Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014

Κολοσσιαίες καταιγίδες σε ηλιακή κηλίδα μεγαλύτερη από το Γη. Sun Releases Third Substantial Solar Flare in 2 Days

Σε έξαρση βρίσκεται το τελευταίο διάστημα η δραστηριότητα του μητρικού μας άστρου. An active region on the sun erupted with a mid-level flare on Oct. 21, 2014, as seen in the bright light of this image captured by NASA's Solar Dynamics Observatory. This image shows extreme ultraviolet light that highlights the hot solar material in the sun's atmosphere. Shown here with the Earth to scale. Credit: NASA/GSFC/SDO

Πολύ έντονη είναι τους τελευταίους μήνες η δραστηριότητα του Ήλιου με σειρά φαινομένων τα περισσότερα εκ των οποίων καταλήγουν στην εκτόξευση γιγάντιων ποσοτήτων ύλης στο Διάστημα. Το διαστημικό παρατηρητήριο SDO που μελετά το μητρικό μας άστρο εντόπισε και κατέγραψε ένα από αυτά τα φαινόμενα.

Στην εικόνα του Ήλιου από το Solar Dynamics Observatory βλέπουμε την μεγαλύτερη κηλίδα (AR12192) του ηλιακού κύκλου 24, σε σύγκριση με το μέγεθος της Γης και του Δία. An SDO/HMI view of the visible sun showing the largest sunspot of solar cycle 24, AR12192.

Στον Ήλιο έχει κάνει την εμφάνιση της μια κηλίδα που έλαβε την κωδική ονομασία AR12192 η οποία έχει μέγεθος 14 φορές μεγαλύτερο από αυτό της Γης! Οι ηλιακές κηλίδες είναι παροδικά φαινόμενα που εμφανίζονται στην επιφάνεια του Ηλίου, τη φωτόσφαιρα. Προκαλούνται από μαγνητική δραστηριότητα, η οποία παρεμποδίζει τα ρεύματα μεταφοράς θερμότητας από το εσωτερικό του Ήλιου, δημιουργώντας έτσι περιοχές με μειωμένη επιφανειακή θερμοκρασία.

Μια άποψη της AR12192 από 16 έως 22 Οκτωβρίου 2014. A zoomed in view of AR12192 observed by SDO/HMI from Oct. 16-22, 2014.

Παρότι μία ηλιακή κηλίδα έχει θερμοκρασία ως και 5000 βαθμών K, η αντίθεση με το περιβάλλον υλικό των 5800 K την καθιστά εύκολα ορατή ως σκοτεινή κηλίδα, καθώς η ένταση ακτινοβολίας που εκπέμπει ένα θερμό σώμα είναι ανάλογη του Τ4.

A view the full-sun observed by SDO/HMI from Oct. 16-22, 2014.

Αν μία ηλιακή κηλίδα μπορούσε να παρατηρηθεί απομονωμένη από την περιβάλλουσα φωτόσφαιρα, θα ήταν φωτεινότερη από το νήμα ενός αναμμένου λαμπτήρα πυρακτώσεως. Μια ηλιακή κηλίδα διαστέλλεται και συστέλλεται καθώς εξελίσσεται στην ηλιακή επιφάνεια. Η ομάδα ηλιακών κηλίδων AR12192 αυξήθηκε σε μέγεθος και πολυπλοκότητα και έγινε η μεγαλύτερη ηλιακή κηλίδα του τρέχοντος ηλιακού κύκλου (SC24).

SDO AIA image of the M8.7 flare in 131 angstrom light from 2:09 UT on October 22, 2014. Credit: NASA/SDO

Τα τελευταία 24ωρα στην κηλίδα αυτή ξεσπούν συνεχώς κολοσσιαίες καταιγίδες οι οποίες εκτοξεύουν τεράστιες ποσότητες φορτισμένων σωματιδίων στο Διάστημα. Είναι γνωστό ότι η έλευση στη Γη των φορτισμένων σωματιδίων από τον Ήλιο προκαλούν φυσικά φαινόμενα όπως το σέλας αλλά και προβλήματα λειτουργίας στους δορυφόρους και τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα ένα animation του εντυπωσιακού φαινομένου με την γιγάντια κηλίδα.