Δευτέρα, 4 Μαρτίου 2013

Joseph Wright o ζωγράφος της επιστήμης του 18ου αιώνα. Joseph Wright of Derby: Painter of Accessible Science

Αυτοπροσωπογραφία σε ηλικία 20 περίπου ετών, Self portrait aged about 20Photo courtesy of the Derby Museum and Gallery

Ο Joseph Wright (Τζόζεφ Ράιταπό το Ντέρμπυ (3 Σεπτεμβρίου 1734 – 29 Αυγούστου 1797), ήταν Άγγλος ζωγράφος τοπίων και πορτρέτων.

The Blacksmith’s Shop, 1771. Wright described this painting as “Two men forming a bar of iron into a horse shoe, from whence the light must proceed.” To achieve the dramatic effect desired, Wright created a scene of a traveler who had an accident, therefore requiring the candlelight repairs. This was the first in a series of five blacksmith’s shops and iron forge paintings by Wright. Photo courtesy of the Derby Museum and Gallery.

Αναγνωρίστηκε ως ο πρώτος επαγγελματίας ζωγράφος που εξέφρασε το πνεύμα της Βιομηχανικής επανάστασης.

An Iron Forge, 1772. This work, painted after The Blacksmith’s Shop, shows a more mechanized process, with a hammer doing the work as the smith stands in the background, arms folded. Photo © Tate 2006.

Ο Wright ήταν γνωστός για την χρήση της τεχνικής κιαροσκούρο, που δίνει έμφαση στην αντίθεση του φωτός και του σκότους – η απεικόνιση του φωτισμού από κεριά στους πίνακές του θεωρείται μοναδική.

The Hermit Studying Anatomy, 1771–1773. Considered to be a companion to The Alchymist, the painting depicts another night scene of an old man engaged in a form of scientific research. Photo courtesy of the Derby Museum and Gallery.

Οι πίνακές του για τη γέννηση της επιστήμης από την αλχημεία, εμπνευσμένοι από τις συναντήσεις της Lunar Society του Μπέρμιγχαμ, μιας ομάδας επιστημόνων και βιομηχάνων, απεικονίζουν την μάχη της επιστήμης εναντίον των θρησκευτικών δοξασιών στην περίοδο που είναι γνωστή ως Διαφωτισμός.

Οι τρεις πίνακες που ακολουθούν αναδεικνύουν την επιστημονική έρευνα του 17ου – 18ου αιώνα.

Joseph Wright of DerbyΈνα πείραμα με πουλί μέσα σε μια αντλία αέρα, An Experiment on a Bird in the Air Pump, 1768. A bird, in the glass bowl in the upper center of the image, is used to demonstrate the air pump visible on the table. The man conducting the experiment has pumped the air out of the bowl, threatening the bird’s life and inspiring a range of emotions from the audience. Photo courtesy of the National Gallery in London.

Ο πρώτος πίνακας με τίτλο “Ένα πείραμα με πουλί μέσα σε μια αντλία αέρα” απεικονίζει τον Άγγλο χημικό και αλχημιστή Robert Boyle να αφαιρεί τον αέρα από ένα γυάλινο δοχείο, στο οποίο είχε τοποθετήσει ένα πουλί.

Ο Joseph Wright – εκατό χρόνια μετά – αποθανατίζει το πείραμα του Boyle: το κορίτσι της οικογένειας κλείνει τα μάτια του κλαίγοντας, ο αδελφός της σηκώνει το άδειο κλουβί με μια τροχαλία και οι ενήλικοι παρακολουθούν το πείραμα και στοχάζονται, ενώ ο πειραματιστής μας κοιτάζει με διεισδυτικό βλέμμα …

Joseph Wright of Derby, Ένας φιλόσοφος δίνει διάλεξη πάνω από το μηχανικό πλανητάριο, A Philosopher Giving a Lecture on the Orrery, 1766. An orrery is a mechanical planetarium depicting the movements of the planets in the solar system, with a light in the center representing the sun. In Wright’s time, ‘’philosopher” was a term indicating a scientist. Photo courtesy of the Derby Museum and Gallery.

Στον δεύτερο πίνακα του Joseph Wright βλέπουμε έναν φιλόσοφο να δίνει διάλεξη πάνω από  ένα μηχανικό πλανητάριο που απεικονίζει τις κινήσεις των πλανητών στο ηλιακό μας σύστημα, με το φως στο κέντρο να παριστάνει τον ήλιο.

Joseph Wright of Derby, Αλχημιστής σε αναζήτηση της Φιλοσοφικής Λίθου, The Alchymist, 1771. Here, the scientist seeking the Philosopher’s Stone to turn base metal into gold, discovers phosphorus, seen glowing in the image. Photo courtesy of the Derby Museum and Gallery.

Στον πίνακα απεικονίζεται ο αλχημιστής Hennig Brand (1630 - 1710) να ανακαλύπτει τον φωσφόρο (η λάμψη που εμφανίζεται είναι λίγο υπερβολική).

Αυτό συνέβη “κατά λάθος”, όταν ο Brand αναζητούσε τη Φιλοσοφική Λίθο στο στερεό υπόλειμμα μεγάλης ποσότητας ούρων

Η Φιλοσοφική Λίθος (lapis philosophorum) ήταν μια μυθική ουσία – ο ανεκπλήρωτος σκοπός των αλχημιστών. Για τους αλχημιστές η φιλοσοφική λίθος αντιπροσώπευε το πέμπτο στοιχείο ή την πέμπτη ουσία ή την πεμπτουσία (quinta essentia ή quintessence).

Η ανακάλυψη του φωσφόρου έγινε το 1669 από τον Γερμανό αλχημιστή Hennig Brand, όταν θέρμανε σε υψηλή θερμοκρασία το στερεό υπόλειμμα που συνέλεξε, μετά την εξάτμιση μιας μεγάλης ποσότητας ούρων. Στην υψηλή θερμοκρασία πραγματοποιήθηκε αναγωγή των φωσφορικών αλάτων από τον άνθρακα των οργανικών ουσιών του υπολείμματος. ’Οταν διαπίστωσε ότι αυτή η κηρώδης ουσία καιγόταν με έντονο λαμπρό φως (η λάμψη που εμφανίζεται στον πίνακα του Wright είναι λίγο υπερβολική) και κυρίως ότι από μόνη της εξέπεμπε ένα απαλό πρασινοκίτρινο φως, ορατό στο σκοτάδι, την ονόμασε phosphorus mirabilis (θαυμαστή ουσία που φέρει φως).