Μανόλης Αναγνωστάκης, «Επιτύμβιον»

Anna Ancher, A Funeral, 1891.

Πέθανες — κι έγινες και συ: ο καλός.

Ο λαμπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης.

Τριάντα έξι στέφανα σε συνοδέψανε, τρεις λόγοι αντιπροέδρων,

εφτά ψηφίσματα για τις υπέροχες υπηρεσίες που προσέφερες.

Α, ρε Λαυρέντη, εγώ που μόνο το 'ξερα τι κάθαρμα ήσουν,

τι κάλπικος παράς, μια ολόκληρη ζωή μέσα στο ψέμα.

Κοιμού εν ειρήνη δε θα 'ρθω την ησυχία σου να ταράξω.

(Εγώ, μια ολόκληρη ζωή μες στη σιωπή θα την εξαγοράσω

πολύ ακριβά κι όχι με τίμημα το θλιβερό σου το σαρκίο).

Κοιμού εν ειρήνη. Ως ήσουν πάντα στη ζωή: ο καλός,

ο λαμπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης.

Δε θα 'σαι ο πρώτος ούτε δα κι ο τελευταίος.

Walter Gramatté, Funeral, 1917.

Το ποίημα ανήκει στην ποιητική συλλογή Ο Στόχος (1970), που περιέχει ποιήματα γραμμένα στην περίοδο της δικτατορίας (1967-1974).

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1925. Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και μετεκπαιδεύτηκε στην Ακτινολογία στη Βιέννη. Εργάστηκε ως γιατρός στη Θεσσαλονίκη και από τα τέλη του 1978 ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Πολιτικά στρατευμένος από νεαρή ηλικία στον χώρο της ανανεωτικής αριστεράς, υπήρξε αρχισυντάκτης του φοιτητικού περιοδικού Ξεκίνημα (1944), πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου καταδικάστηκε από το στρατοδικείο σε θάνατο για την παράνομη πολιτική του δράση (1949). Το 1945 πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη εμφάνισή του στον χώρο των γραμμάτων με την ποιητική συλλογή Εποχές. Ακολούθησαν οι Εποχές 2 (εκδόθηκαν το 1948, κατά τη διάρκεια προφυλάκισης του ποιητή), οι Εποχές 3 (1951), η Συνέχεια, η συγκεντρωτική έκδοση Τα ποιήματα 1941-1956 (1956), η Συνέχεια 2 και η Συνέχεια 3 (1962 - συμπεριλαμβάνονται στην έκδοση του 1956). Στη συνέχεια ο Αναγνωστάκης σιώπησε ποιητικά ως το 1970, οπότε δημοσίευσε ποιήματά του με τον γενικό τίτλο Ο στόχος στο συλλογικό τόμο 18 Κείμενα. Από το 1959 ως το 1961 υπήρξε διευθυντής του περιοδικού Κριτική, μέσα από τις στήλες του οποίου πρόβαλε τα σύγχρονά του ευρωπαϊκά λογοτεχνικά ρεύματα. Συνεργάστηκε με την εφημερίδα Αυγή και τα περιοδικά Ελεύθερα Γράμματα, Φιλολογικά Χρονικά, Νέα Ελληνικά, Διάλογος, Επιθεώρηση Τέχνης, Εποχές, Ο Αιώνας μας, Θούριος, όπου έγραψε δοκίμια, μελέτες και κριτικές βιβλίων.

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης τοποθετείται στην πρώτη μεταπολεμική γενιά της νεοελληνικής ποίησης, γενιά που σημαδεύτηκε από τον χαρακτηρισμό ποίηση της ήττας, καθώς πολλοί δημιουργοί της διέγραψαν την πορεία από την αισιόδοξη πίστη στο κομμουνιστικό όραμα στην απαισιοδοξία που προέκυψε από τη διάψευση των προσδοκιών τους. Ειδικότερα η γραφή του Αναγνωστάκη χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή αναδίπλωση του ποιητή σ΄ έναν προσωπικό του κόσμο - στα πλαίσια του οποίου επιχειρείται η διαφύλαξη των ανθρωπιστικών συναισθημάτων και αξιών που χάνονται στον σύγχρονο κόσμο - αναδίπλωση η οποία εκφράζεται κυρίως μέσω της κατ’ επίφασιν συναισθηματικής απόστασης του δημιουργού από τα θέματα που τον απασχολούν και της συχνά επιγραμματικής διατύπωσης. Συχνή είναι επίσης στο έργο του η παρουσία της μνήμης, των αναφορών στην παιδική ηλικία και τους φίλους, της ταύτισης ποίησης και ζωής, φίλοι. Έργα του Μανόλη Αναγνωστάκη μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη και άλλους Έλληνες συνθέτες και μεταφράστηκαν σε ξένες γλώσσες. Πέθανε στις 23 Ιουνίου του 2005.

Ανακαλύφθηκε τεράστιος δεινόσαυρος στη Νότια Αφρική. Ledumahadi mafube – South Africa’s new Jurassic Giant

Επρόκειτο για ένα τετράποδο φυτοφάγο δεινόσαυρο, με μακρύ λαιμό, μακριά ουρά, μικρό κεφάλι, βάρος περίπου 12 τόνων, μήκος 15 μέτρων και ύψος τεσσάρων μέτρων. Καλλιτεχνική απεικόνιση του δεινόσαυρου Ledumahadi mafube. A new species of a giant dinosaur has been found in South Africa’s Free State Province. The plant-eating dinosaur, named Ledumahadi mafube, weighed 12 tonnes and stood about four metres high at the hips. Artist Viktor Radermacher's reconstuction of what Ledumahadi mafube may have looked like. Another South African dinosaur, Heterodontosaurus tucki, watches in the foreground. Credit: Viktor Radermacher

Το απολίθωμα ενός νέου είδους γιγαντιαίου δεινόσαυρου ανακάλυψαν παλαιοντολόγοι στη Νότια Αφρική, ο οποίος ήταν περίπου διπλάσιος από ένα σημερινό μεγάλο αφρικανικό ελέφαντα.

Ο «Λεντουμαχάντι μαφούμπε», όπως ονομάσθηκε (σημαίνει «μια γιγάντια βροντή την αυγή» στη γλώσσα Σεσότο της χώρας) είναι ο μεγαλύτερος που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα στον αφρικανικό Νότο.

Some of the preserved elements of the newly discovered dinosaur, Ledumahadi mafube. Credit: McPhee et al. / Current Biology

Επρόκειτο για ένα τετράποδο φυτοφάγο δεινόσαυρο, με μακρύ λαιμό, μακριά ουρά, μικρό κεφάλι, βάρος περίπου 12 τόνων, μήκος 15 μέτρων και ύψος τεσσάρων μέτρων, ο οποίος έζησε πριν σχεδόν 200 εκατομμύρια χρόνια. Εκείνη την εποχή, την πρώιμη Ιουρασική, ήταν πιθανότατα το μεγαλύτερο ζώο της ξηράς στη Γη.

Closely spaced growth rings at the periphery of the fossil show that the animal is an adult. Credit: Wits University

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Παλαιοντολογίας Γιονα Χοϊνιερε του Πανεπιστημίου του Witwatersrand του Γιοχάνεσμπουργκ, έκαναν την παρουσίαση του Λεντουμαχάντι μαφούμπε (Ledumahadi mafube) στο Current Biology.

Ledumahadi mafube is the first of the giant sauropodomorphs of the Jurassic. Credit: Wits University

Ο νέος δεινόσαυρος είναι ένας από τους στενότερους συγγενείς των σαυρόποδων δεινοσαύρων, οι οποίοι έφθαναν σε βάρος τους 60 τόνους και περιλάμβαναν είδη όπως ο γνωστός Βροντόσαυρος. Όλα τα σαυρόποδα ήσαν φυτοφάγα και τετράποδα.

Ο Λεντουμαχάντι μαφούμπε συγγενεύει επίσης με άλλους γιγάντιους δεινόσαυρους της Αργεντινής που έζησαν την ίδια περίπου εποχή, πράγμα που δείχνει ότι χάρη στην υπερήπειρο Παγγαία που υπήρχε τότε, όπως είπε ο Χοϊνιερε, «οι δεινόσαυροι θα μπορούσαν εύκολα να περπατήσουν από το Γιοχάνεσμπουργκ ως το Μπουένος Άϊρες».

Ο υπουργός Επιστήμης και Τεχνολογίας της Νότιας Αφρικής Μναμολόκο Κουμπάγι-Νγκουμπάνε δήλωσε ότι η νέα ανακάλυψη δείχνει για μια ακόμη φορά πόσο σημαντική είναι η παλαιοντολογία της Νότιας Αφρικής για όλο τον κόσμο.

«Όχι μόνο η χώρα μας αποτελεί το λίκνο της ανθρωπότητας, αλλά έχουμε επίσης απολιθώματα που βοηθούν να κατανοήσουμε την εμφάνιση των γιγάντιων δεινοσαύρων», όπως είπε.

Πηγές: Blair W. McPhee et al, A Giant Dinosaur from the Earliest Jurassic of South Africa and the Transition to Quadrupedality in Early Sauropodomorphs, Current Biology (2018). DOI: 10.1016/j.cub.2018.07.063, www.cell.com/current-biology/f … 0960-9822(18)30993-X - http://www.wits.ac.za/news/latest-news/research-news/2018/2018-09/ledumahadi-mafube--south-africas-new-jurassic-giant-1.html - http://www.in.gr/2018/09/28/tech/anakalyfthike-terastios-deinosayros-sti-notia-afriki/