Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2015

Μυστηριώδες σύννεφο στον Άρη φτάνει στο όριο του Διαστήματος. Mysterious giant Mars plume has astronomers looking for answers

Ο δυσεξήγητος σχηματισμός έχει έκταση 500.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ύψος 250 χιλιόμετρα. The top image shows the location of the mysterious plume on Mars, identified within the yellow circle (top image, south is up), along with different views of the changing plume morphology taken by W. Jaeschke and D Parker on 21 March 21 2012. Image via W Jaeschke and D Parker

Αμμοθύελλα που ανέβηκε μέχρι το όριο του Διαστήματος; Παγοκρύσταλλοι νερού ή διοξειδίου του άνθρακα; Ή μήπως ένα σπάνιο αρειανό σέλας; Κανείς δεν γνωρίζει τι είναι το γιγάντιο σύννεφο που εντοπίστηκε από ερασιτέχνες αστρονόμους να ορθώνεται πάνω από το νότιο ημισφαίριο του Άρη.

Πονοκέφαλος για τους επιστήμονες

Αμμοθύελλα; Παγοκρύσταλλοι νερού ή διοξειδίου του άνθρακα; Ή μήπως ένα σπάνιο αρειανό σέλας; Observations of a mysterious plume-like feature (marked with yellow arrow) at the limb of the Red Planet on 20 March 2012. Image via W. Jaeschke

Το αναπάντεχο φαινόμενο καταγράφηκε δύο φορές τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2012, όταν οι δορυφόροι που κινούνται σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη δεν βρίσκονταν σε κατάλληλη θέση να το παρατηρήσουν. Και στις δύο περιπτώσεις το σύννεφο εμφανίστηκε πάνω από την ίδια περιοχή του Άρη και έφτασε σε ύψος 250 χιλιομέτρων, αποκάλυψαν εικόνες από ερασιτεχνικά τηλεσκόπια. Μέσα σε λίγες ώρες, είχε καταλάβει έκταση 1.000 x 500 χιλιόμετρα, και παρέμεινε ορατό για μέρες.

Mysterious giant Mars plume has astronomers looking for answers. Illustration of Mars' atmosphere. Image via Wikimedia Commons

Οι μυστηριώδεις σχηματισμοί «ήταν εντελώς απρόσμενοι» σχολιάζει ο Αγουστίν Σάντσεθ-Λαβέγα του Πανεπιστημίου της Χώρας των Βάσκων, πρώτος συγγραφέας της σχετικής μελέτης στην επιθεώρηση «Nature». Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι το σύννεφο αποτελείται από παγοκρυστάλλους νερού ή διοξειδίου του άνθρακα. Μια άλλη είναι ότι πρόκειται για αμμοθύελλα -ένα συχνό φαινόμενο στον Κόκκινο Πλανήτη- που με κάποιο τρόπο ανέβηκε σε ασυνήθιστα μεγάλο ύψος.

Credit: ehu.eus

Όμως και οι δύο αυτές εξηγήσεις «απαιτούν μεγάλες αποκλίσεις από τα στάνταρτ μοντέλα ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας» λέει ο Σάντσεθ-Λαβέγα. Μια τρίτη υπόθεση είναι πως το σύννεφο δεν αποτελείται από σωματίδια αλλά είναι στην πραγματικότητα ένα σπάνιο αρειανό σέλας, το οποίο προκύπτει από την αλληλεπίδραση ηλιακών σωματιδίων με μια τοπική ανωμαλία στο μαγνητικό πεδίο του αρειανού φλοιού. Το μυστήριο θα μπορούσε να λυθεί μόνο με περαιτέρω παρατηρήσεις από δορυφόρους στον Άρη και το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.