Νάνος Βαλαωρίτης, «Άστεγος ο μέγας». Nanos Valaoritis, "The Great Homeless"

Gustave Doré (1832–1883), A Couple and Two Children Sleeping on a London Bridge (1871), print, 19 × 24.7 cm, Denver Art Museum, Denver, CO. Wikimedia Commons.

«… Δε  θέλω λεφτά, συμπόνια, λύπη

δεν θέλω περιφρόνηση- μάλλον

επιθυμώ να προκαλώ την αηδία

να με σιχαίνονται και να μ’ αποφεύγουν

να κάνω οτιδήποτε να με ξεφορτωθούν

τους εκνευρίζει το θέαμα της απλυσιάς

τα βρόμικα ρούχα που φοράω

η μυρουδιά που αποπέμπω

είμαι ένας αποδιοπομπαίος τράγος

το περίσσευμα του  καπιταλιστικού θαύματος

το σκουπίδι της πλουτοκρατίας…

Δεν έχω μίσος για κανένα- δεν

είμαι επαναστάτης- είμαι μια περίπτωση

ένα σύμπτωμα- μια κακή σύμπτωση-

όταν μ’ έδιωξε η σπιτονοικοκυρά μου

δεν είχα πού να πάω- ήμουν απένταρος

έμεινα στο δρόμο με μια βαλίτσα

κανένας δεν είχε χώρο να με βολέψει

ούτε για μια νύχτα- τα άσυλα

ήταν γεμάτα- δεν με δεχόντουσαν

η πρώτη νύχτα ήταν δύσκολη

όμως το ξημέρωμα ήταν ωραίο

έκανα γυμναστική στο πεζοδρόμιο

στο συσσίτιο των απόρων μου δώσαν

ένα πιάτο φαΐ- δεν έμοιαζα ακόμα

άστεγος- και με κοίταζαν με υποψία…

Κανένας δε μου δίνει δουλειά-

έχω τα χάλια μου- βρέχει-

χιονίζει-φυσάει- δεν έχω

μέρος να ζεσταθώ- προχτές

βρήκα έναν σκύλο αδέσποτο

του ‘πα «θες να γίνω το αφεντικό σου;»

 κούνησε την ουρά του, έσκυψε

το κεφάλι του και μου ‘γλειψε τα παπούτσια

εντάξει φίλε- θα κάνουμε παρέα

βρήκα ένα λουρί και τον έδεσα

μαζί ζεσταθήκαμε κείνη τη νύχτα

την επόμενη μέρα τον έλυσα

να τρέξει- μου ‘φερε έναν άλλο σκύλο

με τους δύο αυτούς δεν έχω ανάγκη

από κουβέρτα- όταν βρέχει

χιονίζει, φυσάει και βροντάει.

Ζαρώνουμε και οι τρεις σε μια γωνιά…»

Τοιχογραφία του Ιταλού καλλιτέχνη TVBoy στη Βαρκελώνη, αφιερωμένη στην 87χρονη Μαρί Κάρμεν, που πέθανε μετά την έξωσή της από το σπίτι όπου ζούσε επί 70 χρόνια στη Μαδρίτη. Ο καλλιτέχνης την απεικονίζει ως άγγελο, να κρατά το κλειδί του σπιτιού της, με την επιγραφή «Μαρί Κάρμεν για πάντα».

(απόσπασμα)

Νάνος Βαλαωρίτης, «Άστεγος ο μέγας», Ύψιλον/βιβλία.

Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάνη Ελβετίας το 1921. Σπούδασε Φιλολογία και Νομικά στα πανεπιστήμια Αθηνών, Λονδίνου, Σορβόνης. Παρουσίασε με άρθρα και μετέφρασε πρώτος στο Λονδίνο εκτενώς Έλληνες ποιητές του 1930 – Σεφέρη, Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Γκάτσο. Στην Αγγλία έζησε απ' το 1944 έως το 1953 και γνώρισε τον Έλιοτ κι όλο τον κύκλο του. Το 1954-1960 έμεινε στο Παρίσι και γνώρισε τον Αντρέ Μπρετόν και τον κύκλο του. Το 1960 γύρισε στην Ελλάδα και διηύθυνε το περιοδικό Πάλι (1963-1967). Το 1969 παρουσίασε ελληνική ποίηση στο γαλλικό περιοδικό Λετρ Νουβέλ (Lettres Nouvelles). Απ' το 1968 δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία και γραφή στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο. Οργάνωσε παρουσίαση των Ελλήνων υπερρεαλιστών στο Κέντρο Πομπιντού το 1990-1991. Ποιητικά του κείμενα εκδόθηκαν απ' τον οίκο Σίτι Λάις (City Lights) του Φερλινγκέττι. Διηύθυνε από το 1989 με τον Αντρέα Παγουλάτο το περιοδικό Συντέλεια. Παρουσιάστηκε σε ξένα περιοδικά εκτενώς, Αγγλία, Αμερική, Γαλλία, Ρωσία κ.α. Πήρε δύο κρατικά βραβεία ποίησης κι ένα βραβείο του N.P.A. [National Poetry Association (Αμερικανική Εταιρεία Ποίησης)] το 1996 – βραβείο που είχε δοθεί προηγουμένως στους Φερλινγκέττι, Γκίνσμπεργκ και άλλους. Έφυγε από τη ζωή το 2019.