Τρίτη, 28 Οκτωβρίου 2014

Αμφίπολη: Βρέθηκαν και τα φτερά των Σφιγγών - Για πρώτη φορά βίντεο μέσα από τον τάφο. Amphipolis: Sphinxes’s wings discovered; Video from inside the tomb released

Αμφίπολη: Δεν υπάρχει θύρωμα στον τρίτο θάλαμο. Πιθανότατα υστερότερη σε σχέση με το ταφικό μνημείο η κατασκευή των τοίχων σφράγισης- βρέθηκαν νέα κομμάτια των Σφιγγών. Greek Culture Ministry released footage from inside the mysterious ancient tomb of Amphipolis. In a press conference held on Tuesday afternoon, the Culture Ministry briefed also about the lasted findings of the ongoing excavations.

Δεν υπάρχει, τελικά, θύρωμα εντός του τρίτου θαλάμου-τετάρτου χώρου στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης. Η υπόθεση εργασίας βάσει γεωλογικής και σπηλαιολογικής έρευνας που πιθανολογούσε την ύπαρξή του δεν επιβεβαιώνεται, τελικά, από την ανασκαφική διαδικασία. Όπως έγινε γνωστό από το Υπουργείο Πολιτισμού στο πλαίσιο της προγραμματισμένης ενημέρωσης της 28ης Οκτωβρίου  «η λαθεμένη εντύπωση δόθηκε καθώς στο σημείο αυτό έχει αφαιρεθεί μαρμάρινος ορθοστάτης».

Σύμφωνα με την γεωλογική τομή, που είχε αποδείξει ότι το βάθος του τρίτου θαλάμου-τέταρτου χώρου είναι 7,53,-τουλάχιστον κατά 1,50 μ. βαθύτερα από τους προηγούμενους-η ανασκαφική εργασία συνεχίστηκε ως χτες κατά μισό μέτρο κάτω από την επιφάνεια του δαπέδου.

The latest findings unearthed are: 1. fragments of the wings of the two Sphinxes. 2. fragments of the neck of one Sphinx. 3. parts of the famous mosaic featuring the Abduction of Persephone

Κάτω από τους πωρόλιθους του δαπέδου, μέσα στην αφαιρούμενη επίχωση βρέθηκαν τμήματα των φτερών των Σφιγγών, ένα μέρος από τον λαιμό της δεύτερης Σφίγγας- ίδιας ποιότητας μαρμάρου και εφάμιλλης γλυπτικής αξίας-καθώς και τμήματα από το ελλείπον τμήμα του μοναδικού ψηφιδωτού, με την εικόνα της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, που καλύπτει το δάπεδο του δεύτερου θαλάμου-τρίτου χώρου, πίσω από τις Καρυάτιδες.

Sphinx wings fragment. With the found bodies, head and wings archaeologists could reproduce in a drawing the full figure of the Sphinxes at the entrance of the tomb.

Η πρώτη άποψη της διεπιστημονικής ανασκαφικής ομάδας, που προκύπτει από τα μέχρι τούδε στοιχεία, που συγκροτεί η ως τώρα εικόνα της ανασκαφής, όπως η εύρεση της κεφαλής της ανατολικής Σφίγγας στον τρίτο θάλαμο, τέταρτο χώρο, πιθανότατα δίνει απάντηση στο ερώτημα: Αν η κατάχωση των χώρων, με άμμο, καθώς και οι τοίχοι σφράγισης έγιναν στον ίδιο χρόνο με την κατασκευή του ταφικού συγκροτήματος. Πιθανότατα η κατάχωση, αλλά και η κατασκευή του τοίχων σφράγισης, έγιναν σε υστερότερο χρόνο. Και αυτή η υπόθεση εργασίας απαιτεί συστηματική μελέτη.

Exact details about the latest findings in Culture Ministry website in Greek.

Τις επόμενες ημέρες θα συνεχιστεί η συστηματική αφαίρεση του αμμώδους χώματος στον τρίτο θάλαμο ενώ στην επόμενη τακτική ενημέρωση θα δοθεί το πρόγραμμα των εργασιών καθώς και ο χρόνος εντός του οποίου θα υλοποιηθούν οι δράσεις που μπορούν να επιτρέψουν την ελεγχόμενη και ασφαλή επισκεψιμότητα στον χώρο.


Προς το παρόν, δόθηκε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα βίντεο διάρκειας 2’10΄΄ από την αποκάλυψη του ψηφιδωτού στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης. Πρόκειται για υλικό αμοντάριστο, με φυσικούς ήχους, όπου έχουν αφαιρεθεί οι πολλές ώρες της ενδιάμεσης ανασκαφικής διαδικασίας. Το υλικό παρουσιάζεται όπως καταγράφεται κατά την ψηφιακή τεκμηρίωση της ανασκαφής καθώς η εργοταξιακή μορφή της τελευταίας δεν επιτρέπει την επεξεργασία του σε συνθήκες στούντιο.

Απολίθωμα γιγαντιαίας αρκούδας 3 εκατ. ετών βρέθηκε στα Γρεβενά. Fossil of giant 3-million-year-old bear found in Grevena

Αγριοθήριο είναι το επιστημονικό όνομά της. A giant bear lived three million years ago in Grevena, where the environment was ideal for the evolvement of such huge species. Let us not forget that at the village Milia of the Grevena municipality the longest tusks in the world (of 5.02m length) belonging to the mastodont Mammut borsoni were found and have been awarded the World’s Guinness Records Award. Agriotherium is the scientific name of the bear which lived in the area, according to Associate Professor at the School of Geology, Aristotle University of Thessaloniki, Evangelia Tsoukala.

Γιγαντιαία αρκούδα ζούσε πριν από τρία εκατομμύρια χρόνια στα Γρεβενά, όπου το παλαιοπεριβάλλον ήταν ευνοϊκό για την ανάπτυξη τέτοιων, τεράστιων σε μέγεθος, μορφών. Άλλωστε, στη Μηλιά Γρεβενών έχουν βρεθεί και οι μεγαλύτεροι χαυλιόδοντες του κόσμου (5,02 μ.) του μαστόδοντα Mammut borsoni, που καταχωρήθηκαν στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες.

Απολίθωμα πτέρνας από τον αριστερό ταρσό γιγαντιαίας αρκούδας 3.000.000 ετών που βρέθηκε στην περιοχή των Γρεβενών (φωτ. ΑΠΕ-ΜΠΕ). Fossil of heel of a three-million-year old giant bear found near Grevena. (Photo credit: AMNA)

Αγριοθήριο (Agriotherium) είναι το επιστημονικό όνομα της γιγαντιαίας αρκούδας που ζούσε στην περιοχή, σύμφωνα με την αναπληρώτρια καθηγήτρια Παλαιοντολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Ευαγγελία Τσουκαλά, η οποία μίλησε στο Διεθνές Συνέδριο για τη μελέτη της αρκούδας που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη. Η κα Τσουκαλά αναφέρθηκε στην ανακάλυψη μίας πτέρνας από τον αριστερό ταρσό μιας γιγαντιαίας αρκούδας 3.000.000 ετών που βρέθηκε στην περιοχή.

The heel found is 25% bigger than that of a big brown bear, Mrs. Tsoukala pointed out, adding that it is the first time that agriotherium fossils have been discovered in Greece.

«Ενδεικτικό του μεγέθους του ζώου είναι ότι η πτέρνα του που βρέθηκε είναι κατά 25% μεγαλύτερη από την αντίστοιχη μιας μεγάλης καφέ αρκούδας», επεσήμανε η καθηγήτρια, συμπληρώνοντας ότι, με την ανασκαφή, το αγριοθήριο εντοπίζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

As scientific surveys have shown, the agriotherium lived along with the small Archaic bear Ursus etruscus in an environment of rich vegetation and lots of waters, and at higher temperatures than today’s.

Όπως προέκυψε από τις επιστημονικές μελέτες, το συγκεκριμένο ζώο έζησε μαζί με τη μικρότερη αρχαϊκή αρκούδα (Ursus etruscus, κοινή προγονική μορφή της αρκούδας των σπηλαίων και της καφετιάς αρκούδας 1,5 εκατομμύρια χρόνια πριν) σε συνθήκες περιβάλλοντος πυκνής βλάστησης και πολλών νερών, με μεγαλύτερη θερμοκρασία από τη σημερινή.

Περίπου 5.000 νεογιλά δόντια που ανήκουν στο είδος Ursus ingressus βρέθηκαν στο σπήλαιο των Λουτρών του Σπηλαιοπάρκου Αλμωπίας (φωτ. ΑΠΕ-ΜΠΕ). 5,000 milk teeth were found at the Bear Cave of Almopia Speleopark. (Photo credit: AMNA)

Στην ομιλία της, η κα Τσουκαλά έκανε μνεία και στα περίπου 5.000 νεογιλά δόντια που βρέθηκαν στο σπήλαιο των Λουτρών του Σπηλαιοπάρκου Αλμωπίας και ανήκουν στο είδος Ursus ingressus, ένα είδος από τον κλάδο των αρκούδων των σπηλαίων που εξαφανίστηκε στο τέλος της Πλειστοκαινικής περιόδου, δηλαδή πριν από 10.000 χρόνια.

Περίπου 5.000 νεογιλά δόντια που ανήκουν στο είδος Ursus ingressus βρέθηκαν στο σπήλαιο των Λουτρών του Σπηλαιοπάρκου Αλμωπίας (φωτ. ΑΠΕ-ΜΠΕ). Mrs. Tsoukala also mentioned the 5,000 milk teeth found at the Bear Cave of  Almopia Speleopark belonging to the species Ursus ingressus, a specimen of the cave bear evolutionary tree which disappeared at the end of the Pleistocene, e.g. 10,000 years ago. Though fragile, all types of the milk teeth were preserved. In particular, the c. 2,000 milk canines indicate whether these teeth are to be attributed to premature death or the replacement of milk teeth by their permanent counterparts, explained Mrs. Tsoukala. (Photo credit: AMNA)

«Διατηρήθηκαν, παρά την ευθραυστότητά τους όλοι οι τύποι των νεογιλών (εμπρόσθια ή πλαϊνά δόντια) και, ιδιαίτερα, από τους 2.000 περίπου νεογιλούς κυνόδοντες, μπορεί να διακρίνει κανείς αν αυτοί προέκυψαν από τον πρόωρο θάνατο ή από τη διαδικασία αντικατάστασης των νεογιλών από τους μόνιμους κυνόδοντες», είπε χαρακτηριστικά η κα Τσουκαλά.

Καταβόθρα Γεροντόβραχου (Δρακοκάρκαρος ή Δρακοσπηλιά). She also pointed out that the popular names given to several caves in Greece, such as “dragon caves” or “dragon holes”, may be related to the physical appearance of the bears and their protruding frontal bones. “Man associated his presence in the caves with the presence of bears which to him looked like dragons” she explained.

Συνέδεσε, μάλιστα, τις λαϊκές ονομασίες «δρακοσπηλιές» ή «δρακότρυπες», που αφορούν σπήλαια ανά την Ελλάδα, με την εξωτερική εμφάνιση των αρκούδων των σπηλαίων που είχαν έντονο προφίλ εξαιτίας των εξογκωμένων μετωπικών οστών. «Ο άνθρωπος συνέδεσε την παρουσία του μέσα στα σπήλαια με την παρουσία των αρκούδων, που του φαίνονταν σαν δράκοι», διευκρίνισε.

Όνειρο, πάντως, της καθηγήτριας, η οποία είναι επικεφαλής της ανασκαφικής ομάδας και παλαιοντολογικής έρευνας του ΑΠΘ στην περιοχή των Γρεβενών, είναι η δημιουργία ενός εθνικού μουσείου φυσικής ιστορίας προκειμένου να βρουν στέγη όλα τα σημαντικά ευρήματα των ανασκαφών, αλλά και απολιθώματα που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ (Νατάσα Καραθάνου).

Λατρεύοντας τις Νύμφες στην Αμβρακία. Adoring the Nymphs in Amvrakia

Πήλινος ανάγλυφος πίνακας που απεικονίζει τέσσερις γυναικείες μορφές, πιθανώς Νύμφες. Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας. A clay relief plaque depicting four Nymphs was chosen by the 33rd Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities of Preveza and Arta to be presented as the exhibit of the month. Four female figures, probably Nymphs, standing on a pedestal. They are wearing a head covering and long chiton. In their right hand they are holding a pomengranate and in their left they are holding a wreath.

Τέσσερις γυναικείες μορφές, πιθανώς Νύμφες, φέρουν πόλο στο κεφάλι και πατούν σε ξεχωριστό βάθρο η καθεμιά. Είναι ντυμένες με ποδήρη χιτώνα και φέρουν με το δεξί χέρι μπροστά στο στήθος ρόδι, ενώ με το αριστερό κρατούν στεφάνι.


Απεικονίζονται σε πήλινο ανάγλυφο πίνακα τον οποίο το Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας επέλεξε να παρουσιάσει ως το «Έκθεμα του Μήνα» για τον Οκτώβριο του 2014 σε βίντεο που φιλοξενείται στο YouTube.

Εξωτερική άποψη του σπηλαίου «Κουδουνότρυπα», κοντά στο χωριό Λιμίνη της Άρτας. It was found in 1916 in a cave called “Koudounotrypa” on the hill of Peranthe, during excavation works, near the village Limini of Arta. External view of the cave.

Ο πίνακας βρέθηκε το 1916 κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο εσωτερικό του σπηλαίου «Κουδουνότρυπα» στο λόφο της Περάνθης, κοντά στο χωριό Λιμίνη της Άρτας.

Παράσταση Νύμφης σε αγγείο, 480 π.Χ. Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη. Representation of a Nymph on a vessel, 480 BC. The Metropolitan Museum of Art, New York. According to Greek mythology, the Nymphs, were divine female figures. They were young and they lived out in the wilderness. They were singing and dancing with Pan in the meadows and on mountain slopes, usually close to sources of water. With their songs they were praising the gods of Olympus.

Οι Νύμφες, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ήταν γυναικείες μορφές θεϊκής καταγωγής. Ήταν νεαρές σε ηλικία και ζούσαν μέσα στη φύση. Τραγουδούσαν και χόρευαν μαζί με τον Πάνα στα λιβάδια και στις πλαγιές, συνήθως κοντά σε πηγές νερού. Με τα τραγούδια τους υμνούσαν τους θεούς του Ολύμπου. Από το ίδιο σπήλαιο προέρχεται μια ανάλογη κατηγορία αναγλύφων που παριστάνουν Νύμφες να χορεύουν.

Εσωτερική άποψη του σπηλαίου «Κουδουνότρυπα».

Ένας από τους κυριότερους τόπους λατρείας των Νυμφών στην Ήπειρο είναι η Αμβρακία. Σύμφωνα με τις φιλολογικές μαρτυρίες αλλά και τα ευρήματα, οι Νύμφες λατρεύονταν στο «Ιερό όρος» όπου υπήρχε άντρο των Νυμφών, του Ερμή, του Πάνα, των Σειληνών και των Σατύρων.

Gaston Bussière, Nymphe, 1929. Huile sur toile, 46x33 cm.

Η λατρεία των Νυμφών στην Αμβρακία είναι κορινθιακής προέλευσης και επέζησε στην περιοχή μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια. Ο πίνακας βρίσκεται στην Αίθουσα Α του Αρχαιολογικού Μουσείου Άρτας.

Γενική επιμέλεια: Χριστίνα Μερκούρη (αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΛΓ΄ ΕΠΚΑ). Επιμέλεια: Ανθή Αγγέλη (αρχαιολόγος). Δημιουργία βίντεο: Χρήστος Βέργης (συντηρητής αρχαιοτήτων).

H δυσοσμία του κομήτη 67P. Rosetta probe sniffs comet 67P…and it stinks!

Ο κομήτης 67P/C-G από απόσταση 285 χλμ. Το βασικό συστατικό του είναι ο πάγος. Ο κομήτης του Rosetta μυρίζει κλούβιο αβγό και ούρα. A mix of rotten eggs, alcohol and a horse stable, with a note of bitter almonds – that’s the smell of comet 67P, caught by sensor devices of the Rosetta spacecraft, which is orbiting it, European scientists say. Comet 67P, photographed by Rosetta. You can see why the irregularly shaped comet is sometimes called ‘the rubber duck’. Credit: ESA/Rosetta/MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/SSO/INTA/UPM/DASP/IDA

Τελικά ο κομήτης 67/Ρ Τσουριούμοφ/Γερασιμένκο δεν είναι ό,τι πιο μυρωδάτο κυκλοφορεί εκεί έξω. Οι φασματοσκοπικές αναλύσεις της αποστολής Rosetta αποκαλύπτουν ότι η διαστημική χιονόμπαλα αναδίδει μάλλον δύσοσμα αέρια, τα οποία όμως δίνουν νέα στοιχεία για τη γέννηση του Ηλιακού Συστήματος.

Rosetta spacecraft (Reuters / NASA).

Από τον περασμένο Αύγουστο, το Rosetta της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA κινείται σε τροχιά γύρω από τον 67/Ρ Τσουριούμοφ/Γερασιμένκο, γνωστό και ως 67P/C-G, και παρακολουθεί την επιφάνειά του να αχνίζει όλο και περισσότερο καθώς πλησιάζει τον Ήλιο.

Scientists say a spacecraft has been "sniffing around" a comet to gauge its "perfume." The result? Definitely not pleasant, they say. Photo: ESA

Η ηλιακή ακτινοβολία αναγκάζει τα πτητικά συστατικά του κομήτη να εξαχνώνονται, δηλαδή να μετατρέπονται απευθείας από πάγο σε αέριο. Δεδομένου όμως ότι ο 67P/C-G απέχει ακόμα πάνω από 400 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο, οι ερευνητές περίμεναν ότι η ουρά του κομήτη θα περιείχε σε αυτή τη φάση μόνο τις πλέον πτητικές ενώσεις, διοξείδιο και μονοξείδιο του άνθρακα.

Οι τελευταίες φασματοσκοπικές μετρήσεις αποκαλύπτουν ότι οι εκπομπές του κομήτη έχουν ήδη πιο πλούσια σύνθεση, καθώς βέθηκαν να περιέχουν αμμωνία, μεθάνιο, μεθανόλη, φορμαλδεΰδη, υδρόθειο, υδροκυάνιο, διοξείδιο του θείου και δισουλφίδιο του άνθρακα.

Results from ROSINA, showing a large amount of hydrogen sulfide - the rather lovely smell of rotten eggs.

«Το άρωμα του 67P/C-G είναι αρκετά δυνατό, με την οσμή σάπιων αβγών (υδρόθειο) και στάβλου (αμμωνία) και τη διαπεραστική, αποπνικτική μυρωδιά της φορμαλδεΰδης» λέει η Κάθριν Άλτβεγκ, επιστημονική υπεύθυνη του φασματόμετρου Rosina στο Rosetta.

«Όλα αυτά αναμειγνύονται με την αμυδρή, πικρή οσμή του υδροκυάνιου, η οποία θυμίζει αμύγδαλο. Προσθέστε και μια δόση αλκοόλης (μεθανόλη), μαζί με τη μυρωδιά του διοξειδίου του θείου που παραπέμπει σε ξίδι, καθώς και μια τζούρα της αρωματικής οσμής του δισουλφιδίου του θείου, και καταλήγετε στο “άρωμα” του κομήτη μας» συνεχίζει.

Όλες αυτές οι δύσοσμες ουσίες υπάρχουν στην κόμη του 67P/C-G μόνο σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, ενώ τα αέρια που κυριαρχούν είναι οι υδρατμοί, το μονοξείδιο και το διοξείδιο του άνθρακα. Παρόλα αυτά, «αν μπορούσατε να μυρίσετε τον κομήτη, μάλλον θα ευχόσασταν να μην το είχατε δοκιμάσει» λέει η Άλτβεγκ.

Η χημική ανάλυση της κόμης θα επιτρέψει στους ερευνητές της αποστολής να προσδιορίσουν τη σύσταση του 67P/C-G, ο οποίος προέρχεται από τη λεγόμενη Ζώνη του Κάιπερ, έναν δακτύλιο σωμάτων από πάγο που εκτείνεται πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα.

Οι ερευνητές θέλουν να συγκρίνουν τον 67P/C-G με κομήτες όπως ο Siding Spring, ο οποίος πέρασε πρόσφατα σε μικρή απόσταση από τον Άρη, και προέρχεται όχι απο τη Ζώνη του Κάιπερ αλλά από το πιο μακρινό Νέφος του Όορτ, ένα γιγάντιο, σφαιρικό σύννεφο από κομήτες με διάμετρο σχεδόν ένα έτος φωτός.

Δεδομένου ότι οι κομήτες θεωρούνται κατάλοιπα από το σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος πριν από 4,6 δισ. χρόνια, η σύγκριση θα μπορούσε να δώσει νέα στοιχεία για τις διαδικασίες σχηματισμού των πλανητών. Ίσως μάλιστα δώσει απάντηση στο μεγάλο ερώτημα του εάν οι κομήτες έφεραν στη Γη το νερό της, ίσως και τα βασικά συστατικά της ζωής.