Πέμπτη, 20 Φεβρουαρίου 2014

Είδαν την «καρδιά» του σουπερνόβα, Stars Boil Before They Blow Up, Says NuSTAR

Μια από τις εικόνες που έστειλε το NuSTAR από την Κασσιόπεια Α. Με μπλέ χρώμα απεικονίζονται οι ποσότητες ραδιενεργών υλικών στο σουπερνόβα. This is the first map of radioactivity in a supernova remnant, the blown-out bits and pieces of a massive star that exploded. The blue color shows radioactive material mapped in high-energy X-rays using NuSTAR. Image credit: NASA/JPL-Caltech/CXC/SAO

Η έκρηξη ενός υπερκαινοφανούς αστέρα (σουπερνόβα) είναι το πιο βίαιο φαινόμενο στο Σύμπαν και σίγουρα ένα από τα πιο εντυπωσιακά. Οι επιστήμονες τις τελευταίες δεκαετίες με τη βοήθεια των νέων ολοένα και πιο προηγμένων τηλεσκοπίων και άλλων τεχνικών οργάνων μελετούν σε βάθος τα σουπερνόβα.

NuSTAR is complementing previous observations of the Cassiopeia A supernova remnant (red and green) by providing the first maps of radioactive material forged in the fiery explosion (blue). Image credit: NASA/JPL-Caltech/CXC/SAO

Τώρα με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου NuSTAR οι επιστήμονες έχουν στοιχεία που φωτίζουν τις διεργασίες στο εσωτερικό ενός υπερκαινοφανούς αστέρα στα τελευταία στάδια της ύπαρξής του, ελάχιστα λεπτά πριν καταστραφεί. 

Η χαρτογράφηση

NuSTAR has, for the first time, imaged the radioactive "guts" of a supernova remnant, the leftover remains of a star that exploded. Image credit: NASA/JPL-Caltech/CXC/SAO

Το NuStAR χαρτογράφησε τα ραδιενεργά υλικά ενός κατάλοιπου σουπερνόβα. Πιο συγκεκριμένα το τηλεσκόπιο έστρεψε το βλέμμα του στο σουπερνόβα Κασσιόπεια Α που βρίσκεται σε απόσταση 11 χιλιάδων ετών φωτός από εμάς.

Καλλιτεχνική απεικόνιση της εξέλιξης ενός υπερκαινοφανούς αστέρα. Αριστερά το γιγάντιο άστρο που δημιουργεί βαρέα υλικά όπως ο σίδηρος. Στο κέντρο απεικονίζεται η έκρηξη και δεξιά το κατάλοιπό της. These illustrations show the progression of a supernova blast. A massive star (left), which has created elements as heavy as iron in its interior, blows up in a tremendous explosion (middle), scattering its outer layers in a structure called a supernova remnant (right). Image credit: NASA/CXC/SAO/JPL-Caltech

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η έκρηξη έγινε πριν από περίπου 340 έτη. Το τηλεσκόπιο κατάφερε να χαρτογραφήσει τα ραδιενεργά υλικά του σουπερνόβα και ειδικότερα το τιτάνιο-44 που έχει ασταθές πυρήνα ο οποίος παράγεται στην καρδιά του υπερκαινοφανούς αστέρα.

Two popular models describing how massive stars explode are shown in the top two panels. Image credit: NASA/JPL-Caltech/CXC/SAO/SkyWorks Digital/Christian Ott

Τα δεδομένα αυτής της χαρτογράφησης ίσως επιτρέψουν στους ειδικούς να δουν την εξέλιξη του φαινομένου στα τελικά του στάδια. Να δουν δηλαδή τι συνέβη λίγο πριν γίνει η έκρηξη.

NuSTAR is showing that exploding stars slosh around before blasting apart. This 3-D computer simulation demonstrates how the supernova explosion might look.

«Με το NuSTAR έχουμε πλέον ένα νέο ιατροδικαστικό εργαλείο για να διερευνήσουμε την έκρηξη» αναφέρει ο Μπράϊαν Γκρέφενστετ του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας που είναι ο επικεφαλής των ερευνητών που μελετούν τα νέα στοιχεία. Οι πρώτες εκτιμήσεις τους δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «Nature».