Ποιος φοβάται τη Σάλι Μαν; Who's afraid of Sally Mann?

Untitled (Self-Portrait), 2012, Sally Mann, tintypes. The J. Paul Getty Museum. © Sally Mann. 

Για περισσότερα από σαράντα χρόνια, η Sally Mann (Αμερικανίδα, γεννημένη το 1951) δημιουργεί πειραματικές και στοιχειωτικά όμορφες φωτογραφίες που εξερευνούν τα κυρίαρχα θέματα της ύπαρξης: οικογένεια, επιθυμία, θνητότητα, μνήμη και την αδιαφορία της φύσης για την ανθρώπινη κατάσταση. Το ευρύ φάσμα του έργου της βασίζεται σε έναν τόπο, τον αμερικανικό Νότο. Γεννημένη στο Λέξινγκτον της Βιρτζίνια, η Mann εξετάζει εδώ και καιρό την ένταση μεταξύ της αφοσίωσής της στην περιοχή και της επίγνωσής της για το ταραγμένο παρελθόν της. Οι φωτογραφίες της θέτουν προκλητικά ερωτήματα σχετικά με την ταυτότητα, την ιστορία, τη φυλή και την πνευματικότητα.

For more than forty years, Sally Mann (American, born in 1951) has made experimental and hauntingly beautiful photographs that explore the overarching themes of existence: family, desire, mortality, memory, and nature’s indifference to the human condition. Her broad body of work is all bred of a place, the American South. A native of Lexington, Virginia, Mann has long examined the tension between her devotion to the region and her awareness of its fraught past. Her photographs pose provocative questions about identity, history, race, and spirituality.

“I want my work to be about the people and places that I love, in all their complexity…and the hope is that it will have a universal resonance in spite of being so personal. To that end, I’m not afraid to use lyricism, romance and intimacy which, like venom to the snake-handlers, offer terrible risk but also a ticket to transcendence.” – Sally Mann

Η Sally Mann γεννήθηκε το 1951 στο Lexington της Virginia και σπούδασε θεωρία της φωτογραφίας στο Praestegaard Film School και στο Ansel Adams Yosemite Workshop.Οι πρώτες της δουλειές το διάστημα 1971-1991, Dream Sequence, the Lewis Low portfolio, Portraits of women και Platinum Prints (που εκδίδονται όλες μαζί το 1994 υπό τον τίτλο Still Time) περνάνε σχετικά απαρατήρητες από κοινό και κριτικούς και η Mann δουλεύει για τα προς το ζειν, φωτογραφίζοντας γάμους και άλλες τελετές κατά παραγγελία.

Emmett, Jessie and Virginia, 1994. From 1985 to 1994, Mann photographed her three children—Emmett, Jessie, and Virginia—at the family’s remote summer cabin in the Shenandoah Valley, in western Virginia. She primarily used a large 8 × 10 inch camera to convey the rich detail and texture of everyday life. The pictures she created evoke the freedom and tranquility of unhurried days spent exploring the nearby river, woods, and fields.

Από το 1985 έως το 1994, η Mann φωτογράφιζε τα τρία παιδιά της - τον Emmett, την Jessie και την Virginia - στην απομακρυσμένη καλοκαιρινή καλύβα της οικογένειας στην κοιλάδα Shenandoah, στη δυτική Βιρτζίνια. Χρησιμοποίησε κυρίως μια μεγάλη φωτογραφική μηχανή 8 × 10 ιντσών για να αποδώσει την πλούσια λεπτομέρεια και την υφή της καθημερινής ζωής. Οι εικόνες που δημιούργησε θυμίζουν την ελευθερία και την ηρεμία των αβίαστων ημερών που πέρασαν εξερευνώντας το κοντινό ποτάμι, τα δάση και τα χωράφια.

Sisters at War, 1991. Mann not only recorded the activities and mishaps of childhood but also probed its psychic complexity. In her portrayals, we witness beauty, bravado, sensuality, and tenderness as well as anger, confusion, and the struggle between attachment and independence. While she captured some scenes spontaneously, many she carefully staged. For these, the artist collaborated with her children, sometimes directing them to assume poses and at other times following their lead.

Η Mann όχι μόνο κατέγραψε τις δραστηριότητες και τις ατυχίες της παιδικής ηλικίας, αλλά και διερεύνησε την ψυχική της πολυπλοκότητα. Στις απεικονίσεις της, βλέπουμε ομορφιά, θράσος, αισθησιασμό και τρυφερότητα, καθώς και θυμό, σύγχυση και τον αγώνα μεταξύ προσκόλλησης και ανεξαρτησίας. Ενώ απαθανάτισε ορισμένες σκηνές αυθόρμητα, πολλές τις σκηνοθέτησε προσεκτικά. Για αυτές, η καλλιτέχνιδα συνεργάστηκε με τα παιδιά της, άλλοτε καθοδηγώντας τα να πάρουν πόζες και άλλοτε ακολουθώντας το παράδειγμά τους.

Jessie in the Wind, 1989. In 1992 Mann published sixty of these photographs in a book titled Immediate Family. Its representation of nude children and the challenges of growing up raised difficult questions about parental authority, artistic license, and the distinction between public and private images. While controversial, the book was widely acclaimed for its unsentimental and often startling depiction of childhood.

Το 1992, η Mann δημοσίευσε εξήντα από αυτές τις φωτογραφίες σε ένα βιβλίο με τίτλο "Άμεση Οικογένεια". Η απεικόνιση γυμνών παιδιών και οι προκλήσεις της ενηλικίωσης έθεσαν δύσκολα ερωτήματα σχετικά με τη γονική εξουσία, την καλλιτεχνική ελευθερία και τη διάκριση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών εικόνων. Αν και αμφιλεγόμενο, το βιβλίο έτυχε ευρείας αναγνώρισης για την αντιαισθητική και συχνά εκπληκτική απεικόνιση της παιδικής ηλικίας.

Easter Dress, 1986, Sally Mann, gelatin silver print. Collection of Patricia and David Schulte. © Sally Mann

Πολλές από αυτές τις φωτογραφίες είναι προσωπικές, μερικές είναι μυθοπλασίες και μερικές είναι φανταστικές, αλλά οι περισσότερες απεικονίζουν συνηθισμένα πράγματα που έχει δει κάθε μητέρα. Many of these pictures are intimate, some are fictions and some are fantastic, but most are of ordinary things every mother has seen. —Sally Mann, 1992.

Damaged Child, 1984. Sally Mann's first child, Emmett, was born in 1979.  Two daughters, Jessie and Virginia, followed.  In 1984, when Jessie came home from school one day with her eye swollen from gnat bites, Sally documented the moment, titling the resulting photograph Damaged Child  in homage to the famous Dorothea Lange image of a Depression era youth.  This began Sally Mann's series of photographs of her children, taken when they are ill, at play, after accidents, or simply in moods of anger or joy.  They are all taken with an unsettling directness and a sense of universal meaning found in the day-to-day moments in a child's life.

Το πρώτο παιδί της Sally Mann, ο Emmett, γεννήθηκε το 1979. Ακολούθησαν δύο κόρες, η Jessie και η Virginia. Το 1984, όταν η Jessie γύρισε σπίτι από το σχολείο μια μέρα με το μάτι της πρησμένο από τσιμπήματα κουνουπιών, η Sally κατέγραψε τη στιγμή, δίνοντας στην φωτογραφία που προέκυψε τον τίτλο « Τραυματισμένο Παιδί»  προς τιμήν της διάσημης φωτογραφίας της Dorothea Lange, η οποία απεικονίζει έναν νέο της την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης. Έτσι ξεκίνησε η σειρά φωτογραφιών της Sally Mann με τα παιδιά της, οι οποίες τραβήχτηκαν όταν είναι άρρωστα, παίζουν, μετά από ατυχήματα ή απλώς σε διάθεση θυμού ή χαράς. Όλες τραβήχτηκαν με μια ανησυχητική αμεσότητα και μια αίσθηση παγκόσμιου νοήματος που βρίσκεται στις καθημερινές στιγμές της ζωής ενός παιδιού.

Holding Virginia, 1989. Taking her inspiration from the intimate rituals and routines of family life, Mann has an inexhaustible source of subject matter in her children.  Her images resonate with fascination and passion as she explores emotional moments counterbalanced by the commonplaces of childhood.  As Mann says, "Every mother has seen everything I've photographed—probably countless times."  Living with her family in rural Virginia, she sees her children growing up on the same land she did, swimming in the same river, exploring the same forest.  Mann's images exemplify her reflection on childhood and motherhood, family and intimacy, nature and Southern sensibility.

Αντλώντας έμπνευση από τις προσωπικές τελετουργίες και τις ρουτίνες της οικογενειακής ζωής, η Mann έχει μια ανεξάντλητη πηγή θεμάτων στα παιδιά της. Οι εικόνες της αντηχούν με γοητεία και πάθος καθώς εξερευνά συναισθηματικές στιγμές που αντισταθμίζονται από τις κοινοτοπίες της παιδικής ηλικίας. Όπως λέει η Mann, «Κάθε μητέρα έχει δει όλα όσα έχω φωτογραφίσει - πιθανώς αμέτρητες φορές». Ζώντας με την οικογένειά της στην αγροτική Βιρτζίνια, βλέπει τα παιδιά της να μεγαλώνουν στην ίδια γη που είχε κι εκείνη, να κολυμπούν στο ίδιο ποτάμι, να εξερευνούν το ίδιο δάσος. Οι εικόνες της Mann αποτελούν παράδειγμα του στοχασμού της για την παιδική ηλικία και τη μητρότητα, την οικογένεια και την οικειότητα, τη φύση και την ευαισθησία του Νότου.

Candy Cigarette, 1989.

Jessie at Nine, 1991.

Three Graces, 1994.

Η ίδια γίνεται γνωστή με τις ενότητες, Αt twelve: Portraits of young women (1988) και Immediate Family (1992). Εδώ, η Mann πραγματεύεται τα μπερδεμένα συναισθήματα που δημιουργεί το πέρασμα από την παιδική ηλικία στην εφηβεία, φωτογραφίζοντας τις κόρες της με έναν τρόπο που θα σχολιαστεί αντιφατικά και ενίοτε αρνητικά από τους θεωρητικούς και τους κριτικούς, μερικοί από τους οποίους την κατηγορούν ότι παράγει παιδική πορνογραφία. Οι φωτογραφίες της αναμειγνύουν την αθωότητα με τον ερωτισμό και την παιδική ανεμελιά με την βιωματική ενηλικίωση. 

Night Blooming Cereus, 1988. “If I could be said to have any kind of aesthetic, it’s sort of a magpie aesthetic – I just go and I pick up whatever is around. If you think about it, the children were there, so I took pictures of my children. It’s not that I’m interested in children that much or photographing them- it’s just that they were there…” – Sally Mann

Στον πρόλογο του Immediate Family γράφει: “Αυτές είναι οι φωτογραφίες των παιδιών μου. Κάποιες είναι υπαινικτικές, κάποιες μυθοπλαστικές και κάποιες τελείως φανταστικές. Οι περισσότερες όμως απεικονίζουν καθημερινές καταστάσεις που κάθε μητέρα έχει ζήσει. Φωτογραφίζω τα παιδιά μου όταν είναι θυμωμένα, άρρωστα, γυμνά, όταν μορφάζουν, όταν ποζάρουν.”

Οι κακές κριτικές και οι κατηγορίες περί παιδικής πορνογραφίας, θα αναγκάσουν την Mann να στραφεί κατόπιν σε διαφορετικά θέματα. 

Deep South, Untitled (Scarred Tree), 1998, Sally Mann, gelatin silver print. National Gallery of Art, Washington. Alfred H. Moses and Fern M. Schad Fund. © Sally Mann

Battlefields, Cold Harbor (Battle), 2003, Sally Mann, gelatin silver print. National Gallery of Art, Washington. Gift of the Collectors Committee and the Sarah and William L Walton Fund. © Sally Mann

Blackwater 9, 2008–12, Sally Mann, tintype. Collection of the artist. © Sally Mann

Στις τελευταίες της δουλειές, Mother Land:Recent Georgia and Virginia Landscapes (1997), What remains (2003) και Deep South (2003) η Mann φωτογραφίζοντας με παλιές μηχανές και ταλαιπωρημένους φακούς, δημιουργεί ονειρικές εικόνες τοπίων, αντλώντας έμπνευση από το ρεύμα του πικτοριαλισμού και κυρίως από τους Watkins και O’Sullivan.

Στις περισσότερες δουλειές της, η Mann εμφανίζει και εκτυπώνει μόνη της, για να έχει τον απόλυτο έλεγχο των έργων της. Αξίζει επίσης να σημειωθεί οτι η Μann έχει πειραματιστεί με διαφορετικές μηχανές όλων των φορμά καθώς και με Polaroid, και ότι από την δεκαετία του 80 δουλεύει κυρίως με μηχανές μεγάλου φορμά, εκ των οποίων κάποιες είναι κατασκευασμένες στα τέλη του 19ου αιώνα.

Το πορτραίτο της Σάλι Μαν από τη διάσημη ροκ φωτογράφο Άννι Λιμποβιτς. To be able to take my pictures, I have to look, all the time, at the people and places I care about. And I must do so with both ardor and cool appraisal, with the passions of eye and heart, but in that ardent heart there must also be a splinter of ice.  —Sally Mann. Photo: Annie Leibovitz

Έργα της φιλοξενούνται σε μερικά από τα σημαντικότερα μουσεία της Αμερικής. Το περιοδικό Time, την ονόμασε φωτογράφο της χρονιάς για το 2001. 

Εμπνευσμένη από την ζωή και το έργο της, είναι και η κινηματογραφική ταινία  “Βlood ties: the life and work of Sally Mann” του 1993.

Πηγές: https://www.sallymann.com/ - https://www.getty.edu/art/exhibitions/sally_mann/inner.html - https://www.houkgallery.com/exhibitions/75-sally-mann-immediate-family/works/