have all of the cognitive abilities necessary for cooking, except an understanding of how to control fire. PHOTOGRAPH BY CYRIL RUOSO, MINDEN/NATIONAL GEOGRAPHIC

Σύμφωνα με τους ερευνητές, όλα αυτά δείχνουν ότι οι άνθρωποι κατείχαν το κατάλληλο νοητικό «οπλοστάσιο» για το μαγείρεμα ήδη από την αρχή της εξέλιξής τους, αφού και οι χιμπατζήδες είχαν τέτοιες ικανότητες. Το μόνο -και κρίσιμο- που χρειάστηκε να κάνουν οι άνθρωποι, ήταν να ελέγξουν τη φωτιά και να τη χρησιμοποιήσουν για μαγείρεμα.

Οι επιστήμονες έχουν δει άγριους χιμπατζήδες να παρατηρούν τις φωτιές που ανάβουν μόνες τους στη φύση, π.χ. λόγω πτώσης κεραυνού, και έχουν προσέξει ότι μερικές φορές τρώνε ψημένο φαγητό που, από τύχη, έχει «μαγειρευτεί» στη φωτιά. Κάπως έτσι, πιθανότατα, οι πιθηκόμορφοι πρόγονοί μας κατάλαβαν τα οφέλη της φωτιάς, συσχετίζοντάς τη νοητικά με το μαγειρεμένο, πιο νόστιμο και πιο εύπεπτο φαγητό. Μετά, έπρεπε απλώς να βρουν τρόπο για να ανάψουν μόνοι τους τη φωτιά και να κάνουν το πρώτο μπάρμπεκιου! Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου