Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2015

Η πρώτη ακτίνα γ από άλλο γαλαξία. Fermi satellite detects first gamma-ray pulsar in another galaxy

Εντυπωσιακή και ιστορική ανακάλυψη από το τηλεσκόπιο Fermi. NASA's Fermi Gamma-ray Space Telescope has detected the first extragalactic gamma-ray pulsar, PSR J0540-6919, near the Tarantula Nebula (top center) star-forming region in the Large Magellanic Cloud, a satellite galaxy that orbits our own Milky Way. Fermi detects a second pulsar (right) as well but not its pulses. PSR J0540-6919 now holds the record as the highest-luminosity gamma-ray pulsar. The angular distance between the pulsars corresponds to about half the apparent size of a full moon. Background: An image of the Tarantula Nebula and its surroundings in visible light. Credit: NASA's Goddard Space Flight Center; background: ESO/R. Fosbury (ST-ECF)

Ομάδα ερευνητών στη Γαλλία χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi εντόπισε μια παλλόμενη πηγή ακτινοβολίας γ σε άλλο γαλαξία. Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται αυτού του είδους η ακτινοβολία έξω από τον γαλαξία μας και είναι φυσικά η πιο μακρινή που γνωρίζουμε.

Η πηγή

The Large Magellanic Cloud (pictured) is one of the Milky Way's nearest neighbours, 163,000 light years away. It is the third closest galaxy to our own. Astronomers say the discovery of the powerful gamma-ray pulsar PSR J0540–6919 in its midst may change our knowledge of how pulsars produce light.

Η ακτινοβολία εντοπίστηκε στις παρυφές του νεφελώματος της Ταραντούλας σε απόσταση περίπου 160 χιλιάδων ετών φωτός από τη Γη. Το νεφέλωμα βρίσκεται στο Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος, ένα μικρό γειτονικό μας γαλαξία.

The Tranatula Nebula (pictured) is thought to be an intense area of star formation but the new discovery of a bright gamma-ray pulsar at its heart suggests much of the energy emitted by this region may come from this single object. It means astronomers may need to alter their view of what is happening in this region.

Το νεφέλωμα της Ταραντούλας αποτελεί μόνιμο στόχο των αστρονόμων αφού πρόκειται για ένα τεράστιο εργοστάσιο παραγωγής άστρων. Έχει διάμετρο περίπου χίλια έτη φωτός. Χρωστά το όνομά του στο γεγονός ότι οι  επιστήμονες που το βάφτισαν θεώρησαν ότι το σχήμα του και ειδικά οι πιο λαμπρές περιοχές του θυμίζουν (πολύ αμυδρά είναι η αλήθεια) τη γνωστή αράχνη.

A gamma-ray view of the same region shown above in visible wavelengths. Lighter colors indicate greater numbers of gamma rays with energies between 2 and 200 billion electron volts. For comparison, visible light ranges between 2 and 3 electron volts. The two pulsars, PSR J0540−6919 (left) and PSR J0537−6910, clearly stand out. Credit: NASA/DOE/Fermi LAT Collaboration

Ονομάζεται επίσης 30 Δοράδος και αποτελεί ένα γιγάντιο κοσμικό μαιευτήριο μέσα στο οποίο γεννιούνται κατά εκατομμύρια νέα άστρα. Είναι δε τόσο λαμπρό που οι ειδικοί λένε πως αν ήταν κοντά μας σε απόσταση ίση με αυτή του νεφελώματος του Ωρίωνα, θα κάλυπτε τον μισό ουρανό μας και το φως του θα μετέτρεπε τη νύχτα σε ημέρα.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες είναι η πιο γόνιμη αλλά και πιο λαμπρή περιοχή όχι μόνο στο Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος αλλά σε ολόκληρο το γαλαξιακό σμήνος στο οποίο ανήκει ο γαλαξίας μας. Δεν εντυπωσιάζει όμως μόνο ο αριθμός αλλά και το μέγεθος των άστρων που «γεννά» η συγκεκριμένη περιοχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι ορισμένα από αυτά έχουν μάζα 100 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου.

Πηγή: M. Ackermann, A. Albert, L. Baldini, J. Ballet, G. Barbiellini, C. Barbieri, D. Bastieri, R. Bellazzini, E. Bissaldi, R. Bonino, E. Bottacini, T. J. Brandt, J. Bregeon, P. Bruel, R. Buehler, G. A. Caliandro, R. A. Cameron, P. A. Caraveo, C. Cecchi, E. Charles, A. Chekhtman, C. C. Cheung, J. Chiang, G. Chiaro, S. Ciprini, J. Cohen-Tanugi, A. Cuoco, S. Cutini, F. D'Ammando, F. d. P. R. Desiante, S. W. Digel, L. Di Venere, P. S. Drell, C. Favuzzi, S. J. Fegan, E. C. Ferrara, A. Franckowiak, S. Funk, P. Fusco, F. Gargano, D. Gasparrini, N. Giglietto, F. Giordano, G. Godfrey, I. A. Grenier, M.- H. Grondin, J. E. Grove, L. Guillemot, S. Guiriec, K. Hagiwara, A. K. Harding, E. Hays, J. W. Hewitt, A. B. Hill, D. Horan, T. J. Johnson, J. Knodlseder, M. Kuss, S. Larsson, L. Latronico, M. Lemoine-Goumard, J. Li, L. Li, F. Longo, F. Loparco, M. N. Lovellette, P. Lubrano, S. Maldera, A. Manfreda, F. Marshall, P. Martin, M. Mayer, M. N. Mazziotta, P. F. Michelson, N. Mirabal, T. Mizuno, M. E. Monzani, A. Morselli, I. V. Moskalenko, S. Murgia, G. Naletto, E. Nuss, T. Ohsugi, M. Orienti, E. Orlando, D. Paneque, M. Pesce-Rollins, F. Piron, G. Pivato, T. A. Porter, S. Raino, R. Rando, M. Razzano, A. Reimer, O. Reimer, T. Reposeur, R. W. Romani, P. M. S. Parkinson, A. Schulz, C. Sgro, E. J. Siskind, D. A. Smith, F. Spada, G. Spandre, P. Spinelli, D. J. Suson, H. Takahashi, J. B. Thayer, D. J. Thompson, L. Tibaldo, D. F. Torres, Y. Uchiyama, G. Vianello, K. S. Wood, M. Wood, L. Zampieri. An extremely bright gamma-ray pulsar in the Large Magellanic CloudScience, 2015; 350 (6262): 801 DOI: 10.1126/science.aac7400