Το ιστολόγιο "Τέχνης Σύμπαν και Φιλολογία" είναι ένας διαδικτυακός τόπος που αφιερώνεται στην προώθηση και ανάδειξη της τέχνης, της επιστήμης και της φιλολογίας. Ο συντάκτης του ιστολογίου, Κωνσταντίνος Βακουφτσής, μοιράζεται με τους αναγνώστες του τις σκέψεις του, τις αναλύσεις του και την αγάπη του για τον πολιτισμό, το σύμπαν και τη λογοτεχνία.
Arts Universe and Philology
The blog "Art, Universe, and Philology" is an online platform dedicated to the promotion and exploration of art, science, and philology. Its owner, Konstantinos Vakouftsis, shares his thoughts, analyses, and passion for culture, the universe, and literature with his readers.
Ένα
εξαιρετικό βίντεο timelapse, που δημιουργήθηκε με φωτογραφίες από το Διεθνή
Διαστημικό Σταθμό, δείχνει τη Γη έτσι όπως δεν την έχουμε δει ποτέ.
Δημιουργός
του βίντεο είναι ο Ιταλός φοιτητής Giacomo SARDELLI. An extraordinary
timelapse video created with pictures from the International Space Station
shows Earth as it has never been seen before. The video, called Further Up
Yonder, was made by Italian film student Giacomo Sardelli using Nasa stills.
Sardelli calls the film a message from the ISS to all humankind.
Πολλά
έχουν αλλάξει από τη δεκαετία του 1950, όταν οι επιστήμονες προσδιόρισαν έμμεσα
τη δομή του DNA χρησιμοποιώντας ακτίνες Χ και περίπλοκα μαθηματικά. Τώρα,
Ιταλοί ερευνητές παρουσιάζουν το πρώτο άμεσο πορτρέτο της διπλής έλικας σε
ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης.
Οι
Watson και Crickανακάλυψαν το 1953 την διπλή έλικα του DNA
Οι
νανοπροεξοχές είχαν σχεδιαστεί προσεκτικά ώστε να είναι εξαιρετικά υδρόφοβες
ώστε να προκαλέσουν την ταχεία εξάτμιση του νερού, αφήνοντας πίσω τεντωμένες
ίνες DNA.
Στη
συνέχεια, το δείγμα τοποθετήθηκε στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο έτσι ώστε η δέσμη
ηλεκτρονίων να φτάνει μέχρι τις ίνες DNA αφού πρώτα περάσει μέσα από τις τρύπες
της επιφάνειας.
Η
διπλή έλικα του DNA
διακρίνεται καθαρά. The stuff of life: DNA's double helix is clearly
visible in this scanning electron microscope image taken by an Italian research
team using a new method to capture the hitherto elusive molecule
Το
αποτέλεσμα είναι μια ηλεκτρονιογραφία στην η διπλή έλικα του DNA διακρίνεται
σαν ένα είδος μικροσκοπικού τιρμπουσόν.
Μια
ίνα DNA διακρίνεται
τεντωμένη ανάμεσα σε δύο νανοπροεξοχές. Very, very small: A
team from the University of Genoa, Italy, captured DNA threads out of a dilute
solution and dried them and stretch them out across water-repellent nanoscopic
silicon pillars
Στην
πραγματικότητα, όμως, η ίνα που διακρίνεται στις εικόνες δεν είναι ένα
μεμονωμένο μόριο, αλλά έξι διαφορετικά μόρια DNA τυλιγμένα γύρω από ένα έβδομο
μόριο που βρίσκεται στο κέντρο. Όπως εξηγούν οι ερευνητές στην επιθεώρηση Nano
Letters, η διάταξη αυτή εμποδίζει τα ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας να σπάσουν τη
διπλή έλικα του DNA.
A stylised image of the double helix strands of DNA: The structure of DNA was first inferred in the Fifties using a technique called X-ray crystallography.
Πιστεύουν πάντως ότι η μέθοδος μπορεί να βελτιωθεί ώστε να απαθανατίζει το DNA με ηλεκτρόνια μικρότερης ενέργειας. Αυτό θα άνοιγε το δρόμο για την απεικόνιση μεμονωμένων μορίων, ή ακόμα και μεμονωμένων βάσεων στο μόριο του DNA.
Test: The 'brain'
was able to process visual cues and reproduce them on a piece of paper.
Ένα
εντυπωσιακό μοντέλο του ανθρώπινου εγκεφάλου, το οποίο τρέχει σε έναν
υπερυπολογιστή στον Καναδά, μπορεί να αναγνωρίζει γραπτά σύμβολα, να κάνει
αριθμητικές πράξεις και να λύνει λογικά προβλήματα. Ακόμα πιο εντυπωσιακό όμως
είναι ότι ο εικονικός εγκέφαλος μιμείται και ορισμένες παραξενιές των ανθρώπων,
αναφέρουν οι δημιουργοί του στο Science.
Στο
μέλλον, προβλέπουν οι ερευνητές, το λογισμικό θα μπορούσε να ελέγχει θεωρίες
για τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου, ή ακόμα και να προβλέπει τις
δράσεις και τις παρενέργειες ψυχιατρικών φαρμάκων.
Προσομοίωση
της φυσιολογίας του εγκεφάλου
Brain power: A
simplified diagram showing the process of Spaun (Semantic Pointer Architecture
Unified Network)
Η
νέα προσομοίωση, με την ονομασία Spaun (προέρχεται από τα αρχικά της φράσης
Ενοποιημένο Δίκτυο Αρχιτεκτονικής Εννοιολογικού Δείκτη) δεν είναι η πρώτη
απόπειρα δημιουργίας μοντέλων της εγκεφαλικής λειτουργίας -το πρόγραμμα Synapse
της IBM, για παράδειγμα, προσομοιώνει ένα δισεκατομμύριο νευρώνες.
Το
Spaun περιλαμβάνει μόλις 2,5 εκατομμύρια νευρικά κύτταρα, συγκριτικά με τους
περίπου 90 δισεκατομμύρια νευρώνες στοn μέσο ανθρώπινο εγκέφαλο. Η διαφορά όμως
σε σχέση με άλλα μοντέλα είναι ότι το Spaun προσομοιώνει την ίδια τη φυσιολογία
του εγκεφάλου, από τους ηλεκτρικούς παλμούς στους άξονες των νευρώνων μέχρι τη
λειτουργία των συνάψεων, οι οποίες λειτουργούν σαν γέφυρες επικοινωνίας ανάμεσα
στους νευρώνες. Επιπλέον, οι εικονικοί νευρώνες είναι μοιρασμένοι σε ομάδες που
αντιστοιχούν σε εξειδικευμένες περιοχές του εγκεφάλου όπως ο οπτικός φλοιός.
Neuroscientist
Chris Eliasmith at the University of Waterloo
Το
νέο μοντέλο είναι πνευματικό παιδί του Κρις Έλιασμιθ, θεωρητικού
νευροεπιστήμονα στο Πανεπιστήμιο του Βατερλώ στον Καναδά. Το Spaun είναι
σχεδιασμένο να διαβάζει σύμβολα και αριθμούς γραμμένους με το χέρι. Μπορεί στη
συνέχεια να εκτελεί εργασίες όπως η αντιγραφή μιας εικόνας, να κάνει απλές
μαθηματικές πράξεις και να απαντά σε απλά λογικά προβλήματα.
Για
παράδειγμα, αν δει την αλληλουχία αριθμών «1,2,3 - 5, 6, 7 - 3, 4, ?» το
λογισμικό υπολογίζει ότι ο αριθμός που πρέπει να συμπληρώσει είναι το 5.
Μηχανή
με ανθρώπινες αδυναμίες
Spaun Anatomical
architecture (credit: Chris Eliasmith et al./Science)
Το
εντυπωσιακό είναι ότι το Spaun όχι μόνο εκτελεί αυτές τις εργασίες με την
ακρίβεια του μέσου ανθρώπου, αλλά επιπλέον αναπαράγει ορισμένες χαρακτηριστικές
ανθρώπινες αδυναμίες. Για παράδειγμα, θυμάται καλύτερα τους αριθμούς που
βρίσκονται στην αρχή ή στο τέλος μιας λίστας, παρά αυτούς που βρίσκονται στη
μέση.
«Δεν
μας εξέπληξε η ικανότητά του να εκτελεί εργασίες, μας εξέπληξε όμως που κάποια
ανεπαίσθητα χαρακτηριστικά του, όπως ο χρόνος που χρειαζόταν για να εκτελέσει
τις εργασίες, ή τα λάθη που έκανε, ήταν ίδια με αυτά των ανθρώπων» σχολιάζει ο
δρ Έλιασμιθ στον δικτυακό τόπο του Nature.
Ο
ερευνητής έχει ήδη χρησιμοποιήσει το Spaun για να ελέγξει μια ανεπιβεβαίωτη έως
σήμερα υπόθεση, σύμφωνα με την οποία εξειδικευμένες περιοχές του εγκεφάλου που
ονομάζονται βασικά γάγγλια λειτουργούν ως διακόπτες για την εναλλαγή
διαφορετικών συμπεριφορών.
«Δείξαμε
ότι τα βασικά γάγγλια μπορούν να εκτελούν αυτή τη λειτουργία με τρόπο που
επιτρέπει στο Spaun να μιμείται τις ανθρώπινες επιδόσεις σε διαφορετικές
εργασίες» αναφέρει ο Έλιασμιθ.
Μελέτη
του μηχανισμού ασθενειών
Δείτε
ολόκληρη τη σειρά των βίντεο σχετικά με την προσομοίωση Spaun (Semantic Pointer
Architecture Unified Network – Ενοποιημένο Δίκτυο Αρχιτεκτονικής Εννοιολογικού
Δείκτη) ΕΔΩ: http://nengo.ca/build-a-brain/spaunvideos/
Ο
ερευνητής εκτιμά ότι στο μέλλον οι προσομοιώσεις θα βοηθήσουν όχι μόνο στην
κατανόηση της οργάνωσης του εγκεφάλου αλλά και στη μελέτη του μηχανισμού
διαφόρων ασθενειών.
Για
παράδειγμα, η ομάδα του Έλιασμιθ έχει ήδη υποβάλει για δημοσίευση μια μελέτη
που έδειξε ότι όταν το Spaun χάνει νευρώνες μιμούμενο τη διαδικασία της
γήρανσης παρουσιάζει την ίδια έκπτωση των νοητικών λειτουργιών που παρατηρείται
και στους ηλικιωμένους.
Τέτοιου
είδους μελέτες απαιτούν πάντως πολύ χρόνο, καθώς ο υπερυπολογιστής στον οποίο
τρέχει το Spaun χρειάζεται περίπου δύο ώρες για να προσομοιώσει ένα
δευτερόλεπτο εγκεφαλικής λειτουργίας.