Δευτέρα, 28 Μαρτίου 2016

Εγκέλαδος και Ρέα είναι ακόμη... βρέφη! Moons of Saturn may be younger than the dinosaurs

Νέα μελέτη αναφέρει ότι οι δύο δορυφόροι του Κρόνου έχουν ηλικίας μόλις 100 εκ. ετών. New research suggests that some of Saturn's icy moons, as well as its famous rings, might be modern adornments. Their dramatic birth may have taken place a mere hundred million years ago, more recent than the reign of many dinosaurs. The new paper finds that Saturn's moon Rhea and all other moons and rings closer to Saturn may be only 100 million years old. Outer satellites (not pictured here), including Saturn's largest moon Titan, are probably as old as the planet itself. Credit: NASA/JPL

Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη έκαναν επιστήμονες του προγράμματος εντοπισμού νοήμονος ζωής SETI.

Similar in many ways, Saturn's moons Tethys and Rhea (left and right, respectively) even share a discoverer: Giovanni Cassini, namesake of the NASA spacecraft that captured this view. The moons are named for sisters -- two Titans of Greek mythology. Although somewhat different in size, Rhea (949 miles or 1,527 kilometers across) and Tethys (660 miles or 1,062 kilometers across) are medium-sized moons that are large enough to have pulled themselves into round shapes. They are both composed largely of ices and are generally thought to be geologically inactive today. The view looks toward the anti-Saturn sides of Tethys and Rhea. North on both moons is up. The image was taken in visible red light with the Cassini spacecraft narrow-angle camera on Oct. 11, 2015. The two moons appear close together here, but Tethys was about 220,000 miles (360,000 kilometers) farther away from Cassini when the image was captured -- nearly the distance from Earth to our moon. Thus, the view does not accurately reflect the bodies' relative sizes. Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

Saturn's moon Tethys, with its giant canyon Ithaca Chasma. We propose that Ithaca Chasma was opened by strong tidal forces millions of years ago when Tethys was in an orbital resonance with the neighboring moon Dione. Credit: NASA

Μελετώντας τις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στον Κρόνο και τα δεκάδες φεγγάρια του κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κάποιοι εξ αυτών όπως ο Τιτάνας και ο Ιαπετός σχηματίστηκαν την ίδια περίπου εποχή με τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών δηλαδή πριν από περίπου 4 δισ. έτη αλλά κάποιοι όπως ο Εγκέλαδος και η Ρέα δημιουργήθηκαν πολύ πρόσφατα και πιο συγκεκριμένα μόλις πριν από περίπου 100 εκ. έτη.

NASA's Cassini spacecraft captured this view of Saturn's moon Enceladus that shows wrinkled plains that are remarkably youthful in appearance, being generally free of large impact craters. Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

Η ανακάλυψη είναι σημαντική γιατί εκτός των άλλων ο Εγκέλαδος έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σώματα του ηλιακού μας συστήματος και η προσοχή των επιστημόνων είναι μόνιμα στραμμένη σε αυτόν ενώ εξετάζεται σοβαρά και η οργάνωση μιας αποστολής εξερεύνησης σε αυτόν.

During its final close flyby of Saturn's moon Enceladus, NASA's Cassini spacecraft revisited a landscape, and a mystery, that it had originally glimpsed more than 10 years earlier. In views of this terrain captured during a 2005 flyby, imaging scientists noticed small dark spots of an uncertain nature. Observing the same features in this false-color view, at higher resolution than before, provides some new insights. The spots are evidently large, relatively dark protrusions of solid "bedrock" ice and ice blocks scattered on and around the prominent ridge that runs across the scene from north to south (from top center toward lower left). The ice blocks range in size from dozens to hundreds of feet (tens to hundreds of meters). To an observer on the surface, the prominent north-south trending ridge might look superficially like icy flatirons (tilted, triangular outcroppings of rock), but probably more shallowly dipping than terrestrial examples. The exposed line of ice blocks along its ridge crest might make it look a bit like a hogback (a narrow ridge with steep sides, often with vertical rocky outcrops along the top). On Enceladus, with no wind to scour loose particulate ice or "snow" off of them, the solid blocks are probably cleared by some combination of downslope movement of particulates, and perhaps sublimation. Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

Όλα τα στοιχεία που έχουν στη διάθεση τους οι επιστήμονες υποδεικνύουν ότι κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του Εγκέλαδου υπάρχει ένας ωκεανός και μάλιστα κάποιες μελέτες αναφέρουν ότι είναι φιλικός στη ζωή.

Πηγή: Matija Ćuk, Luke Dones, David Nesvorný. Dynamical Evidence for a Late Formation of Saturn's MoonsAstrophysical Journal, 2016 [link]

Ο ωκεανός του Άρη ήταν προϊόν βομβαρδισμού αστεροειδών. Asteroid barrage may have birthed a short-lived ocean on Mars

Σύμφωνα με τη νέα θεωρία ο Άρης βομβαρδίστηκε από αστεροειδείς και κομήτες και προέκυψε τελικά ένας μεγάλος ωκεανός στον Κόκκινο Πλανήτη ο οποίο όμως δεν κατάφερε να επιζήσει τόσο ώστε να υπάρξει ζωή σε αυτόν. Mars may once have had an ocean – but only for a geological blink of an eye, which puts a dampener on ideas that there is or was life on the Red Planet. That’s according to a new theory put forward by Tim Parker of NASA’s Jet Propulsion Laboratory in Pasadena, California. Speaking at the Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas this week, he argued that a sustained barrage of asteroids hitting the young Mars could have delivered water to the surface, at least temporarily. A bombardment of asteroids would bring water. Image credit: Stocktrek/Getty

Ο στόλος των δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Άρη αλλά και των ρομπότ που εξερευνούν την επιφάνεια του έχουν συλλέξει σειρά ευρημάτων που υποδεικνύουν την ύπαρξη στο μακρινό παρελθόν ενός μεγάλου ωκεανού που κάλυπτε σχεδόν ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο του Κόκκινου Πλανήτη. Έχουν πραγματοποιηθεί πολλές μελέτες και έχουν αναπτυχθεί πολλές θεωρίες για την ύπαρξη αυτού του ωκεανού και την πιθανότητα να είχε αναπτυχθεί σε αυτόν κάποιες μορφές ζωής. Σε συνέδριο πλανητικής επιστήμης που διεξάγεται στο Τέξας ο Τιμ Πάρκερ, επιστήμονας του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA, διατύπωσε μια νέα θεωρία για αυτό τον ωκεανό.

Ο βομβαρδισμός

Terrain on Mars that seems likely to have been created by water. Image credit: NASA/JPL-Caltech

Ο Πάρκερ υποστηρίζει ότι όπως συνέβη και στη Γη έτσι και ο Άρης λίγο μετά την δημιουργία του δέχτηκε ένα ανηλεή βομβαρδισμό κομητών και αστεροειδών. Σύμφωνα με τον Πάρκερ και τον συνάδελφο του στο JPL Ρόμπερτ Άντερσον ο ωκεανός περιείχε το νερό που κουβαλούν μαζί τους οι αστεροειδείς και οι κομήτες. Η θεωρία των δύο επιστημόνων είναι ότι η πτώση των διαστημικών σωμάτων στον Άρη απελευθέρωσε το νερό που διέθεταν το οποίο τελικά σχημάτισε ένα ωκεανό που κάλυπτε το μισό βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη.

Όμως όπως ανέφερε ο Πάρκερ στο συνέδριο δεν υπάρχει καμία περίπτωση να είχε αναπτυχθεί οποιαδήποτε μορφή ζωής σε αυτόν τον ωκεανό. Αυτό γιατί οι δύο επιστήμονες εκτιμούν ότι οι ατμοσφαιρικές συνθήκες του Άρη δεν επέτρεψαν στον ωκεανό να επιζήσει για χρονικό διάστημα τέτοιο που να επιτρέψει όλες τις βιοχημικές διεργασίες που απαιτούνται για να αναπτυχθεί κάποια μορφή ζωής. Αν η θεωρία των δύο επιστημόνων είναι σωστή τότε μειώνονται δραματικά οι πιθανότητες να υπήρξε κάποτε ζωή στον Άρη αφού αν αυτό δεν συνέβη μέσα στο νερό τότε πολύ δύσκολα θα μπορούσε αυτό να έχει συμβεί μακριά από αυτό στο εξαιρετικά αφιλόξενο περιβάλλον του Κόκκινου Πλανήτη.

Βρέθηκε το Έβερεστ του Τιτάνα. These Are Titan's Highest Mountains

Εντοπίστηκε όρος η κορυφή του οποίου βρίσκεται σε ύψος 3.337 μέτρων. Planetary researchers with NASA’s Cassini mission have identified the highest point on Titan, the largest moon of Saturn. The trio of ridges on Titan known as Mithrim Montes is home to the hazy Saturnian moon’s tallest peak. The mountain, which has an elevation of 10,948 feet (3,337 metres), is located midway along the lower of the three ridges shown in this radar image from NASA’s Cassini spacecraft. Image credit: NASA/JPL-Caltech/ASI.

Μια ακόμη εντυπωσιακή ανακάλυψη από το εντυπωσιακό σύστημα του Κρόνου έκανε το διαστημικό σκάφος Cassini που από το 2004 εξερευνά τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών του ηλιακού μας συστήματος και τους δορυφόρους του. Το Cassini πέρασε για πολλοστή φορά πάνω από τον Τιτάνα, τον πιο ενδιαφέρον δορυφόρο όχι μόνο του Κρόνου αλλά ολόκληρου του ηλιακού μας συστήματος. Ανακαλύφθηκε ένα όρος με ύψος 3.337 μέτρων που είναι η υψηλότερη που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στον Τιτάνα.

Γεμάτος εκπλήξεις

Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα ένα χάρτη με τα όρη που έχουν εντοπιστεί στον Τιτάνα στον οποίο καταγράφονται και τα όρη Μίθριμ όπου υπάρχει η ψηλότερη κορυφή του δορυφόρου του Κρόνου. This map of Titan identifies the locations of mountains that have been named by the International Astronomical Union. By convention, mountains on Titan are named for mountains from Middle-earth, the fictional setting in fantasy novels by J.R.R. Tolkien. Colles (collections of hills) are named for characters from the same works by Tolkien. The map uses data collected by both Cassini’s visual and infrared mapping spectrometer (VIMS) and radar instruments. Image credit: NASA / JPL-Caltech / University of Arizona / USGS.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες ο Τιτάνας βρίσκεται σε μια γεωατμοσφαιρική κατάσταση παρόμοια με εκείνη της Γης όταν βρισκόταν στα πρώιμα στάδια της ύπαρξης της. Έτσι μαθαίνουμε στοιχεία για το μακρινό παρελθόν του πλανήτη μας αλλά και δεδομένα για την πορεία της εξέλιξης της. Το 2012 το Cassini εντόπισε κοντά στον ισημερινό του Τιτάνα ένα σύστημα οροσειρών στο οποίο δόθηκε η ονομασία «Όρη Μίθριμ» (Mithrim Montes) από την ομώνυμη περιοχή της Μέσης Γης στον φανταστικό κόσμο του δημιουργού του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν.

Aside from Earth, Titan is the only place in the solar system known to have rivers, rainfall and seas - and possibly even waterfalls. Regular Earth-water, H2O, would be frozen solid on Titan where the surface temperature is -180°C (-292°F).

Σε αυτή του την επίσκεψη το Cassini εντόπισε την υψηλότερη κορυφή αυτών των οροσειρών η οποία έχει ύψος 3.337 μ. και σύμφωνα με τους επιτελείς της αποστολής Cassini είναι κατά πάσα πιθανότητα το υψηλότερο σημείο του Τιτάνα. Η παγωμένη επιφάνεια του Τιτάνα «κάθεται» πάνω σε ένα βαθύ ωκεανό νερού και οι επιστήμονες δεν περίμεναν να βρουν τόσο ψηλά βουνά στον δορυφόρο. Πιστεύουν ότι κάποιες ενεργές τεκτονικές δυνάμεις «δουλεύουν» στον δορυφόρο και το επόμενο βήμα θα είναι να κατανοήσουν πώς είναι δυνατό να υψώνονται τόσο ψηλές κορυφές πάνω σε ένα παγωμένο ωκεανό.

This infrared image of Saturn's moon Titan shows a large burst of clouds in the moon's south polar region. These clouds form and move much like those on Earth, but in a much slower, more lingering fashion, new results from Nasa's Cassini probe show.

Εκτός από την υψηλότερη κορυφή το Cassini έστειλε στοιχεία που υποδεικνύουν την ύπαρξη ομίχλης στην επιφάνεια του Τιτάνα στοιχείο επίσης εξαιρετικά ενδιαφέρον. Τα νέα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Σεληνιακής και Πλανητικής Επιστήμης που διεξάγεται στο Τέξας.