Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου 2014

Οι σκύλοι θα αποκαλύψουν το «ελιξίριο της μακροζωίας»; How man’s best friend could hold the key to anti-ageing

Σχεδιάζονται σε σκύλους δοκιμές της ουσίας ραπαμυκίνηςπου ανακαλύφθηκε στη Νήσο του Πάσχα – εκτιμάται ότι τα αποτελέσματα θα δείξουν αν το φάρμακο επιμηκύνει τη ζωήκαι βοηθά τον εγκέφαλο «θωρακίζοντάς» τον απέναντι στα γηρατειά. UW scientists Matt Kaeberlein, with his dog Dobby, and Dan Promislow, with his dog Frisbee, hope to launch a study of the anti-aging drug rapamycin in pet dogs. Credit: STEVE RINGMAN / THE SEATTLE TIMES

Ένα φυσικό φάρμακο που έχει βρεθεί στο έδαφος της Νήσου του Πάσχα εκτιμάται από επιστήμονες ότι μπορεί να χαρίσει μακροζωία και καλά, «διαυγή» γηρατειά στον άνθρωπο.

Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι η ραπαμυκίνη, περί ης ο λόγος, έβαλε «φρένο» στη φθορά των νοητικών λειτουργιών των τρωκτικών καθώς εκείνα γερνούσαν ενώ έδωσε και ελπίδες για θεραπεία της κατάθλιψης. (D. E. Harrison et al. Nature 460, 392–395; 2009).

Μελέτη σε σκύλους

Μεγάλους σκύλους θέλουν να χρησιμοποιήσουν οι ερευνητές στα πειράματά τους με τη ραπαμυκίνη. Large dogs like this Old English Sheepdog are promising test subjects for longevity studies. Credit: Timothy Clary/AFP/Getty Images

Τώρα ερευνητές σχεδιάζουν να δοκιμάσουν αυτό το αποκαλούμενο «ελιξίριο της μακροζωίας» σε σκύλους, οι οποίοι πιστεύεται ότι θα προσφέρουν πιο ρεαλιστικά στοιχεία σχετικά με το πώς η ουσία δρα και στον άνθρωπο.

Η ραπαμυκίνη παράγεται από ένα μικρόβιο (Streptomyces hygroscopicus) που ζει στο έδαφος της Νήσου του Πάσχα, του εξωτικού αυτού μέρους του Νοτίου Ειρηνικού. Η ουσία πρωτοανακαλύφθηκε το 1964 από καναδούς ερευνητές. Οι επιστήμονες διέσχισαν τον Ειρηνικό και έφθασαν στη Νήσο του Πάσχα προκειμένου να μελετήσουν την υγεία ενός τόσο απομονωμένου πληθυσμού όσο αυτός που την κατοικεί. Κάτω από τη σκιά των περίφημων μονολιθικών αγαλμάτων που δεσπόζουν στο νησί συνέλεξαν βιολογικό υλικό για περαιτέρω εξέταση χωρίς να γνωρίζουν ότι ουσιαστικώς μέσα στο χώμα που θα έπαιρναν μαζί τους θα κρυβόταν το πολύτιμο φάρμακο.

Η ουσία χρησιμοποιήθηκε αρχικώς ως αντιμυκητισιακός παράγοντας αλλά σύντομα φάνηκε η έντονη ανοσοκατασταλτική δράση της, με αποτέλεσμα να αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια ένα άκρως χρήσιμο «εργαλείο» ενάντια στην απόρριψη μοσχευμάτων. Το όνομά της συνδέεται με την ονομασία Ράπα Νούι που δόθηκε στο νησί από τους πολυνήσιους αποίκους του, οι οποίοι εκτιμάται ότι έφθασαν σε αυτό τον 5ο αιώνα μ.Χ. (Ράπα σημαίνει μεγαλύτερο ενώ Νούι είναι ένα νησί της Ταϊτής).

Επιμήκυνση ζωής, επιβράδυνση νοητικής φθοράς

Drugs added to pet food may extend lives of dogs and lead the way to protect humans against cancer and heart conditions. Labradors are one of the breeds best suited to test anti-ageing drugs. Photograph: Uwe Krejci/Getty

Εκτός από την ανοσοκατασταλτική δράση της η ραπαμυκίνη φάνηκε πριν από κάποια χρόνια, σύμφωνα με δημοσίευση στην επιθεώρηση «Neuroscience», ότι μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της μάθησης και της νοητικής φθοράς. Σε ποντίκια, η ουσία χάρισε επιμήκυνση της ζωής κατά 13% στα θηλυκά και κατά 9% στα αρσενικά.

Ωστόσο, κυρίως εξαιτίας του υψηλού κόστους της, η ραπαμυκίνη δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε ανθρώπους, σύμφωνα με άρθρο στο «Νature». Οι δοκιμές δεν έχουν ξεκινήσει και εξαιτίας σοβαρών ανησυχιών σχετικά με την ανοσοκατασταλτική δράση της ουσίας - η καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος αφήνει το άτομο ευάλωτο απέναντι σε εχθρούς όπως οι ιοί και τα βακτήρια. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η υπάρχουσα εκδοχή του φαρμάκου αυξάνει και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και έτσι πρέπει να γίνει τροποποίησή του προτού δοκιμαστεί σε ανθρώπους.

Σε κάθε περίπτωση αρκετοί ειδικοί πιστεύουν ότι περαιτέρω έρευνες θα οδηγήσουν σε αποτελεσματικές, λιγότερο επιβλαβείς, αντιγηραντικές θεραπείες με βάση τη ραπαμυκίνη. «Οποιαδήποτε ουσία έχει κάποιου είδους παρενέργειες - το ερώτημα είναι ποιες παρενέργειες μπορεί να αντέξει κάποιος ζυγίζοντας παράλληλα τα οφέλη ενός φαρμάκου» σημείωσε στο «Nature» ο Ράντι Στρονγκ, γεροντολόγος στο Ινστιτούτο Barshop.

Χορήγηση μικρών δόσεων

Rapamycin is an immunosuppressant that has been isolated from the bacterium Streptomyces hygroscopicus found in soil samples from Easter Island. The image shows co-culture of Streptomyces hygroscopicus with Aspergillus nidulans. (HKI / FSU)

Οι Μάθιου Κεμπερλίν και Ντάνιελ Προμίσλοφ από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στο Σιάτλ προτείνουν τη χορήγηση χαμηλών δόσεων ραπαμυκίνης στους σκύλους στο πλαίσιο των πειραμάτων που σχεδιάζονται τώρα.

Αρχικώς τα πειράματα θα περιλαμβάνουν περί τους 30 σκύλους, ο μισοί εκ των οποίων θα λάβουν την ουσία. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι θα συλλέξουν μεγάλους σκύλους οι οποίοι ζουν κατά μέσο όρο οκτώ-δέκα χρόνια. Θα ξεκινήσουν τη χορήγηση ραπαμυκίνης στα ζώα όταν αυτά θα είναι έξι-εννέα ετών. Σύμφωνα με το «Nature», η δοκιμή εκτιμάται ότι θα διαρκέσει τουλάχιστον τρία έτη, ωστόσο μέσα σε μήνες από την έναρξή της θα έχει φανεί αν η ουσία είναι αποτελεσματική.