Σκύλοι και Λογοτεχνία. Dogs and Literature

James Ward (1769–1859), Portrait of Dash, a Favourite Spaniel, the Property of Lady Frances Vane-Tempest (1819), oil on canvas, 88.9 x 104.1 cm, Art Gallery of South Australia, Adelaide, Australia. Wikimedia Commons.

CHARLES BAUDELAIRE, «Ο ΣΚΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΠΟΥΚΑΛΙ»

-Ωραίε μου σκύλε, καλέ μου σκύλε, αγαπημένο μου σκυλάκι, πλησίασε και έλα ν’ αναπνεύσεις ένα έξοχο άρωμα αγορασμένο στον καλύτερο αρωματοποιό της πόλης.

Και ο σκύλος, κουνώντας την ουρά του, αυτό που είναι, νομίζω, σ’ αυτά τα φτωχά πλάσματα, το σημάδι που αναλογεί στο γέλιο και στο χαμόγελο, πλησιάζει και χώνει με περιέργεια την υγρή μύτη του στο ξεβουλωμένο μπουκάλι ΄ έπειτα, οπισθοχωρώντας ξαφνικά με φρίκη, γαβγίζει εναντίον μου σαν να με κατηγορεί.

-Ά! άθλιο σκυλί, αν σου είχα δώσει ένα πακέτο βρωμιές, θα το είχες μυρίσει με απόλαυση και ίσως καταβροχθίσει. Έτσι, εσύ, ανάξιε σύντροφε της θλιβερής ζωής μου, μοιάζεις στο κοινό, που δεν πρέπει ποτέ να του παρουσιάζεις εκλεπτυσμένα αρώματα που το απελπίζουν, με προσεχτικά διαλεγμένες βρωμιές.

Vittore Carpaccio (1465–1526), Two Venetian Ladies (c 1490), oil on panel, 94 x 64 cm, Museo Correr, Venice, Italy. Wikimedia Commons.

Από «ΜΠΩΝΤΛΑΙΡ 20 ΠΕΖΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΕΥΑΣ ΜΥΛΩΝΑ. ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΝΤΩΝΗ ΚΕΠΕΤΖΗ», εκδ. «ΙΚΑΡΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» σελ. 45.

Ορέστης Αλεξάκης, «Όσα δεν μάθαμε ποτέ για τα σκυλιά»

Briton Rivière (1840-1920), The Long Sleep (1868), further details not known. Wikimedia Commons.

Έχουν δική τους μοίρα τα σκυλιά
δικό τους πρόσωπο θεού λατρεύουν
δικό τους αγναντεύουν ουρανό
δίνουν δικό τους ορισμό για τους ανθρώπους
Κρατούν τη μνήμη του
κατακλυσμού
το ρίγος για μια άγνωστη πατρίδα
ψάχνουν το δάσος κάτω από την πόλη
θέλουν να ξεψυχήσουν σ’ άλλους τόπους
Κάποτε μες στον ύπνο των σκυλιών
θρηνούν οι λύκοι
σαλεύει ο φόβος τα βαριά κλαδιά του
φίδι σφυρίζει η πείνα την οργή της
Ακούν στα βάθη την παλιά οιμωγή
της ερημιάς τον προσκλητήριο θρήνο
δαγκώνουν την αόρατη αλυσίδα
κόκκινο φως τα μάτια τους τυφλώνει

Θυμούνται φλόγες και
ξεριζωμό

Ξυπνά το αγρίμι μέσα τους
και κλαίει

Briton Rivière (1840–1920), Requiescat (1888), oil on canvas, 191.5 x 250.8 cm, Art Gallery of New South Wales, Sydney, Australia. Wikimedia Commons.

Από τη συλλογή Ο ληξίαρχος (1989).

Γιώργος Χρονάς «Η πλατεία των σκύλων»

Gustave Courbet (1819–1877), Nude Woman with a Dog (1861-62), oil on canvas, 65 x 81 cm, Musée d’Orsay, Paris. Wikimedia Commons.

Κανείς δεν ξέρει πού βρέθηκαν τόσα σκυλιά χαμένα

τόσοι πιστοί φίλοι χωρίς φίλους.

Ψάχνουνε τ’ αφεντικά τους

κάτω από τις φυλλωσιές

δίπλα στα σκαλιά του ναού

σαν να προσεύχονται

σε άγνωστη θρησκεία

με μαύρους ιερείς

που υπακούουν στην ιατρική από έλεος.

Τα ονόματά τους ποτέ δεν θ’ ακούσουνε

ξανά να τα φωνάζουν οι αγαπημένοι.

Γι’ αυτό σωπαίνουν με τη μουσούδα

τους υγρή στο χώμα.

Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669), Self-portrait in Oriental Attire with Poodle (1631-33), oil on oak panel, 55.5 x 52 cm, Petit Palais, Paris. Wikimedia Commons.

Από τη συλλογή «Κατάστημα νεωτερισμών», εκδ. Οδός Πανός, 1997 –συγκεντρωτική έκδοση «Γιώργος Χρονάς, Τα ποιήματα (1973-2008)», εκδ. Οδός Πανός, 2008.

Μιχάλης Γκανάς, «Το σκυλί»

Briton Rivière (1840-1920), Tick-Tick (1881), oil on canvas, 36.5 x 48 cm, Russell-Cotes Art Gallery and Museum, Bournemouth, England. Wikimedia Commons.

Το 'να σκυλί το σκότωσαν

τ' άλλο το πήραν οι γειτόνοι.

 

Βγαίνει τις νύχτες

και κοιτάει το φεγγάρι,

μυρίζει στις μολόχες

που του 'ριχνες ψωμί.

Ύστερα βρίσκει τον τορό

κ' έρχεται με μουσούδα

όλο δροσιές στο μνήμα σου.

 

Κάθεται στα πισινά κι ακούει

τ' άλλο σκυλί που αλυχτάει κάποιο διαβάτη.

Briton Rivière (1840-1920), Pallas Athena and the Herdsman’s Dogs (1876), oil on canvas, 112.1 x 178.1 cm, Metropolitan Museum of Art, New York, NY. Wikimedia Commons.

Από τη συλλογή «Μαύρα Λιθάρια», 1980 –συγκεντρωτική έκδοση «Μιχάλης Γκανάς, Ποιήματα 1978-2012», εκδ. Μελάνι, 2013.