Τετάρτη, 9 Οκτωβρίου 2013

Τίτος Πατρίκιος, "Η γέφυρα"

Salvador Dali, The Broken Bridge and the Dream, 1945

Κανένας μας δεν ήξερε
αν η γέφυρα είχε γκρεμιστεί
ή αν είχε μείνει μισοτελειωμένη.
Κι εμείς και οι απέναντι
φτάνουμε ως τις κομμένες άκρες της
να κοιταχτούμε από μακριά
να κοιτάξουμε την άβυσσο.
Δίχως αγγίγματα, δίχως περιπτύξεις
συναντιόμαστε με τη μνήμη.

Από την ποιητική συλλογή: Η ηδονή των παρατάσεων (1992)

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Οι ελέφαντες με τις προβοσκίδες-ράμφη, New theory suggests platybelodon had a separate trunk

Ο Platybelodon διέθετε μια προβοσκίδα που έμοιαζε με αυτή της πάπιας. Scientists obviously can’t know for sure, but Platybelodon’s vocalizations may have sounded something like “herp a derp derp.” Image: Tomasz Jedrzejowski

Παλαιοντολόγοι στις ΗΠΑ μελέτησαν απολιθώματα ενός παράξενου είδους ελέφαντα που πιστεύεται ότι ζούσε πριν από 8 -20 εκ. έτη. Το είδος αυτό που ονομάστηκε Platybelodon ήταν λίγο μικρότερο σε μέγεθος από τον αφρικανικό ελέφαντα και διέθετε πεπλατυσμένη προβοσκίδα η οποία έμοιαζε πολύ με το ράμφος της πάπιας.

Osborn’s reconstruction of Platybelodon from his 1936 book Proboscidea. Credit: American Museum of Natural History, via the Biodiversity Heritage Library/Wired

Στο επάνω μέρος της προβοσκίδας υπήρχαν χαυλιόδοντες αλλά στο κάτω υπήρχαν δύο επιπλέον πεπλατυσμένοι χαυλιόδοντες που έμοιαζαν περισσότερο με ένα μεγάλο ζεύγος κοπτήρων.

Platybelodon’s remarkable modified tusks. Image: American Museum of Natural History, via the Biodiversity Heritage Library

Σύμφωνα με τους ερευνητές αυτό το έξτρα ζευγάρι οδόντων λειτουργούσε ως ένα είδος κοπτήρα αλλά και φτυαριού με το οποίο έκοβαν την πυκνή βλάστηση συλλέγοντας φυτά που δεν ήταν μαλακά και εύκολα στην κατανάλωση.

Τη μελέτη έκαναν ερευνητές με επικεφαλής τον Ουίλιαμ Σάντερς του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν οι οποίοι αναφέρουν ότι το συγκεκριμένο είδος ανθούσε σε όλο τον πλανήτη την εκτιμώμενη χρονική περίοδο αλλά εξαφανίστηκε χωρίς να υπάρχει ακόμη κάποια εξήγηση για την αιτία της εξαφάνισης.




Nομπέλ Φυσικής για το μποζόνιο του Χιγκς, Peter Higgs and François Englert win Nobel Prize in Physics for 'God particle' theory

Ο Πίτερ Χιγκς (Δ) και ο Φρανσουά Ενγκλέρ στην ιστορική ανακοίνωση του CERN την 4η Ιουλίου 2012. British physicist Peter Higgs (R) speaks with Belgium physicist Francois Englert at a press conference on July 4, 2012 at European Organization for Nuclear Research (CERN) offices in Meyrin near Geneva. A British physicist and his Belgian colleague who all but identified the mysterious "God particle" that holds the universe together won the Nobel physics prize for work on the Higgs boson.

Την ανακάλυψη του μηχανισμού μέσω του οποίου η ύλη αποκτά τη μάζα της τιμά το εφετινό Νόμπελ Φυσικής, ανακοίνωσε την Τρίτη η επιτροπή των βραβείων στη Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας.

(left to right) Chairman Gunnar Ingelman, permanent secretary Staffan Normark and board member Olga Botner of the Royal Swedish Academy make the announcement. Photograph: Erik Martensson/EPA

Την ανώτατη τιμητική διάκριση στην Επιστήμη θα μοιραστούν ο βρετανός Πίτερ Χιγκς και ο βέλγος Φρανσουά Ενγκλέρ «για τη θεωρητική ανακάλυψη ενός μηχανισμού που συμβάλλει στην κατανόηση της προέλευσης της μάζας των υποατομικών σωματιδίων, και η οποία επιβεβαιώθηκε πρόσφατα από την ανακάλυψη του προβλεπόμενου στοιχειώδους σωματιδίου στα πειράματα ATLAS και CMS του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων του CERN».

Επιβεβαίωση των προβλέψεων

The Nobel committee decided Englert and Higgs should jointly take the accolade for the boson, discovered at Cern in 2012.

Η ανακοίνωση επιβεβαιώνει τις προβλέψεις των τελευταίων ημερών για τους νικητές του βραβείου.

Ό,τι υπάρχει στο Σύμπαν πιστεύεται ότι χωρίζεται σε δύο κατηγορίες στοιχειωδών σωματιδίων. Η πρώτη είναι τα φερμιόνια, τα οποία είναι συστατικά της ύλης. Η δεύτερη είναι τα μποζόνια, τα οποία λειτουργούν ως φορείς των φυσικών δυνάμεων και των αντίστοιχων πεδίων τους. Το φωτόνιο, για παράδειγμα, μεταδίδει την ηλεκτρομαγνητική δύναμη στη μορφή φωτός και είναι φορέας του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου.

Theoretical physicist Michio Kaku explains the larger implications of the God Particle's discovery.

Το μποζόνιο του Χιγκς είναι το σωματίδιο που αντιστοιχεί στο πεδίο του Χιγκς, το οποίο προσδίδει μάζα στην ύλη. Είναι στοιχειώδες σωματίδιο, δηλαδή δεν έχει εσωτερική δομή και δεν αποτελείται από άλλα, συστατικά σωματίδια. Παρόλα αυτά, είναι εξαιρετικά ασταθές και όταν σχηματιστεί καταρρέει σχεδόν ακαριαία και δίνει άλλα υποατομικά σωματίδια.

Αν και λέγεται και γράφεται ευρέως ότι το μποζόνιο του Χιγκς δίνει στα στοιχειώδη σωματίδια τη μάζα τους, αυτό δεν είναι απόλυτα σωστό. Τη μάζα τη δίνει το πεδίο του Χιγκς, το οποίο δεν την δημιουργεί εκ του μηδενός αλλά την εμπεριέχει από πριν ως ενέργεια.

Τη στιγμή που εμφανίστηκε το Σύμπαν, τα στοιχειώδη σωματίδια δεν είχαν μάζα. Αυτό άλλαξε ένα τρισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου αργότερα, όταν εμφανίστηκε το πεδίο του Χιγκς, λέει η θεωρία, την οποία πρότειναν τη δεκαετία του 1960 οι Χιγκς και Ενγκλέρ και άλλοι θεωρητικοί φυσικοί.

Η ιστορική ανακοίνωση του CERN το 2012

Professor Higgs, 83, wiped a tear from his eye as the findings were announced in 2012. He later said: 'It's really an incredible thing that it's happened in my lifetime'.

Η επιβεβαίωση ήρθε με την ιστορική ανακοίνωση του CERN για την ανίχνευση του μποζονίου του Χιγκς στις 4 Ιουλίου 2012.

The prize was awarded following the discovery of the Higgs Boson, dubbed the 'God particle' last year. The particle was discovered using the CERN Large Hadron Collider, pictured.

Στην ανακάλυψη έπαιξαν καθοριστικό ρόλο οι δύο ομάδες των 3.000 ερευνητών η καθεμία στους ανιχνευτές ATLAS και CMS του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων, ο οποίος είναι πιθανότατα η μεγαλύτερη και πιο περίπλοκη μηχανή που έχει κατασκευαστεί ποτέ.

Όπως σημειώνει η επιτροπή των Νομπέλ, το σωματίδιο του Χιγκς αποτελεί θεμέλιο λίθο στο λεγόμενο Καθιερωμένο Μοντέλο της σωματιδιακής φυσικής -το σύνολο των εξισώσεων που περιγράφουν τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά όλων των στοιχειωδών σωματιδίων.

A model of the Large Hadron Collider (LHC) tunnel. To confirm the Higgs boson theory scientists at the Collider smashed together beams of protons at close to the speed of light, recreating conditions that existed a fraction of a second after the Big Bang.

Στην αρχική τους μορφή, οι εξισώσεις του μοντέλου λειτουργούσαν μόνο αν η μάζα απουσίαζε από όλα στοιχειώδη σωματίδια. Ο μηχανισμός του Χιγκς προτάθηκε προκειμένου να συμβιβάσει το Μοντέλο με την έννοια της μάζας, και το μποζόνιο του Χιγκς είναι το τελευταίο από τα στοιχειώδη σωματίδια του Μοντέλου του οποίου η ύπαρξη αποδεικνύεται πειραματικά.

Αν η ύπαρξη του διαψευδόταν, οι θεωρητικοί φυσικοί θα αναγκάζονταν να εξετάσουν εναλλακτικές θεωρίες για τη μάζα.

Ποιοι είναι οι δύο Νομπελίστες

Ο Φρανσουά Ενγκλέρ γεννήθηκε το 1932 στο Βέλγιο και σήμερα είναι επίτιμος καθηγητής του Ελεύθερου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών. Πρότεινε τη θεωρία του για το πώς η ύλη αποκτά μάζα το 1964 σε συνεργασία με τον εκλιπόντα συνάδελφό του Ρομπέρ Μπράουτ. Τα Νόμπελ απονέμονται μόνο σε επιστήμονες που βρίσκονται εν ζωή.

Peter Higgs in the Sixties. The scientist dreamed up the idea of the Higgs boson while walking in the Cairngorms in 1964.

Ο Πίτερ Χιγκς γεννήθηκε το 1929 στη Βρετανία και σήμερα είναι επίτιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, όπου διατύπωσε τη θεωρία του το 1964.

Η ανακοίνωση των νικητών των φετινών Νομπέλ ξεκίνησε τη Δευτέρα με το Νομπέλ Ιατρικής- Φυσιολογίας και θα συνεχιστεί την Τετάρτη με το Νομπέλ Χημείας.

Κάθε βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 8 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών, ή 918.000 ευρώ. Η απονομή θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο.