Τετάρτη, 18 Φεβρουαρίου 2015

Αστρικό ζεύγος έκανε... βόλτα στη γειτονιά μας. Closest known flyby of star to our solar system: Dim star passed through Oort Cloud 70,000 years ago

Καλλιτεχνική απεικόνιση του δυαδικού συστήματος που τρύπωσε στο ηλιακό μας σύστημα. Στο βάθος της εικόνας το άστρο που λάμπει είναι ο Ήλιος. Artist's conception of Scholz's star and its brown dwarf companion (foreground) during its flyby of the solar system 70,000 years ago. The Sun (left, background) would have appeared as a brilliant star. The pair is now about 20 light years away. Credit: Michael Osadciw/University of Rochester.

Οι αστρονόμοι εντόπισαν ένα ζευγάρι άστρων τα οποία πιστεύουν ότι πλησίασαν το ηλιακό μας σύστημα περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο άστρο. Τα δύο άστρα «τρύπωσαν» στο ηλιακό μας σύστημα και διέσχισαν το γεμάτο κομήτες Νέφος του Όορτ πριν από περίπου 70.000 χρόνια.

Το πέρασμα

Astronomers from the US, Europe, Chile and South Africa have determined that 70,000 years ago a recently discovered dim star is likely to have passed through the solar system's distant cloud of comets, the Oort Cloud. No other star is known to have ever approached our solar system this close -- five times closer than the current closest star, Proxima Centauri. They analyzed the velocity and trajectory of a low-mass star system nicknamed "Scholz's star." This false-color composite image shows the Scholz’s binary star (center). Image credit: V. D. Ivanov et al., 10.1051/0004-6361/201424883.

Την ανακάλυψη έκαναν επιστήμονες από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και άλλες χώρες, με επικεφαλής τον Έρικ Μάματζεκ του αμερικανικού Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ. Όπως αναφέρουν στο άρθρο τους στην επιθεώρηση «Astrophysical Journal Letters», κανένα άλλο άστρο δεν έχει ποτέ πλησιάσει τόσο πολύ το ηλιακό μας σύστημα.

Το δυαδικό σύστημα αποτελείται από έναν ερυθρό νάνο και έναν καφέ νάνο. Ο ερυθρός νάνος ονομάζεται «άστρο του Σολτς» από το όνομα του Γερμανού αστρονόμου Ραλφ-Ντίτερ Σολτς του Ινστιτούτου Αστροφυσικής «Λάϊμπνιτς» του Πότσνταμ που το ανακάλυψε πριν από δύο χρόνια. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το δυαδικό σύστημα πέρασε σε απόσταση 0,8 ετών φωτός (σχεδόν 8 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων) από το ηλιακό μας σύστημα πριν από περίπου 70 χιλιάδες έτη. 

Proxima Centauri is a red dwarf star located in the constellation of Centaurus about 4.24 light-years away. Image credit: Hubble / ESA / NASA.

Το εν λόγω άστρο πλησίασε πέντε φορές πιο κοντά από ό,τι το κοντινότερο σήμερα άστρο στον Ήλιο μας, ο Εγγύς του Κενταύρου, που απέχει 4,2 έτη φωτός.

Οι επισκέψεις

Our Solar System is due for a near-collision with HIP 85605, a star 16 light-years away, in roughly 240,000 years. Credit: Dana Berry, SkyWorks Digital, Inc.

Το άστρο του Σολτς απομακρύνεται πλέον με μεγάλη ταχύτητα από το ηλιακό μας σύστημα - αυτή τη στιγμή απέχει γύρω στα 20 έτη φωτός. Μέχρι σήμερα, το άστρο που θεωρείτο ότι είχε κάνει το κοντινότερο πέρασμα, ήταν το ΗΙΡ 85605, το οποίο εκτιμάται ότι άγγιξε το ηλιακό μας σύστημα πριν από 240.000 έως 470.000 χρόνια. Σήμερα απέχει 200 έτη φωτός από τη Γη.

Τέτοια πλησιάσματα είναι δυνητικά επικίνδυνα, επειδή τα άστρα ασκούν ισχυρές βαρυτικές επιδράσεις σε άλλα σώματα γύρω τους, όπως στους κομήτες, με συνέπεια να τους ωθούν προς την κατεύθυνση του πλανήτη μας. Η νέα αποστολή «Γαία» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) θα μετρήσει τις αποστάσεις και ταχύτητες ενός δισεκατομμυρίου άστρων, ώστε οι επιστήμονες να έχουν καλύτερη εικόνα για το αν και πότε κάποια άστρα πέρασαν κάποτε κοντά από τη Γη ή αν μπορεί να περάσουν στο μέλλον.