Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2015

Αόρατος δακτύλιος στον Κρόνο είναι μακράν ο μεγαλύτερος. Saturn's outer ring much bigger than thought

Καλλιτεχνική απεικόνιση του δακτυλίου της Φοίβης συγκριτικά με το μέγεθος του Κρόνου. An artists' conception of how Saturn's immense Phoebe ring might appear to eyes sensitive to the infrared wavelengths at which the ring was discovered. The vast but sparse region of dusty material surrounds Saturn and is set against a background starfield lit by faint nebular luminosity.

Αόρατος στο φάσμα του ορατού φωτός, ο μεγαλύτερος δακτύλιος του Κρόνου ανακαλύφθηκε μόλις το 2009. Νέες, πιο ευαίσθητες παρατηρήσεις αποκαλύπτουν τώρα ότι είναι ακόμα μεγαλύτερος από ό,τι είχε εκτιμηθεί: αν ο Κρόνος είχε μέγεθος μπάλας ποδοσφαίρου, το δαχτυλίδι θα ήταν όσο τα δύο τρίτα του γηπέδου.

Γιγάντιος

WISE Band 4 mosaic of the Phoebe ring. a, Individual WISE frames manually combined: scattered light from Saturn forms the large white overexposed blob with a black centre while four diagonal diffraction spikes radiate outward. Bright reflections of Saturn are visible as smaller white lumps with black centres at the six and twelve o’clock positions. Iapetus (black dot) and the more distant Phoebe (white dot) are visible at nine o’clock. The Phoebe ring is the white, horizontally oriented 550RS × 40RS rectangle. b, We subtract ±90° rotations of the top frame from itself, yielding clean and cluttered ring ansae (the apparent ends of edge-on rings); here we stitch the two clean ansae together to significantly reduce scattered light and reveal the ring’s inner regions. Distance scale applies to a and b. Credit: (c) Nature 522, 185–187 (11 June 2015) doi:10.1038/nature14476

Ο γιγάντιος δακτύλιος, γνωστός μέχρι στιγμής ως δακτύλιος της Φοίβης, διαφέρει από τους υπόλοιπους, καθώς αποτελείται από μικρά, σκούρα σωματίδια σκόνης που δεν ανακλούν αρκετό φως για να γίνουν ορατά ακόμα και με τα ισχυρότερα τηλεσκόπια. Το δαχτυλίδι ανακαλύφθηκε με το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer  της NASA, το οποίο διέκρινε τη θερμική, υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπουν τα σωματίδια καθώς θερμαίνονται από τον Ήλιο. Η διάμετρος του δακτυλίου είχε εκτιμηθεί τότε στα 7,7 έως 12,4 εκατομμύρια χιλιόμετρα.

Known as the Phoebe ring, it was first discovered in 2009 using the Spitzer Space Telescope. But now, using the infrared capabilities of the Wide-field Infrared Survey Explorer (Wise) telescope (illustrated) astronomers have been able to work out the ring’s size, shape and even its origins.

Ένα άλλο σκάφος, ακόμα πιο ευαίσθητο στην υπέρυθρη ακτινοβολία αποκαλύπτει τώρα το πραγματικό μέγεθος αυτής της δομής, της οποίας η διάμετρος εκτιμάται τώρα στα 6 με 16 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι εκτείνεται σε αποστάσεις 100 με 270 φορές την ακτίνα του ίδιου του Κρόνου. Ο δακτύλιος είναι πιθανότατα πανάρχαιος και εκτιμάται ότι σχηματίστηκε από υλικό που εκτινάχθηκε από τη Φοίβη, ένα από τα μικρά φεγγάρια του Κρόνου, σε παλιές κοσμικές συγκρούσεις.

Ο εντοπισμός

This graphic shows the intricate relationships between Saturn's immense ring, its source satellite Phoebe, and the embedded satellite Iapetus. The dark face of Iapetus always leads its motion and, like a car's windshield, collects all of the debris in its path.

Οι πλανητολόγοι άρχισαν να υποψιάζονται την ύπαρξή του όταν παρατήρησαν ότι ο Ιαπετός, ένα μικρός παγωμένος δορυφόρος που έχει πάντα την ίδια πλευρά του στραμμένη στον Κρόνο, είναι μαυρισμένος στην αντίθετη πλευρά, ένδειξη ότι δέχεται κάποια βροχή σκούρων σωματιδίων -πρόκειται πιθανότατα για σκόνη από τον δακτύλιο της Φοίβης.

This image shows a colour composite of the Phoebe ring. Saturn forms the bright white circle at the centre of the image and the ring is the faint horizontal bar that cuts across Saturn.

Παρά την έκτασή του, πάντως, ο δακτύλιος είναι εξαιρετικά αραιός και αποτελείται κυρίως από σωματίδια μεγέθους 10 ως 20 μικρομέτρων. «Ένα κυβικό χιλιόμετρο διαστήματος στον δακτύλιο της Φοίβης μπορεί να έχει λίγες δεκάδες σωματίδια σκόνης, το πολύ εκατό» ανέφερε στο Space.com ο Ντάγκλας Χάμιλτον του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ στο Κόλετζ Παρκ, πρώτος συγγραφέας της νέας μελέτης.

Shown is the E ring of Saturn, which is created by material from the moon Enceladus. This ring, made of frozen water droplets, can be seen in visible light, unlike the outer Phoebe ring.

Όπως είπε, οι τελευταίες παρατηρήσεις υποδεικνύουν ότι ο Κρόνος έχει τρία είδη δακτυλίων: τα εσωτερικά δαχτυλίδια αποτελούνται από μεγάλα κομμάτια πάγου που διαρκώς συγκρούονται και αλλάζουν· πιο έξω, ο δακτύλιος Ε, ο μεγαλύτερος μετά τον δακτύλιο της Φοίβης, περιέχει σωματίδια πάγου που προέρχονται από τους γιγάντιους πίδακες του δορυφόρου Εγκέλαδου· και ο εξώτερος δακτύλιος της Φοίβης, αποτελούμενος από αρχαία συντρίμμια εκρήξεων.

The 2009 discovery image of Saturn's dusty Phoebe ring (inset with orange tones) is overlain on the tan rectangular ring extrapolated from both the data and theoretical expectations. The Phoebe ring dwarfs, and is tilted relative to, Saturn's main ring.

Ο ερευνητής, του οποίου η ομάδα παρουσιάζει τις τελευταίες παρατηρήσεις στην επιθεώρηση «Nature», σκοπεύει τώρα να προσπαθήσει να διακρίνει το δαχτυλίδι με οπτικά τηλεσκόπια. Υποψιάζεται μάλιστα ότι ένας παρόμοιος αλλά ακόμα πιο δυσδιάκριτος δακτύλιος μπορεί να περιβάλλει τον Δία.

Ποιος λέει περισσότερα ψέματα; Women tell more fibs than men... honestly! Four in five say they tell a lie on a daily basis

Félix Vallotton, Le Mensonge, The Lie, 1898. Πίσω από μικρά καθημερινά ψεματάκια... κρύβονται τέσσερις στις πέντε γυναίκες, σύμφωνα με τη βρετανική δημοσκόπηση. The fairer sex are the biggest fibbers of all, according to a new survey.

Τα μικρά αθώα ψεματάκια είναι μέσα στη ζωή, ιδιαίτερα όταν σκοπός είναι να διευκολύνουν και να «ελαφρύνουν» δύσκολες καταστάσεις. Όταν όμως αυτά λαμβάνουν διαστάσεις με αποτέλεσμα να μετατρέπονται σε καθημερινή τακτική, τότε ίσως να προκαλούν περισσότερα προβλήματα από την «ωμή» αλήθεια.

Βρετανική δημοσκόπηση που διενεργήθηκε για χάρη της  ασφαλιστικής εταιρείας Privilege και στην οποία έλαβαν μέρος 2.000 άτομα έδειξε ότι το ωραίο φύλο είναι εκείνο που έχει μεγαλύτερη τάση να λέει... κι ένα ψεματάκι παραπάνω. Όπως φάνηκε από τις απαντήσεις των εθελοντών, τέσσερις στις πέντε γυναίκες δήλωσαν ότι θα πουν ένα ψέμα σε καθημερινή βάση.

Κάποιες από τις συμμετέχουσες μάλιστα παραδέχθηκαν ότι κατά τη διάρκεια μιας ημέρας ενδεχομένως τα ψέματά τους να αγγίξουν τα... 30! Από την άλλη πλευρά, δύο στους τρεις άνδρες δήλωσαν ότι λένε ψέματα καθημερινά. Η γενικότερη εικόνα, παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με τις απαντήσεις των εθελοντών, δεν είναι τόσο άσχημη όσο και τα στατιστικά στοιχεία, καθώς οι περισσότεροι τείνουν να χρησιμοποιούν μικρά ψεματάκια με σκοπό να μην πληγώσουν τα συναισθήματα των γύρω τους.

Αλήθεια ή ψέματα;

Pablo Picasso, Two friends, 1904. Some women even admit to doing so as many as 30 times a day – the equivalent of twice every waking hour, a survey has revealed.

Το 55% δήλωσε ότι είπε ψέματα «για να κάνει κάποιον να νιώσει καλύτερα» και το 32% «για να μην μπλέξει». Ένας στους τέσσερις χρησιμοποίησε τη φράση «η ζωή είναι περίπλοκη» για να περιγράψει τον λόγο για τον οποίο καταφεύγει σε ψέματα, ενώ άλλοι δήλωσαν ότι λένε ψέματα «για να αποδείξουν κάτι» ή «για να γλιτώσουν» από μια δύσκολη κατάσταση. 

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ένα μεγάλο μέρος των ερωτηθέντων λέει ψέματα για θέματα που αφορούν την εργασία, τον μισθό και το βάρος του, ενώ αρκετοί είναι αυτοί που παρουσιάζουν ότι δήθεν μοιράζονται ένα χόμπι με ένα άτομο που προσπαθούν να προσεγγίσουν.

Περίπου το 80% των εθελοντών δήλωσε ότι είπε ψέματα μόνο και μόνο για να μην πληγώσει κάποιον, ενώ ένας στους δέκα ανέφερε ότι τελικά το ψεματάκι που χρησιμοποίησε κατέληξε να πληγώνει το άτομο που προσπαθούσε να προστατεύσει εξαρχής.

Σπίτι, γραφείο και social media στην κορυφή

Από τη δημοσκόπηση φάνηκε ακόμη ότι ο χώρος που «διανθίζεται» από τα περισσότερα ψέματα είναι το σπίτι μας, ενώ αμέσως μετά στην κατάταξη έρχεται ο χώρος εργασίας και μάλιστα κατά τη διάρκεια επαγγελματικής συνέντευξης για δουλειά. Τα social media δεν θα μπορούσαν φυσικά να λείπουν από τη λίστα όπου συχνάζουν οι σύγχρονοι... Πινόκιο, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που και τα βιογραφικά σημειώματα κρύβουν «περικοκλάδες» ψεύδους.

Οι μεσήλικοι είναι εκείνοι που εκστομίζουν τα περισσότερα ψέματα καθώς η πλειοψηφία όσων παραδέχθηκαν ότι ψεύδονται συχνά άγγιζε τα 46 έτη. Στην κορυφή των ατόμων που δέχονται τα περισσότερα ψέματα σκαρφάλωσε ο φιλικός κύκλος για το 30% των εθελοντών. Αμέσως μετά ακολουθούσαν οι συνάδελφοι, οι σύντροφοι και τα παιδιά.

Η αλήθεια, σύμφωνα με τις απαντήσεις των συμμετεχόντων, φαίνεται να περιορίζεται στις αίθουσες των δικαστηρίων και στα χειρουργεία. Τα συμπεράσματα δικά σας...

Ζύγισαν όλο το DNA στη Γη! How Much DNA Is There in the World?

Ερευνητές μέτρησαν τον βάρος αλλά και τον όγκο των δεδομένων του γενετικού υλικού όλων των οργανισμών του πλανήτη. Scientists have shown that the Earth is not so much the planet of the apes as the planet of the DNA molecule – calculating that there is enough of it in the world to fill a billion shipping containers. The researchers totted up the number of organisms in the world, from the tiniest virus to the biggest whale, multiplied this by the total number of their cells containing at least once DNA molecule and converted this figure into an estimated weight – about 50bn tonnes of genetic material. IMAGE CREDIT: ISTOCK

Το βάρος όλων των μορίων DNA όλων των ζωντανών οργανισμών της Γης φθάνει τα 50 δισεκατομμύρια τόνους γεμίζοντας ένα δισεκατομμύριο κοντέινερ πλοίων, ενώ η συνολική ικανότητα αποθήκευσης που έχει όλο αυτό το συσσωρευμένο γενετικό υλικό, ξεπερνά τις δυνατότητες ενός δισεκατομμυρίου τρισεκατομμυρίων υπερυπολογιστών. Σε αυτές τις εντυπωσιακές εκτιμήσεις κατέληξαν επιστήμονες στη Βρετανία, που βάλθηκαν να υπολογίσουν το βάρος, καθώς επίσης την αποθηκευτική και υπολογιστική ικανότητα όλων των μορίων της ζωής πάνω στον πλανήτη μας.

Η μελέτη

Professor Charles Cockell, who led the work at Edinburgh, said: “This offers a way to look at the total information content of the biosphere and how it’s changed over time, rather than just focussing on biodiversity assessments on the numbers and types of species.” Image credit: Corbis

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Τσαρλς Κόκελ και τη Χάνα Λάντενμαρκ του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου συνυπολόγισαν κάθε ζωντανό οργανισμό, από τον μικρότερο ιό έως την μεγαλύτερη φάλαινα, και πολλαπλασίασαν τον εκτιμώμενο συνολικό αριθμό των κυττάρων τους με τον αριθμό των μορίων που εκτιμάται ότι περιέχει κάθε κύτταρο.

Fig 1. Storing the total amount of information encoded in DNA in the biosphere, 5.3 × 1031 megabases (Mb), would require approximately 1021 supercomputers with the average storage capacity of the world’s four most powerful supercomputers. Image credit: Globe from NASA, Wikimedia Commons; Composite Fig. 1 created by David Hammett.

Το συνολικό DNA, που ζυγίζει 50 δισ. τόνους, περιέχεται σε μια συνολική βιομάζα 2.000 τρισεκατομμυρίων τόνων (το βάρος όλων των έμβιων οργανισμών στον πλανήτη μας), που περιέχουν συνολικά 5 επί 10^30 (ο αριθμός 5 ακολουθούμενος από 30 μηδενικά) ζωντανά κύτταρα.

Τα δεδομένα

The total DNA content in the biosphere.

Όμως, πέρα από το συνολικό βάρος, ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η συνολική ποσότητα γενετικών πληροφοριών, που είναι αποθηκευμένη σε όλα αυτά τα μόρια της βιόσφαιρας, είτε πρόκειται για μικροοργανισμούς, είτε για φυτά, για ζώα ή για τον άνθρωπο. Όπως είπε η Λάντενμαρκ, σε μια εποχή περιβαλλοντικών απειλών, στόχος των επιστημόνων είναι να αναδείξουν τη σημασία της ζωής στη Γη.

Οι συνολικές πληροφορίες που περιέχονται στη βιόσφαιρα, υπολογίζονται σε τουλάχιστον 5,3 επί 10^31 (ο αριθμός 5,3 ακολουθούμενος από 31 μηδενικά) μεγαβάσεις (Mb) DNA. Με βάση συντηρητικές εκτιμήσεις, η ισχύς επεξεργασίας όλου αυτού του DNA υπερβαίνει τις 10^24 πράξεις (νουεκλοτιδίων) ανά δευτερόλεπτο.

Οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι το συνολικό DNA των φυτών ξεπερνά το DNA όλων μαζί των άλλων μορφών ζωής, χωρίς μάλιστα να υπολογίσει κανείς το συνολικό DNA όλων των πεσμένων φύλλων. Ακολουθεί στη δεύτερη θέση το συνολικό DNA των μονοκύτταρων μικροοργανισμών (βακτηρίων). Το DNA των ζώων και των ιών έπεται και είναι περίπου ίσο σε βάρος. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «PLOS Biology».

Βρέθηκε ο πρώτος εξωπλανήτης με στρατόσφαιρα. Astronomers Discover Stratosphere on Hot Jupiter WASP-33b

Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες δεν ήταν βέβαιοι ότι υπάρχει αυτό το στρώμα σε άλλους πλανήτες. Using NASA's Hubble Space Telescope, scientists detected a stratosphere on the planet WASP-33b. A stratosphere occurs when molecules in the atmosphere absorb ultraviolet and visible light from the star. This absorption warms the stratosphere and acts as a kind of sunscreen layer for the planet below. WASP-33bs stratosphere was detected by measuring the drop in light as the planet passed behind its star (top). Temperatures in the low stratosphere rise because of molecules absorbing radiation from the star (right). Without a stratosphere, temperatures would cool down at higher altitudes (left). Credit: NASA, ESA, and K. Haynes and A. Mandell (Goddard Space Flight Center)

Μια ακόμη ιστορική ανακάλυψη προστίθεται στον μακρύ κατάλογο ανακαλύψεων του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble. Το τηλεσκόπιο ανίχνευσε για πρώτη φορά στρατόσφαιρα σε έναν εξωπλανήτη.

Ασπίδα

H NASA δημοσίευσε ένα βίντεο για την ανακάλυψη της στρατόσφαιρας στον εξωπλανήτη.

Η στρατόσφαιρα αποτελεί στρώμα της ατμόσφαιρας πάνω από την τροπόσφαιρα, δηλαδή πάνω από το στρώμα όπου λαμβάνουν χώρα τα καιρικά φαινόμενα. Στην τροπόσφαιρα η θερμοκρασία είναι μεγαλύτερη στο κατώτερο μέρος της, ενώ στη στρατόσφαιρα συμβαίνει το αντίθετο.

Η στρατόσφαιρα περιέχει όζον και άλλα μόρια που απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία, λειτουργώντας σαν «αντηλιακό» για έναν πλανήτη. Η ανακάλυψη στρατόσφαιρας μπορεί να δώσει στους επιστήμονες βασικές ενδείξεις για τη σύνθεση του πλανήτη και το πώς αυτός δημιουργήθηκε. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες δεν ήσαν σίγουροι αν είναι δυνατό να υπάρχουν στρατόσφαιρες σε άλλους κόσμους. Τώρα φαίνεται πως η απάντηση είναι καταφατική.

Καυτός Δίας

This is an artist’s concept of a hot Jupiter exoplanet. Image credit: NASA / ESA / G. Bacon, STScI.

Ερευνητές του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA διαπίστωσαν την ύπαρξη στρατόσφαιρας στον εξωπλανήτη WASP-33b, ο οποίος έχει μάζα υπερτετραπλάσια του Δία. Ο WASP-33b βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση από το μητρικό του άστρο και έτσι η θερμοκρασία του είναι πολύ υψηλή. Οι παρατηρήσεις που έχουν γίνει σε αυτόν δείχνουν ότι όχι μόνο διαθέτει την υψηλότερη θερμοκρασία από κάθε άλλον εξωηλιακό πλανήτη που έχουμε εντοπίσει αλλά είναι πιο καυτός και από ορισμένα άστρα!

Προηγούμενες παρατηρήσεις έχουν οδηγήσει τους ειδικούς στην εκτίμηση ότι η θερμοκρασία του WASP 33-b αγγίζει τους 3.200 C, η οποία είναι μεγαλύτερη από αυτή ορισμένων άστρων. Η ανακάλυψη της στρατόσφαιρας δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Astrophysical Journal»