Τρίτη, 30 Ιανουαρίου 2018

Δεινόσαυρος-λεωφορείο ζούσε στην Σαχάρα. Lost history of African dinosaurs revealed

Καλλιτεχνική απεικόνιση του Μανσουρόσαυρου που έκανε όπως είναι ευνόητο πολύ αισθητή την παρουσία του στην αφρικανική ήπειρο. When it comes to the final days of the dinosaurs, Africa is something of a blank page. Fossils found in Africa from the Late Cretaceous, the time period from 100 to 66 million years ago, are few and far between. That means that the course of dinosaur evolution in Africa has largely remained a mystery. But in the Egyptian Sahara Desert, scientists have discovered a new species of dinosaur that helps fill in those gaps. Even though it was discovered in Egypt, Mansourasaurus shahinae had more in common with dinosaurs uncovered in Europe than it did with dinosaurs found in southern Africa. Credit: Andrew McAfee/Carnegie Museum of Natural History

Στην Αίγυπτο είναι συνηθισμένο να βρίσκει κανείς πυραμίδες, μούμιες και άλλα αρχαία, όμως όχι δεινόσαυρους. Αλλά και όλη η Αφρική γενικότερα θεωρείται μία «άγραφη σελίδα», όσον αφορά τα πλάσματα που κάποτε κυριαρχούσαν στη Γη, με αποτέλεσμα η εξέλιξη των δεινοσαύρων στη «μαύρη» ήπειρο να αποτελεί εν πολλοίς ένα μυστήριο.

The left dentary, or lower jaw bone, of the new titanosaurian dinosaur Mansourasaurus shahinae as it was found in rock of the Upper Cretaceous-aged (~80 million-year-old) Quseir Formation of the Dakhla Oasis, Egypt. Photo: Hesham Sallam, Mansoura University

Αυτήν τη φορά, όμως, Αιγύπτιοι και Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν στο αιγυπτιακό τμήμα της ερήμου Σαχάρα τα απολιθώματα ενός νέου είδους δεινοσαύρου. Πρόκειται για έναν μεγάλο φυτοφάγο δεινόσαυρο, που ονομάσθηκε «Μανσουρόσαυρος» (Mansourasaurus shahinae), ο οποίος είχε μήκος λεωφορείου, μακρύ λαιμό και οστέινες πλάκες ενσωματωμένες στην επιφάνεια του δέρματός του.

Expedition leader Dr Hesham Sallam (right), of Mansoura University in Egypt, said: 'The discovery and extraction of Mansourasaurus was such an amazing experience for the team'.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον παλαιοντολόγο δρα Χεσάμ Σαλάμ του Τμήματος Γεωλογίας του αιγυπτιακού Πανεπιστημίου της Μανσούρα (εξ ου και το όνομα του δεινοσαύρου), έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Ecology and Evolution».

Ο ερευνητής δρ Έρικ Γκόρσακ του Μουσείου Φιλντς των ΗΠΑ, ο οποίος συμμετείχε στην αποστολή, δήλωσε ότι πρόκειται για «μία σημαντική ανακάλυψη για την αιγυπτιακή και γενικότερα για την αφρικανική παλαιοντολογία. Η Αφρική παραμένει ένα γιγάντιο ερωτηματικό, όσον αφορά τα ζώα που την κατοικούσαν στο τέλος της εποχής των δεινοσαύρων», δηλαδή στην Ύστερη Κρητιδική περίοδο.

Ελάχιστα, κακοδιατηρημένα και πολύ απομακρυσμένα μεταξύ τους απολιθώματα δεινοσαύρων έχουν βρεθεί στην Αφρική από εκείνη την εποχή. Ένας λόγος είναι ότι τα όποια απολιθώματα έχουν εξαφανισθεί κάτω από την πλούσια αφρικανική βλάστηση, κάτι που δεν συμβαίνει σε άλλες περιοχές με αφθονία απολιθωμάτων, όπως η Παταγωνία και η έρημος Γκόμπι στη Μογγολία.

A dinosaur as big as a bus that lumbered across what is now the Sahara Desert 80 million years ago offers insight into the end of the reptiles' reign. Skeletal reconstruction of the new titanosaurian dinosaur Mansourasaurus shahinae from the Late Cretaceous of the Dakhla Oasis, Egypt. Bones shown in color are those that are preserved in the original fossil; other bones are based on those of closely related dinosaurs. Credit: Andrew McAfee, Carnegie Museum of Natural History

Αναλύοντας τον Μανσουρόσαυρο, οι επιστήμονες κατέληξαν στην εκτίμηση ότι έχει μεγαλύτερες ομοιότητες με δεινόσαυρους από την Ευρώπη και την Ασία, παρά με τη Νότια Αφρική και τη Νότια Αμερική. Από αυτό συμπεραίνουν ότι τουλάχιστον μερικοί δεινόσαυροι μπορούσαν τότε -πριν 100 έως 66 εκατ. χρόνια- να μετακινηθούν ανάμεσα στην Ευρώπη και στην Αφρική.

Ο Μανσουρόσαυρος ανήκει στην ευρύτερη ομάδα των Τιτανόσαυρων, που ήσαν μακρυλαίμηδες φυτοφάγοι δεινόσαυροι. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν τα μεγαλύτερα γνωστά ζώα που περπάτησαν ποτέ στη Γη, όπως ο Αργεντινόσαυρος και ο Παταγωτιτάν.

Πηγές: Hesham M. Sallam, Eric Gorscak, Patrick M. O’Connor, Iman A. El-Dawoudi, Sanaa El-Sayed, Sara Saber, Mahmoud A. Kora, Joseph J. W. Sertich, Erik R. Seiffert, Matthew C. Lamanna. New Egyptian sauropod reveals Late Cretaceous dinosaur dispersal between Europe and AfricaNature Ecology & Evolution, 2018; DOI: 10.1038/s41559-017-0455-5 - http://www.tovima.gr/science/article/?aid=938188