Τρίτη, 8 Μαρτίου 2016

Βασίλειο του γραφίτη ο Ερμής. Pencil This In: Mercury’s Surface is Darkened by Graphite

O γραφίτης είναι τελικά το σκούρο... μυστικό του Ερμή. Ο πλανήτης διαθέτει άφθονο το υλικό που χρησιμοποιείται στα μολύβια. Mercury once had a carbon-rich crust. Credit: (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington)

Η επιφάνεια του Ερμή είναι ασυνήθιστα σκούρα -πολύ περισσότερο από της Σελήνης- και τώρα οι επιστήμονες, μετά από πολύ προβληματισμό, πιστεύουν πως γνωρίζουν την αιτία: ο πλανήτης διαθέτει άφθονο άνθρακα με τη μορφή του γραφίτη, του υλικού που χρησιμοποιείται στα μολύβια.

Από άκρη σε άκρη

Ο κρατήρας διαμέτρου 52 χιλιομέτρου (Degas) στην επιφάνεια του Ερμή φαίνεται να περιέχει γραφίτη. Expanded-color image of Mercury’s 52-km-wide Degas crater, surrounded by an abundance of curious dark stains. Credit: (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington)

Ερευνητές, με επικεφαλής τον Πάτρικ Πεπλόφσκι του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς ανέλυσαν τα στοιχεία που έστειλε το σκάφος Messenger της NASA, λίγο πριν ολοκληρώσει την αποστολή του προσκρούοντας στον πλανήτη τον Απρίλιο του 2015.

Υλικό μικρής ανακλαστικότητας (γραφίτης) περιβάλλει τον διαμέτρου 80km κρατήρα Basho. The dark areas surrounding the 'Basho' crater represent Low Reflectance Material (carbon). Credit: (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington)

Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι κάποτε όλη η επιφάνεια του Ερμή ήταν καλυμμένη από ένα στρώμα γραφίτη, που μπορεί να έφθανε και το ένα χιλιόμετρο σε πάχος. Σύμφωνα με τους ερευνητές είχε σχηματιστεί ένας εξωτερικός φλοιός στον Ερμή από γραφίτη ο οποίος κυριολεκτικά έπλεε πάνω σε ένα ωκεανό μάγματος. Όπως φαίνεται μετά από κάποιο χρονικό διάστημα η ηφαιστειακή δραστηριότητα ώθησε ένα μεγάλο μέρος αυτού του άνθρακα στα έγκατα του πλανήτη. Όμως η επιφάνειά του είναι ιδιαίτερα σκούρα ακόμη, καθώς ποσότητες γραφίτη παρέμειναν και ανακατεύτηκαν με πετρώματα. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Geoscience».


Είναι αυτή η πρώτη σαύρα στην Γη; Rare Amber-Entombed Lizards Preserved in Amazing Detail

Βρέθηκε μέσα σε κεχριμπάρι και έχει ηλικία 99 εκ. έτη. Lizards preserved in mid-Cretaceous amber from Myanmar. Credit: Daza et al. Sci. Adv. 2016; 2 : e1501080

Μέσα σε ένα κεχριμπάρι ηλικίας 99 εκ. ετών εντοπίστηκε σε άριστη κατάσταση μια σαύρα. Το αρχαιότερο είδος σαύρας που είχε εντοπιστεί μέχρι σήμερα ήταν ηλικίας 24 εκ. ετών και όπως είναι ευνόητο η νέα ανακάλυψη αλλάζει δραματικά τον χάρτη της εξέλιξης όχι μόνο των σαυρών αλλά και των ερπετών γενικότερα.

Η ανακάλυψη

Micrograph of specimen Bu267, showing the head and protruding tongue (the grayish blob near the top of the frame). Credit: Daza et al. Sci. Adv. 2016; 2 : e1501080

Πριν από μερικές δεκαετίες εντοπίστηκαν σε ένα τροπικό δάσος στη Μιανμάρ (πρώην Βιρμανία και Μπούρμα) πολλά πανάρχαια κεχριμπάρια μέσα στα οποία είχαν εγκλωβιστεί μικρότερα και μεγαλύτερα όντα. Τα κεχριμπάρια έχουν ηλικία περίπου 100 εκ. έτη και έχουν διατηρήσει σε άριστη κατάσταση τους… αιώνιους ενοίκους τους. Όμως μέχρι πριν από λίγο καιρό δεν υπήρχαν τα τεχνικά μέσα για να γίνει η ανάλυση αυτών των κεχριμπαριών και η μελέτη του περιεχομένου τους.

Εκπληκτικά ευρήματα

Specimens of Gekkota, Lacertoidea, Squamata, Stem Chamaeleonidae, and Agamidae have been exquisitely preserved in fossilized plant resin. CT scans reveal organs (including tongues), skeletons and skulls.  Credit: Daza et al. Sci. Adv. 2016; 2 : e1501080 / Edited by Live Science

Το τελευταίο διάστημα πολλές ερευνητικές ομάδες έχουν αρχίσει να αναλύουν αυτά τα κεχριμπάρια και τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Με κάθε ανάλυση έρχονται στο φως άγνωστα μέχρι σήμερα στοιχεία εκείνης της εποχής ενώ αποκαλύπτονται διάφορα είδη την ύπαρξη των οποίων αγνοούσαμε. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριδα χρησιμοποίησαν μια ψηφιακή τεχνολογία υψηλής ανάλυσης ακτίνων Χ για να μελετήσουν το κεχριμπάρι μέσα στο οποίο βρίσκεται η σαύρα. Σύμφωνα με τους ερευνητές πρόκειται για μια άριστα διατηρημένη σαύρα βρεφικής ηλικίας που έμοιαζε με χαμαιλέοντα. «Πρόκειται για κάτι που συνήθως χαρακτηρίζουμε ως ‘χαμένο κρίκο’» αναφέρει ο Εντουαρντ Στάνλει, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Ζουμ στην «πυραμίδα» της Δήμητρας. Ahuna Mons on Ceres Seen From Low-Altitude Mapping Orbit

Το Ahuna Mons από ψηλά μοιάζει με μια τεράστια πυραμίδα. Ceres' mysterious mountain Ahuna Mons is seen in this mosaic of images from NASA's Dawn spacecraft. Dawn took these images from its low-altitude mapping orbit, 240 miles (385 kilometers) above the surface, in December 2015. The resolution of the component images is 120 feet (35 meters) per pixel. On its steepest side, this mountain is about 3 miles (5 kilometers) high. Its average overall height is 2.5 miles (4 kilometers). These figures are slightly lower than what scientists estimated from Dawn's higher orbits because researchers now have a better sense of Ceres' topography. The diameter of the mountain is about 12 miles (20 kilometers). Researchers are exploring the processes that could have led to this feature's formation. Credit: NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA/PSI

Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα εντυπωσιακές κοντινές εικόνες του όρους Ahuna Mons που βρίσκεται πάνω στον πλανήτη νάνο Δήμητρα. Το όρος έχει ύψος πέντε χιλιάδες μέτρα με απότομες αλλά ομαλές πλαγιές και από ψηλά μοιάζει με μια γιγάντια πυραμίδα.

Μια από τις νέες κοντινές εικόνες του Ahuna Mons στη Δήμητρα. This side-perspective view of the mysterious mountain Ahuna Mons in 3D was made with images from NASA's Dawn spacecraft. Credits: NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA

«Κανένας δεν περίμενε στη Δήμητρα ένα βουνό σαν το Ahuna Mons. Ακόμη δεν έχουμε κάποια ικανοποιητική θεωρία για το πώς σχηματίσθηκε» δήλωσε ο Κρις Ράσελ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Λος 'Αντζελες (UCLA), επικεφαλής επιστήμων της αποστολής Dawn το σκάφος της οποίας βρίσκεται σε τροχιά γύρω από την Δήμητρα.

Οι κηλίδες

This representation of Ceres' Occator Crater in false colors shows differences in the surface composition. Credits: NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA

Τον Μάρτιο του 2015 μετά από ένα πολυετές ταξίδι στο ηλιακό μας σύστημα το σκάφος Dawn έφτασε στον ανεξερεύνητο πλανήτη νάνο Δήμητρα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο σώμα της Ζώνης των Αστεροειδών που εκτείνεται ανάμεσα στις τροχιές του Άρη και του Δία.

Όταν πλησίασε το «Dawn» στη Δήμητρα εντόπισε δύο ασυνήθιστα λαμπερές κηλίδες μέσα στη λεκάνη ενός κρατήρα διαμέτρου 98 χλμ. Ο κρατήρας ονομάστηκε Occator. Η φύση αυτών των κηλίδων παραμένει αδιευκρίνιστη, ωστόσο οι ερευνητές εικάζουν ότι πρόκειται για πάγο ή άλατα που ήρθαν στην επιφάνεια λόγω κάποιας πρόσκρουσης. Άλλοι επιστήμονες εικάζουν ότι πιθανώς πρόκειται για ένα ηφαίστειο που αντί για πυρακτωμένα υλικά εκτοξεύει νερό. Πριν από λίγους μήνες διαπιστώθηκε ότι στον κρατήρα σχηματίζεται τακτικά ομίχλη η παρουσία της οποίας σύμφωνα με τους ειδικούς ενισχύει το σενάριο της παρουσίας πάγου σε αυτόν.