Παρασκευή, 1 Μαΐου 2015

Πάγος αζώτου στον Πλούτωνα. Pluto may have ice cap at pole

Φαίνεται να καλύπτει έναν από τους πόλους του πλανήτη-νάνου. Pluto, its huge moon Charon and the Polaris star. (Getty)

O Πλούτωνας, μια μικρή κουκκίδα ακόμα και στα μάτια του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble, αρχίζει να αποκαλύπτεται καθώς το New Horizons πλησιάζει. Μια φωτεινή περιοχή που μόλις διακρίνεται στον ορατό πόλο του πλανήτη- νάνου είναι πιθανώς ένα κάλυμμα από παγωμένο άζωτο, εκτιμούν οι ερευνητές της NASA.

Μπορεί να μην φαίνεται εντυπωσιακό, όμως αυτό είναι το κοντινότερο πορτρέτο του Πλούτωνα που έχουμε ως σήμερα. The bright spot at 3 o'clock could be a polar cap. Charon is Pluto's largest moon. Credit: (NASA/JHU-APL/SwRI)

Οι εικόνες ελήφθησαν στις αρχές και τα μέσα Απριλίου με το τηλεσκόπιο Lorri του σκάφους από απόσταση 113 εκατομμυρίων χιλιομέτρων -κάτι λιγότερο από την απόσταση Γης-Ήλιου. 

Οι φωτογραφίες του Πλούτωνα, με τον δορυφόρο Χάροντα να περιστρέφεται γύρω απ’ αυτόν, δείχνουν και μια χαρακτηριστική φωτεινή επιφάνεια στον έναν πόλο του νάνου πλανήτη. Οι επιστήμονες της NASA πιθανολογούν ότι πρόκειται για ένα κάλυμμα από παγωμένο άζωτο κυρίως, δεδομένου ότι ο Πλούτωνας μάλλον διαθέτει αραιή ατμόσφαιρα αζώτου. (Δείτε πόσο απέχει σήμερα το New Horizons από τον Πλούτωνα πατώντας εδώ: pluto.jhuapl.edu)

«Καθώς πλησιάζουμε τον Πλούτωνα αρχίζουμε να βλέπουμε ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά όπως μια φωτεινή περιοχή κοντά στον ορατό πόλο» λέει ο Τζον Γκράνσφελντ, αναπληρωτής διευθυντής στη Διεύθυνση Επιστημονικών Αποστολών της NASA.

Η αποστολή

When it gets to Pluto, the New Horizons probe will have a packed schedule of observations. Credit: NASA

Προηγούμενες μελέτες υποδεικνύουν ότι ο Πλούτωνας διαθέτει μια αραιή ατμόσφαιρα αποτελούμενη κυρίως από άζωτο. Οι πλανητολόγοι υποψιάζονται ότι, καθώς ο πλανήτης- νάνος κινείται στην αργή τροχιά του γύρω από τον Ήλιο, οι εναλλαγές των εποχών οδηγούν στη στερεοποίηση του αζώτου και στην επικάθισή του στο έδαφος.

An artist’s impression of NASA’s New Horizons spacecraft encountering Pluto and its largest moon, Charon, is seen in this NASA image from July 2015. Credit: REUTERS/NASA/APPLIED PHYSICS LABORATORY/SOUTHWEST RESEARCH INSTITUTE/FILES

Στις ίδιες εικόνες διακρίνεται ο Χάροντας, ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Πλούτωνα, ωστόσο ο χρόνος έκθεσης για τη λήψη των εικόνων ήταν υπερβολικά μικρός για να αναδείξει τα τέσσερα μικρότερα φεγγάρια του παγωμένου κόσμου. Στις 14 Ιουλίου, όταν το New Horizons περάσει από τον Πλούτωνα σε ελάχιστη απόσταση 10.000 χιλιομέτρων, θα μεταδώσει εικόνες της επιφάνειας με ανάλυση περίπου 100 μέτρων ανά εικονοστοιχείο.

Θα είναι η πρώτη και τελευταία ευκαιρία -το New Horizons, το οποίο εκτοξεύτηκε το 2006, είναι το ταχύτερο σκάφος που έχει εκτοξευτεί ποτέ στο βαθύ Διάστημα, και πλησιάζει τώρα τον στόχο του με ταχύτητα 13 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο.  Δεν υπάρχει τρόπος να επιβραδύνει, και θα προσπεράσει τον Πλούτωνα για πάντα.

Μέχρι το 2006, ο Πλούτωνας θεωρούνταν ο ένατος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος. Αυτό άλλαξε όταν η Διεθνή Ένωση Αστρονομίας υποβίβασε το σώμα στη νέα κατηγορία των πλανητών-νάνων, στην οποία ανήκουν ακόμα τέσσερα σώματα: Δήμητρα, Έριδα, Χαουμέα και Μακεμάκε.

Ο «Μπάτμαν» των δεινοσαύρων! Chinese Dinosaur Had Bat-Like Wings and Feathers

Ο Yi qi έμοιαζε με νυχτερίδα και πιθανώς να αποκαλύψει νέα στοιχεία για την εξέλιξη των πτηνών. Life reconstruction of the remarkable Yi qi with feathers and bat-like membranous wings supported by an unusual long wrist bone. Credit: Dinostar Co. Ltd

Είχε μέγεθος περιστεριού, αλλά τεράστιες φτερούγες σαν της νυχτερίδας. Έζησε λίγο πριν τα πρώτα πουλιά εμφανισθούν και ήταν ένας από τους πιο παράξενους δεινόσαυρους που έχουν ποτέ ανακαλυφθεί.

Προπομπός των πτηνών;

The exquisite fossil holotype of Yi hails from Hebei Province, in northern China. Extensive feather impressions are preserved around most of the body. But the most remarkable things are the hands. The three digits are greatly elongated (as in other scansoriopterygids like Epidendrosaurus). But there is also an enormous prong-like structure (styliform element) sticking out of each wrist. Preserved adjacent to these are broad patches of naked skin, devoid of scales or feathers.

Πρόκειται για ένα ιδιόμορφο πλάσμα με την ονομασία «Yi qi » («Παράξενη φτερούγα» στα κινεζικά), το μοναδικό - και όχι πλήρες- απολίθωμα του οποίου ανακαλύφθηκε τυχαία από έναν αγρότη στην Κίνα. Οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι πώς ακριβώς πετούσε, αν κουνούσε πάνω-κάτω τα φτερά του ή αν πετούσε σαν ανεμόπτερο.

The Yi qi fossil. Credit: Zang Hailong/IVPP

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Παλαιοντολογίας Σινγκ Σου της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών δήλωσαν ότι ο «Yi qi » ζούσε πριν από περίπου 160 εκατομμύρια χρόνια στη διάρκεια της Ιουρασικής περιόδου, γύρω στα δέκα εκατομμύρια χρόνια προτού κάνει την εμφάνισή του το πρώτο γνωστό πουλί, ο Αρχαιοπτέρυξ.

Ο «Yi qi », που ζύγιζε γύρω στα 380 γραμμάρια και είχε ένα κρανίο μήκους τεσσάρων εκατοστών, θα πρέπει να θεωρηθεί ‘εξάδελφος' των πουλιών. Οι μεμβρανώδεις φτερούγες του θυμίζουν τόσο τα ιπτάμενα ερπετά, τους πτερόσαυρους που ζούσαν την ίδια εποχή, όσο και τις νυχτερίδες που εμφανίσθηκαν τουλάχιστον μετά από 100 εκατομμύρια χρόνια.

Τα «πειράματα»

The long rod-like wrist bone (longest on the photo) of the right hand of Yi qi. Some bits of membrane are present at the tip and numerous feathers are clearly preserved on the animal. Photograph: Zang Hailong

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπήρξε μια μακρά περίοδος βιολογικών πειραματισμών μεταξύ των δεινοσαύρων, προκειμένου να κατορθώσουν να πετάξουν, μέχρι τελικά μερικοί κάποιοι μικροί δεινόσαυροι με φτερά να εξελιχθούν στα σημερινά πουλιά.

Birds evolved from dinosaurs – but it wasn’t a smooth transition. Plenty of creatures tried different ways to get into the air – like this newly discovered dinosaur species, Yi qi, unearthed in China. This pigeon-sized creature had elongated fingers that held a membrane wing, more like a bat than a bird. In this Nature Video, we look at what makes this fossil so special, and consider what this dinosaur may have looked like.

Η ανακάλυψη ενός μικρού δεινόσαυρου με μεγάλες μεμβρανώδεις φτερούγες είναι «πολύ εντυπωσιακή και απρόσμενη. Ο Yi qi  αντικατοπτρίζει τους εξελικτικούς πειραματισμούς σχετικά με το πέταγμα, οι οποίοι λάμβαναν χώρα μεταξύ των δεινοσαύρων που αποτελούσαν τους προδρόμους των πουλιών», είπε ο παλαιοντολόγος Κόργουιν Σάλιβαν του Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας Σπονδυλωτών και Παλαιοανθρωπολογίας του Πεκίνου.

Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη σίγουροι για το ακριβές σχήμα που είχαν οι φτερούγες του «Yi qi », ο οποίος μάλλον ζούσε πάνω στα δέντρα και κυνηγούσε σαύρες, μικρά θηλαστικά και έντομα, ίσως και φρούτα. «Αυτός ο "τύπος", στην πραγματικότητα, δεν απέχει πολύ από τα πρώτα πουλιά. Είναι σίγουρα ένα παράδειγμα που δείχνει πόσοι πειραματισμοί συνέβαιναν λίγο πριν την εμφάνιση των πουλιών», τόνισε ο Σινγκ Σου. Άλλοι όμως παλαιοντολόγοι εμφανίσθηκαν πιο επιφυλακτικοί, εκφράζοντας αμφιβολίες κατά πόσο όντως ο «Yi qi»  μπορούσε να πετάξει. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature».